Dự án nghìn tỷ vướng cảnh “trở đi mắc núi, trở lại mắc sông”

Dự án Metro Bến Thành – Suối Tiên của TP Hồ Chí Minh đang gây chú ý vì lâm vào thế kẹt: Nếu dừng lại thì ảnh hưởng đến quan hệ với đối tác Nhật Bản cho vay ODA và lãng phí hàng nghìn tỷ đã đầu tư, nhưng tiếp tục giải ngân thì vướng trần ODA của kế hoạch đầu tư công trung hạn, và cao hơn là trần bội chi ngân sách, trần nợ công. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng: Tồn tại của dự án nếu không giải quyết được sẽ thành vấn đề lớn. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, dự án được phê duyệt năm 2007 với dự toán ban đầu là 17.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến 2011, TP Hồ Chí Minh đề nghị tăng thêm 30.000 tỷ đồng lên 47.000 tỷ (đại diện thành phố lý giải do đơn vị tư vấn cho rằng thiết kế cũ chưa phù hợp, nên dự án bị tăng vốn gần gấp 3). Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, Phó Thủ tướng lúc đó là đương kim Bí thư Hà Nội Hoàng Trung Hải đã ủy quyền lại cho TP Hồ Chí Minh phê duyệt tổng mức đầu tư điều chỉnh, và TP Hồ Chí Minh đã phê duyệt.

Tuy nhiên, theo Luật Đầu tư công, dự án với tổng mức đầu tư này thuộc danh mục công trình quan trọng Quốc gia, nên phải báo cáo Quốc hội. “Vướng mắc lớn nhất hiện nay là chưa có ý kiến Quốc hội về phê duyệt tổng mức đầu tư; chưa có sự đồng thuận giữa Bộ Giao thông vận tải, Bộ Tài chính, và TP. Hồ Chí Minh về cơ chế vay lại, vì với tổng mức đầu tư 17.000 tỷ thì tỷ lệ vốn cấp phát từ Trung ương đã bố trí đủ, nhưng đối với phần tăng thêm 30.000 tỷ thì chưa rõ” – Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh. Ông cũng cho biết: Tháng 11 vừa qua, Bộ Giao thông vận tải đã báo cáo Quốc hội về vấn đề này, nhưng đến nay vẫn chưa có ý kiến của Quốc hội.

Về điều này, cả Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đều khẳng định: Quốc hội chưa nhận được bất cứ tài liệu nào liên quan đến dự án này.

Hiện chưa có đề xuất chính thức nào để giải quyết vấn đề dự án Bến Thành – Suối Tiên.
Hiện chưa có đề xuất chính thức nào để giải quyết vấn đề dự án Bến Thành – Suối Tiên.

Ngoài vấn đề về trình tự, thủ tục như đã nêu, dự án còn “vấp” một yếu tố quan trọng khác là trần giải ngân ODA theo kế hoạch đầu tư công trung hạn và cao hơn nữa là bội chi ngân sách và trần nợ công. Trước đó, tại phiên giải trình về đầu tư công do Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính – Ngân sách tổ chức ngày 2-10, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thanh Liêm cũng đã có kiến nghị về vấn đề này.

Ông Liêm cho biết TP Hồ Chí Minh đã giải ngân 97% khoản 2.119 tỷ đồng được Bộ Kế hoạch & Đầu tư phân bổ, nhưng vẫn thiếu tiền khiến dự án đình trệ, chậm tiến độ. TP Hồ Chí Minh đã ứng thêm 500 tỷ cho nhà đầu tư, nhưng tháng 10 phải giải quyết 500 tỷ nữa là 1.000 tỷ và từ nay đến cuối năm toàn bộ vốn này 3.300 tỷ. Thủ tướng đã có chỉ đạo ứng vốn trong kế hoạch đầu tư trung hạn 2016 - 2020. TP đề nghị Trung ương tiếp tục tạm ứng và cấp phát vốn 3300 tỷ từ nay đến cuối năm để trả cho nhà đầu tư, vì liên quan đến hiệp định vay với Nhật Bản và tiến độ của dự án.

Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ nếu giải ngân khoản này sẽ đụng đến trần giải ngân ODA đã được phê duyệt trong kế hoạch đầu tư công trung hạn. Nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Bùi Quang Vinh cũng cho biết ông “rất băn khoăn” với dự án này. “ODA đã vay rồi, ký kết giải ngân rồi, nhưng trần của chúng ta chỉ giải ngân 300.000 tỷ ODA trong giai đoạn 2016 – 2020.

17.000 tỷ đồng là rất ít so với cái TP Hồ Chí Minh cần để xây dựng dự án, nhưng đưa lên nữa thì nợ công lại tăng lên, bội chi tăng lên, nên giải ngân khoản đó là phải dừng lại, để dự án dở dang và không hiệu quả, dù tiền nhà tài trợ vẫn còn. Nếu giải ngân theo tiến độ dự án và tiến độ cấp vốn của nhà tài trợ thì một lèo xong ngay, nhưng lại vướng Hiến pháp 2013 (quy định mọi khoản chi đều phải có dự toán trước). Trần giải ngân ODA không biết nới rộng bằng cách nào để đỡ lãng phí” – ông Vinh chia sẻ.

Dự án này chỉ là một trong số nhiều vướng mắc có liên quan đến Kế hoạch Đầu tư công trung hạn cũng như Luật Đầu tư công đã được các cơ quan của Quốc hội về Chính phủ tính đến để gỡ thế bí cho giải ngân đầu tư công. Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã kê ra 11 nhóm vấn đề vướng mắc chủ yếu để đề nghị sửa luật, như: Về phân loại dự án, tiêu chí phân loại dự án nhóm A (Luật quy định dự án tại địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt, dự án tại địa bàn đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh là dự án nhóm A không phân biệt tổng mức đầu tư, dẫn đến nhiều dự án có quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản được đầu tư ở Huế chẳng hạn, vẫn phải trình Thủ tướng quyết định, qua nhiều cấp thẩm định); về phê duyệt chủ trương đầu tư dự án thực hiện theo hình thức đối tác công tư - tổng mức đầu tư rất lớn nhưng phần vốn nhà nước tham gia nhỏ vẫn phải Thủ tướng phê duyệt; về thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư có sử dụng vốn ngân sách cấp tỉnh do cấp huyện, cấp xã quản lý (nếu dự án sử dụng vốn ngân sách cả 3 cấp sẽ phải phê duyệt chủ trương đầu tư 3 lần dù nội dung như nhau...). Hay về việc HĐND phê duyệt dự án nhóm B và nhóm C do địa phương quản lý, nhưng HĐND chỉ 2 kỳ/năm, dẫn đến chậm trễ...

Tuy nhiên, nhiều ý kiến lại cho rằng Luật Đầu tư công không phải gốc rễ của các vướng mắc. Theo rà soát của một đại biểu đến từ Bộ Quốc phòng, từ khi có chủ trương đầu tư đến lúc khởi công dự án phải qua 10 bước: có những bước 50 ngày, có bước 133 ngày... nên nhanh nhất cũng phải 1 năm mới hoàn thiện thủ tục và còn dính dáng đến ít nhất 5 luật, như Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Đất đai, Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Doanh nghiệp... Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển lưu ý Bộ Kế hoạch & Đầu tư phải thận trọng khi sửa luật, vì có thể phá vỡ toàn bộ hệ thống pháp luật, trong khi vướng mắc có thể lại ở luật khác.

Vũ Hân

Các tin khác

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.

Trường mầm non chưa làm xong đã thanh toán 100% giá trị

Trường mầm non chưa làm xong đã thanh toán 100% giá trị

Ông Nguyễn Duy Linh, Phó Giám đốc phụ trách điều hành Ban Quản lý dự án khu vực Đông Hải (thuộc UBND xã Long Điền) nghiệm thu, thanh toán 100% giá trị công trình cho nhà thầu nâng cấp, mở rộng trường mầm non khi chưa hoàn thành, có dấu hiệu "Giả mạo trong công tác". Vụ việc đã được chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra Công an Cà Mau theo quy định.

Chậm chi trả hỗ trợ, bồi thường khiến người dân bức xúc

Chậm chi trả hỗ trợ, bồi thường khiến người dân bức xúc

Dù phương án bồi thường được phê duyệt từ cuối năm 2025, nhưng đến nay đã hơn 6 tháng trôi qua, 171 hộ dân có đất, tài sản trên đất bị ảnh hưởng bởi dự án Cụm công nghiệp (CCN) Hương Xuân (phường Kim Trà, TP Huế) vẫn chưa nhận được kinh phí hỗ trợ, bồi thường.

Hơn 13 năm chưa giao xong hơn 2.000ha đất rừng cho dân tại một xã ở Đắk Lắk, vì sao?

Hơn 13 năm chưa giao xong hơn 2.000ha đất rừng cho dân tại một xã ở Đắk Lắk, vì sao?

Hơn 13 năm kể từ khi tiếp nhận 2.018,5ha đất rừng do cấp có thẩm quyền chuyển giao sau khi thu hồi từ Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) Sơn Hòa, chính quyền hai xã Sơn Hội, Phước Tân, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là xã Tây Sơn vẫn chưa giao xong diện tích đất rừng nêu trên cho người dân sử dụng, bảo vệ, phát triển rừng.

Trường liên cấp ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị đang được đẩy nhanh tiến độ theo yêu cầu của lãnh đạo tỉnh Quảng Trị.

Nghịch lý khi hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0%

Năm 2026, tổng số vốn đầu tư công tỉnh Quảng Trị được giao là gần 5.327 tỉ đồng. Với số vốn được giao tương đối lớn, song đến nay việc giải ngân đầu tư công ở Quảng Trị đạt thấp. Hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0% đã kéo theo những hệ luỵ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Đấu tranh, ngăn chặn, không để "chảy máu" khoáng sản

Đấu tranh, ngăn chặn, không để "chảy máu" khoáng sản

Sau khi hợp nhất ba tỉnh, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, như bô xít, cao lanh, đá bazan, granit đến cát xây dựng, titan… Đây vừa là lợi thế để đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội, vừa đặt ra yêu cầu rất lớn trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản.

Làm rõ việc cán bộ thôn cấu kết để nhận tiền hỗ trợ sau bão

Làm rõ việc cán bộ thôn cấu kết để nhận tiền hỗ trợ sau bão

Sau bão số 10 năm 2025, một số cán bộ thôn Bồng Lai 1, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị lập hồ sơ cho chính bản thân và người thân để nhận tiền hỗ trợ sai quy định. Trong khi hàng chục hộ dân trên địa bàn bị thiệt hại sau bão lại bị bỏ qua. Vụ việc gây bức xúc dư luận tại địa phương.

Thi công Quảng trường trăm tỷ chậm tiến độ, nhà thầu bị xử phạt

Thi công Quảng trường trăm tỷ chậm tiến độ, nhà thầu bị xử phạt

Do thi công gói thầu số 11 của dự án Quảng trường văn hóa thể thao (VHTT) tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) chậm tiến độ kéo dài nên Công ty Cổ phần xây lắp và thương mại An Bảo (gọi tắt Công ty An Bảo, trụ sở đóng tại cụm công nghiệp An Hòa) đã bị chủ đầu tư xử phạt.

Quảng Trị: Giải pháp nào cho những dự án nghìn tỷ chiếm đất vàng rồi “đắp chiếu”?

Quảng Trị: Giải pháp nào cho những dự án nghìn tỷ chiếm đất vàng rồi “đắp chiếu”?

Những năm vừa qua, nhiều doanh nghiệp tìm đến phường Đồng Hới, Quảng Trị tìm kiếm cơ hội đầu tư. Điều đáng nói, sau khi được tỉnh giao đất, nhiều doanh nghiệp xí "đất vàng” rồi để đó. Dẫn đến việc đất đai nhiều chỗ bỏ hoang, hoặc xây dựng hạ tầng dang dở, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng lớn đến mỹ quan đô thị.

Một phường ở Huế có 20 bãi tập kết vật liệu trái phép

Một phường ở Huế có 20 bãi tập kết vật liệu trái phép

Qua công tác kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện trên địa bàn phường Thanh Thủy (TP Huế) có 20 bãi tập kết cát, sạn, vật liệu xây dựng (VLXD) trái phép. Trong đó nhiều bãi tập kết trên đất nông nghiệp, đất do Nhà nước quản lý và cơ quan chức năng đã lập biên bản, yêu cầu dừng hoạt động.

Hàng loạt mỏ đá ở Thanh Hóa vẫn khai thác kiểu “hàm ếch”

Hàng loạt mỏ đá ở Thanh Hóa vẫn khai thác kiểu “hàm ếch”

Dù cơ quan chức năng đã nhiều lần kiểm tra, xử phạt với số tiền lên tới hàng tỷ đồng, song tình trạng khai thác đá tạo thành các vách núi dựng đứng theo kiểu “hàm ếch” vẫn diễn ra ở nhiều nơi, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động…