Hà Nội: Khi cửa hàng, quán ăn thực hiện nghiêm về trật tự đô thị

Những chuyển biến rõ nét

Thực hiện theo Kế hoạch số 332/KH-UBND của UBND TP Hà Nội về giải quyết “điểm nghẽn” trật tự đô thị (TTĐT), vào cuối năm 2025, nhiều tuyến phố khu vực phố cổ Hà Nội được tiên phong làm thử nghiệm. Điển hình như phố Hàng Mã (quận Hoàn Kiếm cũ) nay là phường Hoàn Kiếm.

Khi lực lượng chức năng tổ chức ra quân xử lý vi phạm TTĐT không tránh khỏi sự bàn tán về hệ luỵ của việc kinh doanh sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ của người dân nơi đây. Thế nhưng, với sự kiên quyết không khoan nhượng về những vi phạm TTĐT, đến nay không chỉ phố Hàng Mã mà các tuyến phố khác cũng trở nên khang trang, thông thoáng hơn. Vỉa hè dành cho người đi bộ cũng đã được trả về với đúng nghĩa của nó.

Không những phố cổ, toàn bộ các tuyến phố, tuyến đường trên địa bàn TP Hà Nội cũng được chính quyền địa phương xã, phường ban hành phương án, kế hoạch ra quân xử lý triệt để. Những thói quen của người dân trước đây sẵn lấy vỉa hè, lòng đường làm nơi kinh doanh cũng đã thay đổi, nghiêm túc chấp hành bởi sự sát sao của chính quyền cũng như lực lượng chức năng thường xuyên tuần tra, nhắc nhở và xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm.

Theo ghi nhận của phóng viên, các xã, phường của Hà Nội đều lập kế hoạch ra quân để giải quyết “điểm nghẽn” về TTĐT và xây dựng xã, phường bảo đảm trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị (VMĐT). Ban chỉ đạo 197 các xã, phường đã tổ chức ra quân với sức mạnh tổng hợp từ các cơ quan, ban ngành đoàn thể.

Tại địa bàn các phường như Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay Ba Đình, Giảng Võ…, nhiều tuyến phố nếu như trước kia hàng quán bày bừa bàn ghế lên vỉa hè, xe đỗ chật kín lòng đường thì nay hình ảnh này dường như rất đã không còn. Vỉa hè giành cho người đi bộ cũng thông thoáng hơn.

Trao đổi với báo chí, ông Đoàn Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, thực hiện Kế hoạch 332 của UBND TP Hà Nội, UBND phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện không chỉ nhằm xử lý vi phạm mà còn tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và người dân.

“Trong giai đoạn trước mắt, phường tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; đồng thời phát động phong trào “2 xây, 4 chống” nhằm hình thành nếp sống VMĐT. Các biện pháp mạnh được triển khai như: giải tỏa vi phạm lấn chiếm vỉa hè; xử lý “chợ cóc”, điểm trông giữ xe trái phép; chỉnh trang hè phố, kẻ vạch sơn, sắp xếp phương tiện đúng quy định. Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm từ lấn chiếm lòng đường, dừng đỗ sai quy định đến xả rác không đúng nơi quy định, tạo chuyển biến rõ nét và bền vững”, ông Hà cho biết.

Cần sự thích nghi

Đại uý Khổng Ngọc Sơn – Tổ phó Tổ Cảnh sát trật tự Công an phường Ba Đình cho biết, thực hiện theo kế hoạch giải quyết “điểm nghẽn” về TTĐT, Ban chỉ huy Công an phường Ba Đình đã chủ động tham mưu cho Đảng uỷ, UBND phường ban hành kế hoạch giải quyết phù hợp với thực tế địa bàn, tổ chức tuyên truyền sâu rộng, bằng nhiều hình thức tới các hộ kinh doanh liên quan đến TTĐT; tổ chức ký cam kết với các hộ kinh doanh không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, phân công lịch tuần tra theo khung giờ, khép kín địa bàn, tập trung các tuyến phố trọng điểm thường xuyên vi phạm, phối hợp các lực lượng, thường xuyên kiểm tra, xử lý đối với các hộ kinh doanh vi phạm.

“Trong quá trình triển khai, đa số người dân đồng tình, ủng hộ và chấp hành tốt các quy định. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận nhỏ tái vi phạm, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm hoặc thời điểm lực lượng chức năng không thường xuyên có mặt. Để có sự thích nghi dần, quá trình tuần tra kiểm soát, các tổ công tác cũng sẽ tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các hộ kinh doanh. Đặc biệt, lực lượng Công an phường thường xuyên duy trì kiểm tra, xử lý vào các khung giờ dễ xảy ra vi phạm, đề xuất lắp đặt camera giám sát tại những điểm nóng về vi phạm TTĐT”, Đại uý Khổng Ngọc Sơn cho biết.

Sự thay đổi này nhanh chóng tạo ra diện mạo mới cho nhiều tuyến phố khi vỉa hè được trả lại cho người đi bộ, không gian đô thị trở nên thông thoáng, sạch sẽ hơn. Tuy nhiên, phía sau sự chuyển biến tích cực về quản lý là những tác động không nhỏ đối với hoạt động kinh doanh, đặc biệt là nhóm cửa hàng ăn uống và dịch vụ nhỏ lẻ vốn phụ thuộc lớn vào không gian vỉa hè để thu hút khách.

Bà Nguyễn Thị Vân – tiểu thương trên phố Hàng Mã (phường Hoàn Kiếm) chia sẻ, từ khi chính quyền và cơ quan chức năng vào cuộc siết chặt quản lý TTĐT đã có những thay đổi lớn. Việc này giúp phố phường thông thoáng hơn, sạch đẹp hơn nhưng cũng tạo áp lực không nhỏ với các hoạt động kinh doanh, đặc biệt nhóm cửa hàng ăn uống, vốn phụ thuộc lớn vào không gian vỉa hè.

“Tại phố Hàng Mã, nhiều hộ gia đình chỉ có hơn chục mét vuông, thậm chí vài mét vuông cửa hàng nên trước kia thường bày hàng ra vỉa hè buôn bán. Tuy nhiên, khi chính quyền ra quân dẹp vỉa hè nhiều hộ kinh doanh rời vào tình trạng ế ẩm vì không có chỗ bày bán và khách đến không có chỗ để xe. Nhiều người thuê cửa hàng đã phải trả lại hay sang nhượng. Thực tế, mỗi năm chỉ buôn bán được 6 tháng cuối năm”, bà Vân nói.

Ông Nguyễn Văn Hùng (ở phố Hàng Mã) cũng cho biết: “Hầu hết cửa hàng trên phố này là của các hộ kinh doanh, họ không phải thuê. Chứ nếu đi thuê, cứ đà này chắc không trụ nổi. Ví dụ, một cửa hàng chưa đầy chục mét vuông ở đây người thuê phải mất từ 20-25 triệu đồng/tháng. Cộng với lương 2-3 nhân viên cùng với tiền ăn cũng mất gần 30 triệu đồng. Nếu như 6 tháng đầu năm không buôn bán được gì phải chi trả số tiền cả trăm triệu đồng. Do vậy, có nhiều người buôn bán cầm chừng, thậm chí xin nghỉ thuế 6 tháng đầu năm. Đến 6 tháng cuối năm mới lại hoạt động trở lại”.

Việc lập lại trật tự vỉa hè không chỉ là câu chuyện quản lý đô thị, mà còn kéo theo những điều chỉnh đáng kể trong cấu trúc kinh doanh và thị trường mặt bằng. Khi không gian kinh doanh bị thu hẹp, các mô hình buôn bán nhỏ buộc phải thích nghi, dù chính sách này có tác động trực tiếp đến một bộ phận người dân mưu sinh dựa vào mô hình kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, việc siết chặt quản lý vỉa hè là cần thiết, nhằm thiết lập lại trật tự và nâng cao chất lượng không gian đô thị.