Đối ngoại địa phương: Từ tư duy kết nối đến kiến tạo giá trị

Cán bộ đối ngoại cần có tư duy đa ngành

Trao đổi với phóng viên Báo CAND, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt cho biết, Hà Tĩnh có nhiều lợi thế khi nằm trên trục Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông - Tây, sở hữu Khu kinh tế Vũng Áng, cửa khẩu quốc tế Cầu Treo cùng quan hệ hợp tác đặc biệt với các địa phương của Lào.

Vì vậy, công tác đối ngoại của tỉnh luôn gắn chặt với kết nối giao thông, phát triển thương mại biên giới, thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ cũng như bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo bà Nguyễn Thị Nguyệt, trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng đội ngũ cán bộ.

"Thông điệp chúng tôi muốn chia sẻ là việc tinh gọn bộ máy phải giúp công tác tham mưu nhanh hơn, sát thực tiễn hơn và phục vụ hiệu quả hơn cho sự phát triển của địa phương. Để làm được điều đó, cần tổ chức lại quy trình phối hợp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đồng thời chuyển các chủ trương đối ngoại thành những chương trình hợp tác cụ thể, có sản phẩm và mang lại hiệu quả thực chất", bà Nguyệt nhấn mạnh.

Từ thực tiễn địa phương và yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho rằng, cán bộ làm công tác đối ngoại không chỉ cần giỏi ngoại ngữ mà còn phải có tư duy đa ngành, am hiểu kinh tế, đầu tư, công nghệ và có năng lực phân tích, dự báo chính sách để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác tham mưu.

Bên cạnh đó, bà cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng quy trình phối hợp rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, đi cùng với phân cấp hợp lý và hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung. Quan trọng hơn, bộ máy đối ngoại cần đủ năng lực nhận diện sớm các xu hướng như dịch chuyển đầu tư, chuyển đổi xanh, kinh tế số để chủ động tham mưu, kiến tạo cơ hội phát triển, thay vì chỉ xử lý các hoạt động đối ngoại mang tính sự vụ.

Đối ngoại phải mang về dự án thật

Cùng chung mục tiêu đưa đối ngoại phục vụ phát triển, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Hoàng Minh Cường cho biết, thành phố đã có sự chuyển đổi rõ nét trong tư duy. Nếu trước đây, mục tiêu chủ yếu của đối ngoại là thiết lập và mở rộng quan hệ, thì nay trọng tâm là chuyển hóa các mối quan hệ đó thành những kết quả cụ thể, thông qua các dự án đầu tư, chương trình hợp tác và các nguồn lực phục vụ phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hải Phòng chuẩn bị từ rất sớm cho mỗi hoạt động đối ngoại. Sở Ngoại vụ, Ban Quản lý Khu kinh tế cùng các cơ quan liên quan chủ động nghiên cứu, xác định các lĩnh vực ưu tiên, thị trường trọng điểm và những nhà đầu tư tiềm năng trước khi xây dựng chương trình công tác.

Nhờ đó, mỗi chuyến làm việc ở nước ngoài của lãnh đạo thành phố đều được thiết kế theo hướng đa mục tiêu, kết hợp xúc tiến đầu tư, mở rộng hợp tác và thúc đẩy các thỏa thuận nhanh chóng đi vào triển khai thực tế.

Theo ông Hoàng Minh Cường, yếu tố thuyết phục các nhà đầu tư quốc tế không chỉ là chính sách ưu đãi mà còn là một hệ sinh thái đầu tư đồng bộ.

Đó là hạ tầng hiện đại, không gian phát triển ngày càng mở rộng với các khu kinh tế, khu công nghiệp và khu thương mại tự do; là môi trường đầu tư thuận lợi được tạo dựng từ cải cách hành chính, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp. Việc nhiều năm liên tiếp dẫn đầu cả nước về chỉ số cải cách hành chính cũng trở thành nền tảng quan trọng giúp Hải Phòng nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.

“Một điểm nhấn trong cách làm của Hải Phòng là sự đồng hành cùng nhà đầu tư. Sau mỗi thỏa thuận, thành phố tiếp tục theo sát quá trình triển khai để các cam kết sớm được hiện thực hóa.

Chúng tôi luôn chủ động lắng nghe và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cùng doanh nghiệp. Cách tiếp cận này đã góp phần đưa Hải Phòng nhiều năm liền nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)”, ông Hoàng Minh Cường viện dẫn.

Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng khẳng định, công tác đối ngoại đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng, đóng góp vào việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số của thành phố trong suốt 11 năm liên tiếp và sẽ tiếp tục được ưu tiên đẩy mạnh trong thời gian tới.

Ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ

Bên cạnh việc đổi mới tư duy và nâng cao chất lượng tham mưu, nhiều địa phương cũng xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là nền tảng quan trọng để hiện đại hóa công tác đối ngoại, nâng cao hiệu quả quản lý cũng như mở rộng không gian hợp tác quốc tế.

Theo Giám đốc Sở Ngoại vụ TP Đà Nẵng Nguyễn Văn Bình, thành phố xác định việc xây dựng cơ sở dữ liệu số có ý nghĩa quan trọng trong công tác hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch và triển khai các đề án về đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Ngay từ năm 2020, Đà Nẵng đã bắt đầu xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hiện đang tiếp tục nâng cấp hệ thống dữ liệu, phần mềm theo định hướng chuyển đổi số và các chủ trương mới của Trung ương cũng như của địa phương.

Ông Nguyễn Văn Bình cho biết, việc hoàn thiện hạ tầng dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh Đà Nẵng triển khai mô hình hành chính không địa giới, cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực đối ngoại sẽ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho người nước ngoài đến học tập, làm việc, đầu tư, sinh sống và du lịch, đồng thời hỗ trợ tốt hơn nhu cầu của người dân khi học tập, làm việc ở nước ngoài.

Cùng chung định hướng ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác đối ngoại, Giám đốc Sở Ngoại vụ TP Huế Nguyễn Văn Phúc chia sẻ, với hệ thống di sản văn hóa phong phú, đặc biệt là các di sản được UNESCO ghi danh, Huế xác định ngoại giao văn hóa là một trong những trụ cột của công tác đối ngoại, vừa quảng bá hình ảnh địa phương, vừa huy động nguồn lực quốc tế cho bảo tồn di sản và phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa, du lịch bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Huế sẽ đa dạng hóa các hình thức ngoại giao văn hóa thông qua các đoàn khảo sát, chương trình trải nghiệm, hội nghị, hội thảo và các sự kiện quốc tế nhằm thu hút sự quan tâm của các đối tác.

Đáng chú ý, thành phố cũng xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ để mở rộng không gian quảng bá di sản trên nền tảng số.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tăng cường hợp tác với Bộ Ngoại giao, các bộ, ngành và đối tác quốc tế nhằm thu hút nguồn lực về tri thức, công nghệ và kinh nghiệm phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.