Hình ảnh rõ nét nhất ở vùng quê này là những con đường “sáng, xanh, sạch, đẹp”, góp phần đưa Xuân Sơn Nam trở thành xã đầu tiên ở huyện Đồng Xuân đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) năm 2016 và cũng là xã duy nhất trong huyện vươn lên chạm đích NTM nâng cao năm 2020.
Tiếp chuyện PV Báo CAND, ông Huỳnh Ngọc Lâm, Chủ tịch UBND xã Xuân Sơn Nam cho biết, địa phương này là một trong 8 xã ở huyện Đồng Xuân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang trong hai cuộc kháng chiến. Hàng chục năm sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, xã Xuân Sơn Nam vẫn còn rất nhiều khó khăn chật vật.
Thế nhưng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Xuân Sơn Nam luôn đoàn kết, nỗ lực vượt khó, từng bước vươn lên xây dựng quê hương. Đặc biệt là từ năm 2015, Đảng bộ xã Xuân Sơn Nam đã huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị phát động phong trào thi đua “Chung sức, chung lòng xây dựng nông thôn mới”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”…
Bên cạnh việc xây dựng đồ án quy hoạch chung, phù hợp định hướng phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương giai đoạn 2021 – 2025, trong đó có quy hoạch khu chức năng dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn; các tuyến giao thông nội xã đều được bê tông hóa 100%; hệ thống thủy nông được đầu tư xây lắp kiên cố, đảm bảo chủ động nguồn nước tưới tiêu gần 293ha, đạt 96,46% diện tích; công tác phòng chống thiên tai đảm bảo các yêu cầu về nhân lực, phương tiện thực hiện phương châm “4 tại chỗ”; hệ thống điện cũng được xây lắp ổn định, an toàn, 1.763 hộ gia đình trên địa bàn xã sử dụng điện, đạt 100%.
Đề cập đến các chỉ tiêu NTM về văn hóa, thông tin – truyền thông, giáo dục – đào tạo, y tế, vệ sinh môi trường, ông Huỳnh Ngọc Lâm cho hay, 100% trường học ở Xuân Sơn Nam đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu, trong đó hai trường mầm non, tiểu học và THCS giữ vững đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học. Đến nay, Xuân Sơn Nam đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non, tiểu học và THCS; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS học tiếp lên bậc trên đạt 95,96%.
Nét nổi bật nhất là cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa, thông tin – truyền thông được đầu tư hoàn thiện; ngoài bưu điện, trung tâm văn hóa thể thao 481 m2; hội trường văn hóa đa năng 150 ghế ngồi cùng với sân bóng đá, bóng chuyền thu hút nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ thể thao; còn có công viên văn hóa 5.225m2 xây dựng từ năm 2018 với cảnh quan cây xanh, hoa cảnh và 11 bộ dụng cụ thể dục thể thao tập luyện ngoài trời.
Bên cạnh đó, 5 thôn trong xã đều đạt tiêu chuẩn văn hóa, có nhà văn hóa khang trang, khu thể thao, hệ thống truyền thanh, hạ tầng kỹ thuật viễn thông; công sở hành chính của xã thực hiện tốt công tác chuyển đổi số với chữ ký số trong chỉ đạo, điều hành và sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3.
Xuân Sơn Nam là xã đạt chuẩn quốc gia về y tế, 95,31% người dân tham gia bảo hiểm y tế, trong đó có 85,27% sử dụng sổ khám chữa bệnh điện tử; 95,57% số hộ sử dụng nước sạch đạt chuẩn; 100% cơ sở sản xuất kinh doanh cam kết và thực hiện tốt vệ sinh môi trường; cảnh quan đường thôn, ngõ xóm xanh, sạch, đẹp, an toàn; các tổ chức đoàn thể ở địa phương tham gia tự quản nhiều tuyến đường, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường của người dân, thường xuyên tổ chức các đợt thu dọn vệ sinh, chăm sóc cây xanh, đường hoa…
Trong hành trình xây dựng NTM và NTM nâng cao, Xuân Sơn Nam còn chú trọng xây dựng hạ tầng thương mại nông thôn với chợ trung tâm có đủ các hạng mục phụ trợ, đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn PCCC, an toàn thực phẩm, không để xảy ra gian lận thương mại hoặc mua bán hàng lậu, hàng cấm.
Tại các khu dân cư không còn nhà tạm, nhà dột nát, 100% gia đình có nhà ở đạt chuẩn; trong phát triển kinh tế đã chú trọng chuyển đổi cây trồng, vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao; đẩy mạnh phát triển trồng rừng; xây dựng các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao; thâm canh, tăng năng suất gắn với tiêu thụ sản phẩm.
Mặt khác, địa phương đẩy mạnh phát triển tiểu thủ công nghiệp với các sản phẩm từ mây, tre đan, tăng cường các dịch vụ thương mại bán buôn, bán lẻ nhiều loại hàng hóa. Trên địa bàn xã, ngoài 2 khu dân cư kiểu mẫu Tân An, Tân Phú còn có 1 vườn mẫu NTM của ông Nguyễn Ngọc Sơn cùng với sản phẩm tinh bột nghệ đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao… Từ nhiều năm qua, đời sống kinh tế người dân ngày càng nâng cao, thu nhập bình quân đầu người trong 5 năm qua đạt 56,49 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo giảm xuống dưới 2%.
Một trong 19 tiêu chí góp phần tích cực đưa Xuân Sơn Nam trở thành xã NTM rồi NTM nâng cao là hoạt động quốc phòng – an ninh luôn được chú trọng, nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã và xây dựng lực lượng dân quân “vững mạnh, rộng khắp, toàn diện”.
Phong trào Toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc đẩy mạnh, lan tỏa sâu rộng đến từng thôn, xóm, gia đình, tạo thành nếp nghĩ, cách làm thường xuyên của mỗi người dân, gắn với xây dựng và tổ chức thực hiện hiệu quả nhiều mô hình an ninh trật tự; kết hợp tăng cường các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm từ cơ sở, bảo đảm ổn định an ninh trật tự và bình yên cuộc sống…
Ông Trần Quốc Huy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện Đồng Xuân cho biết, theo phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Yên năm 2025, xã Xuân Sơn Nam sáp nhập với các xã Xuân Sơn Bắc, Xuân Long, Xuân Quang 2 và thị trấn La Hai để thành lập xã Đồng Xuân. Những nỗ lực tích cực của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Xuân Sơn Nam xây dựng NTM rồi vươn lên NTM nâng cao thời gian qua sẽ góp phần tạo nên diện mạo kinh tế - xã hội xã Đồng Xuân trong tương lai thêm đổi mới và phát triển.
Chung sức xây dựng quê hương Thanh Bình đạt chuẩn “Huyện nông thôn mới” 
Nông thôn mới ở Quảng Trị khởi sắc từ những điều giản dị 
