Vấn đề này đang có nhiều ý kiến trái chiều. Đại diện một số trường học trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cho biết đang chờ hướng dẫn thực hiện của cấp quản lý.
 |
| Điện thoại thông minh giờ đây đã trở thành một trong những phương tiện học tập của học sinh Trung học phổ thông. |
Hiểu đúng việc cho học sinh sử dụng điện thoại
Điều 37 của Thông tư 32 quy định những hành vi học sinh không được làm, trong đó tại khoản 4 nêu rõ học sinh không “Sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép”. Quy định cũ trước đây là cấm hoàn toàn học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học. Ở quy định mới, trong giờ học, học sinh vẫn không được phép sử dụng điện thoại nhưng các em được sử dụng điện thoại trong trường học, khi giáo viên cho phép và chỉ phục vụ việc học tập.
Qua tìm hiểu, được biết những ngày qua, một số Phòng GD-ĐT và trường học đã tổ chức họp để thảo luận về vấn đề này nhưng vẫn chủ yếu thực hiện dựa vào ý trong thông tư là quyền quyết định của giáo viên.
Theo thầy Hồ Thanh Danh, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Trãi (quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh), từ trước đến nay nhà trường không cho học sinh sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường học. Giờ có văn bản của Bộ GD-ĐT, nhà trường đang băn khoăn. Hiện quy định này cũng đang gặp khó khăn, không cho sử dụng cũng không được mà cho thì chưa thể quản lý nổi nên việc này nhà trường sẽ họp bàn cụ thể. Nhà trường sẽ xem tình huống nào thì học sinh được đem điện thoại vào trường, có thể là dịp lễ hội hoặc tiết học nào giáo viên cho phép thì mới được đem điện thoại vào.
Việc áp dụng công nghệ trong học tập là nên, như trong thời gian dịch bệnh COVID-19, các em cũng sử dụng điện thoại để học tập. Đấy là khi dịch bệnh, các em không đến trường. Còn việc cho học sinh đem điện thoại vào trường thì cần có hướng dẫn cụ thể. “Nhà trường có thông báo cho học sinh là ý thức sử dụng công nghệ của các em chưa tốt thì thầy chưa cho sử dụng. Chừng nào các em làm tốt, sử dụng đúng mục đích thì mới cho dùng điện thoại trong trường”, thầy Danh chia sẻ.
Nhiều trường băn khoăn, trong chương trình học, cũng có môn cần điện thoại để học sinh tra cứu tài liệu nhưng trên mạng có những thông tin không chính thống, mà chưa xác định được thông tin chính thống thì làm sao học sinh tra cứu được và trang nào là chính thống để học sinh tra cứu? Nhiều người cũng cho rằng, để học sinh mở điện thoại, giáo viên không thể kiểm soát được các em mở cái gì, màn hình điện thoại bây giờ quét qua quét lại, nhiều khi giáo viên đến thì học sinh mở màn hình khác, khi thầy cô đi thì học sinh lại mở màn hình khác.
Về mạng wifi, trong trường không thể mở cung cấp cho toàn thể học sinh sử dụng được, còn nếu học sinh sử dụng 3G, 4G thì gia đình không thể quản lý nổi khi hết giờ học ở trường. Hiện quy định cũng mới chung chung, cần có hướng dẫn cụ thể thì các trường mới dám thực hiện.
Bên cạnh đó có nhiều hệ lụy từ việc đem điện thoại vào trường như điện thoại đắt tiền và không đắt tiền, rồi xảy ra mất mát thì ai quản? Đó là chưa kể nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn không mua được điện thoại thông minh, sẽ tạo cho các em sự tủi thân. Lại dễ xảy ra trường hợp có em đua đòi về nhà yêu cầu cha mẹ mua điện thoại để bằng bạn bằng bè...
Thầy Nguyễn Đăng Khoa, Hiệu trưởng Trường THPT Marie Curie (quận 3, TP Hồ Chí Minh) cho biết, thời đại công nghệ cũng không thể cấm các em sử dụng điện thoại được nhưng trong giờ học thì không cho học sinh sử dụng. Nếu học sinh nào cần thiết liên hệ với gia đình thì xin phép giáo viên rồi ra phòng giám thị gọi điện thoại cho gia đình.
“Việc này có cái khó là những trường hợp học sinh hoàn cảnh khó khăn không mua được điện thoại thông minh thì rất khó áp dụng đồng bộ được. Những học sinh này sẽ mặc cảm, dễ tủi thân, tội nghiệp các em đó. Nếu áp dụng chung mà các em này không có điện thoại để làm bài mà rớt lại thì cũng khó. Còn như khai thác tài liệu trên máy tính của trường thì việc khai thác tài liệu của các em như nhau”, thầy Khoa phân tích.
 |
| Học sinh sử dụng điện thoại chụp thông tin của nhà trường thay vì ghi vào giấy. |
Biến smartphone thành công cụ học tập hiệu quả
Theo thầy Giản Tư Trung, Hiệu trưởng Trường Doanh nhân PACE, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục IRED, việc cho học sinh sử dụng smartphone trong lớp, nhất là học sinh từ THCS trở lên thì cha mẹ và thầy cô phải biết cách quản lý. Tại một số trường học ở các nước, từ cấp 2, nhà trường cho học sinh sử dụng điện thoại trong lớp để tìm kiếm thông tin khi giáo viên cho phép, nhiều khi thảo luận về một vấn đề nào đó của môn học, học sinh lên mạng tìm thông tin. Đây cũng là điều tốt để rèn luyện kỹ năng tìm thông tin, tăng cường tính tự học, không phải cái gì cũng thuộc lòng mà cần vấn đề nào thì tìm để thảo luận với nhau ngay lập tức, đây là điều tốt.
Tuy nhiên, trường hợp học sinh quá nhỏ để làm chủ công cụ đó thì khi vào lớp tất cả học sinh phải nộp điện thoại cho giáo viên, đến giờ học nào cần sử dụng thì giáo viên sẽ đưa điện thoại cho học sinh. Sử dụng xong tiết học đó thì nộp trở lại cho giáo viên, đến khi về thì giáo viên trả điện thoại cho học sinh đưa về nhà, khi về nhà thì cha mẹ quản lý. Học sinh chỉ sử dụng trong giờ học cần thảo luận, không phải sử dụng cả ngày. Còn nếu phụ huynh cần liên lạc với con thì phải liên hệ với nhà trường, việc này từ trước đến nay các trường vẫn thực hiện.
Thầy Trung cũng cho rằng, trước giờ con không có điện thoại, cha mẹ và con cái vẫn liên lạc với nhau được, đó là thông qua nhà trường. Không thể để cho học sinh cầm điện thoại suốt ngày trong lớp học, sẽ ảnh hưởng đến việc học tập không chỉ của bản thân mà của cả lớp. Đó là chưa nói đến việc các em mất tập trung khi có cuộc gọi, tin nhắn và có khi nhắn tin hẹn đánh nhau...
Để việc học sinh sử dụng hiệu quả điện thoại trong trường học, nhà trường và gia đình cần dạy các em khai thác thông tin trên mạng chứ không thể cấm hoàn toàn, vì càng cấm các em càng tò mò và muốn sử dụng. Do đó, cần giáo dục giới tính và trang bị kiến thức cho các em để tránh vào các trang web “đen”, các cộng đồng mạng không lành mạnh, tránh chơi game,... dễ bị lừa đảo mà học sinh nhỏ chưa thể đối phó được.
“Cần biến smartphone thành công cụ học tập hiệu quả, nâng cao khả năng tiếp nhận kiến thức và khai thác tri thức trên môi trường internet để phục vụ việc học và trong cuộc sống. Tất nhiên là ở trường và về nhà đều phải quản lý chặt các em, giờ nào cho sử dụng điện thoại, giờ nào không cho sử dụng”, thầy Trung chia sẻ.
Với sự phát triển công nghệ thông tin như hiện nay, ở một giờ học cụ thể hay một hoạt động học cụ thể, nếu giáo viên thấy việc sử dụng điện thoại đáp ứng tốt cho việc khai thác các tư liệu học tập để học sinh thực hiện các hoạt động học tốt hơn thì giáo viên có thể cho phép học sinh sử dụng điện thoại. Cho học sinh sử dụng điện thoại nhưng phải có người lớn đồng hành, tức là vừa cho các em sử dụng điện thoại, vừa giám sát và hướng dẫn các em sử dụng đúng mục đích, nâng cao cảnh giác trước mặt trái và những cạm bẫy trên không gian mạng.
Theo ghi nhận của PV Chuyên đề ANTG, mặc dù có nhiều ý kiến trái chiều nhưng nhiều người chưa hiểu rõ nội dung cho phép học sinh sử dụng điện thoại trong trường học của Thông tư 32. Cho học sinh sử dụng điện thoại trong trường học nhưng phải phục vụ việc học và giáo viên cho phép mới sử dụng. Việc cho con sử dụng smartphone đúng mục đích, cha mẹ cần cùng con tìm hiểu các tính năng kỹ thuật, Internet, mạng xã hội... và đưa ra nguyên tắc sử dụng, chỉ sử dụng trên lớp khi được phép của giáo viên, tuyệt đối không chơi game hay truy cập vào những web không phục vụ việc học. Phụ huynh cần kiên trì chỉ dạy con cách sử dụng điện thoại, kiểm soát bằng cách xem lịch sử sử dụng của con; tập dần cho con thói quen dùng điện thoại vào những việc có ích, học tập như cho con tập đi lúc con còn nhỏ.
 |
| Học sinh trung học cơ sở sử dụng điện thoại gọi cha mẹ đến đón khi tan học. |
Theo kết quả một nghiên cứu gần đây của Viện Việt Nam bách nghệ thực hành cho thấy có đến 40% học sinh chưa được học về an toàn mạng. Cho nên cha mẹ cần tìm hiểu và trao đổi với con về những nguy cơ tiềm ẩn có thể xuất hiện khi sử dụng điện thoại thông minh như bị cướp giật, trộm cắp, lừa đảo qua mạng hoặc những thông tin giả... để con có những ý niệm cảnh giác ban đầu cũng như khi gặp vấn đề thắc mắc sẽ hỏi cha mẹ. Còn nếu luôn khắt khe cấm đoán, con sẽ lén lút sử dụng, khi gặp “sự cố” muốn hỏi cha mẹ nhưng sợ bị la chửi, cuối cùng hậu quả còn lớn hơn.
Khảo sát tại cổng một số trường THCS và THPT trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, PV thấy khá nhiều học sinh sau khi tan học sử dụng điện thoại gọi cha mẹ đến đón. Chắc chắn những chiếc điện thoại này các em phải xin tiền cha mẹ để mua, cũng có thể có em bán hàng online tiết kiệm để mua,... Nếu phụ huynh quan tâm con cái sẽ có cách dạy con sử dụng điện thoại hợp lý. Khi cho con sử dụng điện thoại, cha mẹ theo dõi và quản lý con cũng cần phải khéo léo và tế nhị, tránh kiểm soát thô bạo sẽ dễ khiến con có những phản kháng hoặc lén lút tìm cách sử dụng.
