Gỡ “điểm nghẽn” thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai

Nghị quyết 29/2026/QH16 vừa được Quốc hội ban hành không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mà còn mở đường khơi thông nguồn lực hàng triệu tỷ đồng đang bị “đóng băng” trong hàng nghìn dự án gặp vướng mắc tồn đọng.

Hàng triệu tỷ đồng “ngủ quên” trong đất

Việc Quốc hội khóa XVI ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 quy định “Cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài”, đánh dấu nỗ lực tháo gỡ những "điểm nghẽn" thể chế vốn đã tồn tại nhiều năm. Với tinh thần đổi mới và hành động quyết liệt, Nghị quyết này được kỳ vọng sẽ giải phóng nguồn lực đất đai khổng lồ đang bị "đóng băng", tạo đà cho mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong tương lai gần.

Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến cuối tháng 3/2025, cả nước có đến 4.489 dự án gặp khó khăn, vướng mắc. Tổng diện tích đất bị kẹt lại lên tới gần 200.000 ha với tổng mức đầu tư khổng lồ là hơn 3,35 triệu tỷ đồng.

Mặc dù các địa phương và Chính phủ đã nỗ lực xử lý được hơn 1.100 dự án, nhưng vẫn còn đó 1.524 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội đang chờ đợi một cơ chế đặc thù để được "giải cứu". Ước tính, giá trị đầu tư của riêng nhóm dự án này đã lên tới 2,5 triệu tỷ đồng. Đây là nguồn lực cực kỳ lớn đang bị lãng phí, gây hệ lụy trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Gỡ “điểm nghẽn” thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai -0
Hàng nghìn dự án gặp vướng mắc tồn đọng đang "đóng băng" hàng triệu tỷ đồng của nền kinh tế.

TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, hàng loạt dự án chậm triển khai có nhiều nguyên nhân, trong đó có những vướng mắc đến từ thể chế, quy hoạch và giải phóng mặt bằng. Việc chậm triển khai không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động tiêu cực đến nhiều chủ thể khác. Với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, dòng vốn bị “chôn” trong các dự án kéo dài khiến hiệu quả đầu tư suy giảm, sức khỏe tài chính yếu đi.

Với Nhà nước, các dự án chậm tiến độ làm gián đoạn quy hoạch, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và chỉnh trang đô thị. Còn với người dân, nhiều trường hợp đã bàn giao đất với kỳ vọng phát triển, nhưng lại không được hưởng lợi, dẫn đến suy giảm niềm tin.

“Đáng chú ý, tổng nguồn vốn bị “đóng băng” trong các dự án dở dang là rất lớn. Nếu được khơi thông, đây sẽ là nguồn lực rất lớn để tái đầu tư, kích thích tăng trưởng và tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều ngành nghề liên quan”, TS Nguyễn Văn Đính nhận định.

Hỗ trợ tăng trưởng hai con số

Lý giải về sự cần thiết của Nghị quyết 29, chuyên gia pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, nếu chỉ áp dụng các quy định thông thường của Luật Đất đai, việc tháo gỡ gần như là "nhiệm vụ bất khả thi". Bởi lẽ, bản chất của các dự án này là đã tồn tại những vi phạm pháp luật nhất định từ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Nghị quyết 29/2026/QH16 ra đời chính là một cơ chế mang tính ngoại lệ, cho phép xử lý các sai phạm dựa trên sự đánh giá khách quan, toàn diện và nhân văn. Thay vì đình trệ kéo dài dẫn đến lãng phí, Nghị quyết cho phép các dự án tiếp tục được triển khai nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể, từ đó đưa đất đai vào sử dụng hiệu quả.

“Các chính sách lớn tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 có thể điểm ra ở đây là: Xử lý dự án đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với loại đất ở không hình thành đơn vị ở/đất ở để xây dựng và kinh doanh bất động sản du lịch; xử lý giao đất, cho thuê đất đối với các dự án có vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, vi phạm về giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; xử lý dự án đầu tư trên khu đất do nhà nước thu hồi đất không đúng quy định mà chủ đầu tư dự án đã bỏ kinh phí để thu hồi đất, giải phóng mặt bằng; xử lý các dự án đầu tư trong trường hợp có vi phạm về mục đích sử dụng đất; xử lý các dự án dự án đầu tư xây dựng lưới điện đang triển khai xây dựng nhưng chưa thực hiện chấp thuận chủ trương đầu tư”, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh phân tích.

Gỡ “điểm nghẽn” thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai -0
Nghị quyết 29/2026/QH16 sẽ là cú hích để khơi thông nguồn lực đầu tư đang bị "đắp chiếu".

Trong khi đó, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) Lê Hoàng Châu nhận định, triển khai hiệu quả Nghị quyết 29/2026/QH16 sẽ là cú hích cực mạnh để khơi thông nguồn lực đầu tư triệu tỷ đồng đang "đắp chiếu". Đây là yếu tố then chốt để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong năm 2026 và tạo đà cho cả nhiệm kỳ 2026 - 2030.

Sự quyết liệt của Chính phủ còn được thể hiện qua việc Bộ Tư pháp và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn theo thủ tục rút gọn. Việc Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/5/2026 cùng với các văn bản hướng dẫn đồng bộ sẽ sớm đưa những chính sách đặc thù này vào thực tiễn, hồi sinh hàng nghìn dự án và mang lại niềm tin cho thị trường.

“Nghị quyết 29/2026/QH16 không chỉ là một giải pháp tình thế để xử lý những tồn tại cũ, mà còn là minh chứng cho tinh thần đổi mới của Quốc hội và Chính phủ trong việc tháo gỡ rào cản thể chế. Bằng cách hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, Nghị quyết mở ra một chương mới cho việc sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, đóng góp trực tiếp vào kinh tế - xã hội của đất nước”, ông Lê Hoàng Châu nói.

Phan Hoạt

Các tin khác

Giãn tiến độ xây dựng, cố định lãi suất: Cơ hội sở hữu nhà phố bên vịnh di sản

Giãn tiến độ xây dựng, cố định lãi suất: Cơ hội sở hữu nhà phố bên vịnh di sản

Với mức giá khoảng 6,5 tỷ đồng, nhà phố liền kề giãn xây 60 m² tại Vinhomes Global Gate Hạ Long cho phép người mua tính riêng phần đất, thương mại và xây dựng để giảm gánh nặng vốn ban đầu. Trong khi gói lãi suất cố định 4,5%/năm trong 24 tháng giúp tiết kiệm hàng chục triệu đồng mỗi tháng, nếu so với việc vay theo mức lãi suất thả nổi hiện nay.

Nguồn sản phẩm chất lượng từ những dự án có lộ trình phát triển 5-10 năm của Vinhomes giúp môi giới phát triển sự nghiệp dài hạn.

Vinhomes trả lương cứng cho gần 20.000 môi giới của các đại lý “ruột”

Giữa bối cảnh thị trường đang thanh lọc, một bộ phận môi giới gặp áp lực tài chính thì việc Vinhomes tung ra chính sách lương cứng lên tới 8,5 triệu đồng/tháng cho gần 20.000 môi giới được xem là một bước đi phá vỡ mọi thông lệ thị trường. Theo lãnh đạo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), quyết sách nhân văn và đầy bản lĩnh này tạo động lực cho đông đảo môi giới cũng như tiếp thêm sức bền cho toàn thị trường bất động sản.

Gắn quy mô dân số với quy hoạch phát triển đô thị trong dài hạn

Gắn quy mô dân số với quy hoạch phát triển đô thị trong dài hạn

Ngày 30/10, kỳ họp thứ 6 HĐND TP Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã chính thức thông qua Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm làm cơ sở để Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt quy hoạch dài hạn này. Trước đó, việc TP Hồ Chí Minh tổ chức khảo sát, lấy ý kiến cho công tác lập và phê duyệt quy hoạch tổng thể đã nhận được nhiều góp ý từ chuyên gia, hiệp hội chuyên ngành…

Hà Nội "chốt" cơ chế xử lý 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh

Hà Nội "chốt" cơ chế xử lý 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh

Với các dự án vi phạm của Tập đoàn Mường Thanh, Hà Nội quy định cơ chế bồi thường, hỗ trợ, ưu tiên mua nhà mới cho cư dân phải di dời; đồng thời phân loại công trình được tồn tại có điều kiện và phần phải phá dỡ, hướng tới bảo đảm an toàn và ổn định cuộc sống người dân.

Hàng trăm nhà đất dôi dư sau sáp nhập ở Lâm Đồng chờ xử lý

Hàng trăm nhà đất dôi dư sau sáp nhập ở Lâm Đồng chờ xử lý

Đến nay, tỉnh Lâm Đồng hoàn thành xử lý 794/1.255 cơ sở nhà đất dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính, số còn lại vẫn đang được xây dựng phương án khai thác hoặc chờ hoàn tất thủ tục chuyển giao. Khối lượng công việc lớn trong khi yêu cầu sớm đưa tài sản công vào sử dụng, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí đang đặt ra nhiều áp lực.

Cơ hội để kéo giá nhà ở giảm sâu

Cơ hội để kéo giá nhà ở giảm sâu

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh, giá nhà, đất trên thị trường sơ cấp do một số chủ đầu tư bán ra mới chỉ giảm trên dưới 5%. Nhưng giá nhà, đất trên thị trường thứ cấp do nhà đầu tư bán lại để cắt lỗ đã giảm mạnh, thậm chí có trường hợp giá giảm đến 20-30% song vẫn khó bán. 

Cần đẩy mạnh giải ngân gói cho vay ưu đãi cá nhân mua nhà ở xã hội

Cần đẩy mạnh giải ngân gói cho vay ưu đãi cá nhân mua nhà ở xã hội

Thông tin của Ngân hàng Nhà nước về tình hình giải ngân Chương trình cho vay nhà ở xã hội (NOXH) và cho vay đối với người trẻ dưới 35 tuổi mua NOXH đưa ra con số: Tính đến quý III vừa qua, dư nợ cho vay NOXH của các ngân hàng đạt hơn 51 nghìn tỷ đồng trong tổng gói cho vay ưu đãi lãi suất dự kiến lên đến hơn 153 nghìn tỷ đồng từ 11 ngân hàng thương mại tham gia…

Vì sao Hà Nội tạm dừng chủ trương đầu tư nhà ở xã hội mới?

Vì sao Hà Nội tạm dừng chủ trương đầu tư nhà ở xã hội mới?

Quỹ nhà tái định cư gần như đã cạn, trong khi nhu cầu phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án đến năm 2030 lên tới gần 23.000 căn hộ. Hà Nội đang rà soát lại kế hoạch phát triển nhà ở, ưu tiên nguồn lực tạo lập quỹ nhà tái định cư, bảo đảm chỗ ở cho người dân và tiến độ các công trình trọng điểm.

Thu hồi hơn 15.300m² đất công trị giá hơn 1.137 tỷ đồng ở Vũng Tàu

Thu hồi hơn 15.300m² đất công trị giá hơn 1.137 tỷ đồng ở Vũng Tàu

Sau khi Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 11 TP Hồ Chí Minh ban hành quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả, 9 cơ sở nhà, đất có tổng diện tích hơn 15.340m², giá trị tạm tính hơn 1.137 tỷ đồng đã được Công ty Cổ phần Du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền quản lý…

Người mua nhà bớt kỳ vọng, lựa chọn khắt khe hơn

Bất động sản Hà Nội lao dốc

Báo cáo tình hình thị trường bất động sản Hà Nội quý III/2026 công bố ngày 15/10 của Savills Việt Nam cho biết, số lượng căn hộ bán được giảm 26% theo quý và giảm 48% theo năm.

Sông Town qua cảm nhận của khách hàng: Nội thất hoàn thiện, kiến trúc độc đáo, thương hiệu uy tín

Sông Town qua cảm nhận của khách hàng: Nội thất hoàn thiện, kiến trúc độc đáo, thương hiệu uy tín

Nhận bàn giao những căn nhà phố biển đầu tiên tại Sông Town ngày 10/10, nhiều khách hàng đánh giá cao không gian nội thất hoàn thiện, chất lượng công trình và tiến độ bàn giao. Nhiều gia chủ dành lời khen cho chủ đầu tư về sự chỉn chu cũng như lựa chọn các thương hiệu uy tín trong danh mục bàn giao. Nằm trong đô thị biển CaraWorld Cam Ranh, Sông Town còn mở ra lựa chọn nghỉ dưỡng và sử dụng tài sản gắn với hệ tiện ích du lịch, thể thao và giải trí hiện hữu.