Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Tháp đôi Liễu Cốc được xây dựng từ thế kỷ IX đến đầu thế kỷ X, là di tích Chăm Pa duy nhất ở Việt Nam có hai đền tháp thờ chính. Trong đó tháp Bắc được xây dựng trước và tháp Nam xây sau khoảng 10 đến 20 năm. Tháp Nam được xây dựng quy mô hơn tháp Bắc khoảng 0,4m và tịnh tiến lệch về phía Đông so với tháp Bắc là 0,2m.

Di tích cấp quốc gia xuống cấp, hư hại

Năm 1926, di tích tháp đôi Liễu Cốc đã được Viện Viễn Đông Bác Cổ nghiên cứu và xếp hạng là "cổ tích" (di sản cổ kính) trong toàn cõi Việt Nam và Đông Dương thời bấy giờ. Năm 1994, di tích này được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VH-TT&DL) xếp hạng di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ? -0
Hiện trạng di tích cấp quốc gia tháp đôi Liễu Cốc sau 2 đợt khảo cổ.

Để bảo vệ di tích này, từ năm 2018, UBND thị xã Hương Trà cũ đã đầu tư xây dựng hệ thống hàng rào bảo vệ, phát dọn cảnh quan di tích. Đến năm 2022, các đơn vị chức năng tiến hành đo đạc, định vị cắm mốc, khoanh vùng bảo vệ và lập thủ tục cấp giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất cho di tích tháp đôi Liễu Cốc.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ? -0
Nhiều hạng mục tại di tích tháp đôi Liễu Cốc xuống cấp, bị cỏ dại bao phủ.

Tuy nhiên, do trải qua thời gian dài và bị chiến tranh phá hủy nên hiện trạng di tích cấp quốc gia bị xuống cấp, hư hại nghiêm trọng. Nhiều hạng mục tại tháp đôi Liễu Cốc không còn nguyên vẹn. Trong đó tháp Nam có chân móng vùi lấp dưới lòng đất, gạch đổ; ngoài tường tháp còn dấu vết các cột góc, cột tường và cửa giả.

Chậm bảo tồn di tích, vì sao?

Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, từ năm 2024, di tích tháp đôi Liễu Cốc được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao (VH&TT) TP Huế thực hiện khai quật khảo cổ đợt 1. Tiếp đó, từ giữa tháng 5 đến cuối tháng 6/2025, các đơn vị tiếp tục triển khai khảo cổ đợt 2 tại di tích quốc gia này.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ? -0
Hố khai quật khảo cổ tại tháp đôi Liễu Cốc bị cỏ dại bủa vây.

Nhóm khai quật đã mở hai hố khai quật có tổng diện tích 60m2, cùng hai hố thăm dò với diện tích 6m2 ở phía Bắc của tháp Bắc và phía Nam của tháp Nam nhằm tìm vị trí, quy mô, cấu trúc tường bao quanh của khu đền tháp.

Kết quả khảo cổ cho thấy, về kỹ thuật xây dựng, hai tháp Liễu Cốc đều được xử lý gia cố nền bằng đất sét pha cát, bề mặt đầm chắc bằng đất laterite màu đỏ sẫm. Toàn bộ kiến trúc sử dụng vật liệu chủ yếu là gạch, các lớp gạch lãnh được xây xếp bên ngoài, lõi tường bên trong đa phần là gạch vỡ; gạch được xếp so le với mạch liên kết là đất sét mịn pha loãng. Trang trí trên tường của hai tháp có sự khác biệt về tạo tác trang trí cột, trụ tường và trụ cửa giữa; các đường xoi rãnh ở tháp Nam cầu kỳ và hoàn mỹ hơn tháp Bắc. 

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ? -0
Di tích tháp đôi Liễu Cốc thời điểm được mở hố khai quật khảo cổ vào năm 2025.

Quá trình khảo cổ, cơ quan chức năng thu được hơn 14.000 tiêu bản và mảnh hiện vật trong 2 lần khảo cổ, trong đó chủ yếu là các loại vật liệu kiến trúc, trang trí kiến trúc, các mảnh bia, đồ gốm men, đồ sành, đồ đất nung và các mảnh kim loại đồng. Đáng chú ý là đầu tượng có dạng phù điêu, tạo tác một mặt từ đá phiến màu xám tím, thể hiện đầu tượng Phật với kích thước cao còn lại 20cm, rộng 15cm, dày 10cm có niên đại thế kỷ XI – XII.

Sau 2 đợt khảo cổ, vào cuối tháng 7/2025, lãnh đạo UBND TP Huế đã thống nhất chủ trương tiếp tục khai quật khảo cổ phần còn lại tại di tích tháp đôi Liễu Cốc, dự kiến quy mô diện tích khoảng 200m2 nhằm có cơ sở nhận diện tổng thể và hoàn thiện nhất về đền tháp này. 

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ? -0
Các tiêu bản, hiện vật thu được trong đợt khảo cổ di tích tháp đôi Liễu Cốc.

Tuy nhiên đến nay, việc khai quật khảo cổ giai đoạn tiếp theo tại di tích tháp đôi Liễu Cốc vẫn chưa được thực hiện, khiến di tích cấp quốc gia rơi vào tình trạng hoang phế. Theo ghi nhận của PV, hiện trong di tích có nhiều khu vực cỏ dại mọc um tùm. Tại 2 tòa tháp cổ và các hố thăm dò được đào để khảo cổ trước đó cũng bị cỏ dại bủa vây. Trong khi đó, số lượng gạch được đưa lên sau các đợt khai quật khảo cổ trước đó được xếp tạm chất đống không được che đậy kỹ càng.

Liên quan đến di tích tháp đôi Liễu Cốc, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở VH&TT TP Huế cho biết, các đơn vị liên quan đang xây dựng kế hoạch thăm dò, khai quật khảo cổ giai đoạn tiếp theo tại di tích tháp đôi Liễu Cốc để có đủ cơ sở lập phương án bảo tồn, trùng tu di tích.

Theo ông Phan Thanh Hải, việc khảo cổ tại di tích cấp quốc gia bị kéo dài là do khó khăn về kinh phí. Đây cũng là nguyên nhân khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích tháp đôi Liễu Cốc đến nay chưa được thực hiện.

Sau khảo cổ di tích tháp đôi Liễu Cốc, qua khảo sát tại di tích, các nhà nghiên cứu đề xuất cần sớm có các giải pháp để đảm bảo an toàn cho di tích cấp quốc gia. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa (ở TP Huế) cho rằng, ngành văn hóa và chính quyền địa phương cần đề xuất một dự án mang tính khẩn cấp, nếu không qua các đợt mưa lũ nguy cơ phá hủy thành quả đã khảo cổ, bảo vệ di tích. Ngoài ra, phường Kim Trà cần tính toán, cân nhắc không cho phép người an táng, xây dựng kiên cố lăng mộ xung quanh di tích để tương lai tạo không gian di sản văn hóa của địa phương.

TS Phan Tiến Dũng, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử TP Huế cho hay, Sở VH&TT TP Huế và các đơn vị liên quan cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu cho di tích tháp đôi Liễu Cốc. Đồng thời tăng cường tuyên truyền, giáo dục trong dân cư địa phương và lan tỏa giá trị di tích đến cộng đồng, học sinh, sinh viên.

Anh Khoa

Các tin khác

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.