Chiều 27/10, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tiếp Đoàn lãnh đạo các tổ chức kiểm toán quốc tế nhân dịp sang Việt Nam tham dự hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới” do Kiểm toán nhà nước Việt Nam tổ chức.
Tại cuộc tiếp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ: Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Trong tiến trình đó, quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch và có trách nhiệm giải trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kiểm toán nhà nước phải góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương; phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; phát hiện điểm nghẽn về cơ chế, chính sách; sử dụng hiệu quả nguồn lực công; nhận diện sớm rủi ro và cung cấp bằng chứng tin cậy cho các quyết định quản trị.
Từ những yêu cầu, thách thức đặt ra, Chủ tịch Quốc hội chia sẻ 5 vấn đề cốt lõi mang tính định hướng.
Thứ nhất, quản trị tốt là nguồn lực, niềm tin của nhân dân là tài sản chiến lược. Bằng sự độc lập, khách quan và dựa trên bằng chứng, các cơ quan kiểm toán tối cao phải là chỗ dựa tin cậy để củng cố kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao trách nhiệm giải trình và bảo vệ niềm tin của công chúng.
Thứ hai, thể chế phải vững chắc, bảo đảm tính độc lập thực chất gắn liền với trách nhiệm. Không có khuôn mẫu duy nhất cho mọi quốc gia; điều cốt lõi là cơ quan kiểm toán phải có đủ thẩm quyền, điều kiện để thực thi nhiệm vụ một cách khách quan, chuyên nghiệp và liêm chính. Độc lập không phải mục tiêu tự thân, mà là điều kiện tiên quyết để kiểm toán tôn trọng sự thật và bảo vệ lợi ích công.
Thứ ba, giá trị của kiểm toán đo bằng sự thay đổi tích cực của quản trị, không thuần túy bằng số tiền kiến nghị xử lý. Kiểm toán phải đi trước một bước trong phòng ngừa vi phạm, chủ động phát hiện bất cập thể chế để sửa đổi cơ chế, tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực. Phát hiện sai phạm là cần thiết, nhưng phòng ngừa từ sớm, từ xa mới tạo ra giá trị bền vững cho quốc gia.
Thứ tư, chủ động đổi mới trong kỷ nguyên số; công nghệ càng phát triển, trách nhiệm con người càng phải nâng cao. Chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo phải đi đôi với đổi mới tư duy, hoàn thiện hành lang pháp lý về dữ liệu và an toàn thông tin. Công nghệ giúp chúng ta nhìn nhanh hơn, sâu hơn nhưng năng lực, đạo đức và sự thẩm định của con người vẫn là yếu tố quyết định sau cùng.
Thứ năm, hợp tác quốc tế phải đi vào thực chất, bình đẳng và cùng kiến tạo giá trị. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế của Tổ chức quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao, Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao châu Á, Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao Đông Nam Á; đẩy mạnh kiểm toán hợp tác, chia sẻ phương pháp luận và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Mỗi cơ quan cần vừa tích cực học hỏi, vừa chủ động đóng góp cho cộng đồng.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Kiểm toán nhà nước Việt Nam tiếp tục nỗ lực, phấn đấu theo hướng chuyên nghiệp, liêm chính, hiện đại; chủ động tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, đồng thời tích lũy, đúc kết thực tiễn để chia sẻ với bạn bè quốc tế, đóng góp thiết thực hơn nữa cho cộng đồng kiểm toán công toàn cầu. Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, các tổ chức và cơ quan kiểm toán tối cao sẽ tiếp tục đồng hành, hợp tác chặt chẽ với Kiểm toán nhà nước Việt Nam trên chặng đường phát triển mới.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, dù mô hình tổ chức có sự khác biệt, nhưng mỗi cơ quan kiểm toán tối cao đều gánh vác một sứ mệnh chung, đó là: Bảo vệ lợi ích công, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia, củng cố trách nhiệm giải trình và phục vụ nhân dân.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, hoạt động kiểm toán không chỉ để đánh giá quá khứ, mà quan trọng hơn là phải phục vụ cho quản trị hiện tại và kiến tạo tương lai. Giá trị cốt lõi của kiểm toán không nằm trên những trang báo cáo, mà phải hiện diện sinh động trong sự hoàn thiện của thể chế, sự nghiêm minh của kỷ cương bộ máy, hiệu quả của nguồn lực và niềm tin vững chắc của nhân dân.
Tại cuộc tiếp, Chủ tịch Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI), Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ K. Sanjay Murthy chỉ rõ, trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, các quốc gia phải đối mặt với nhiều thách thức mới, từ biến đổi khí hậu, các dự án cơ sở hạ tầng phức tạp đến những kỳ vọng ngày càng cao của người dân.
Vì vậy, các cơ quan kiểm toán tối cao cần tiếp tục phát triển năng lực chuyên môn, hoàn thiện hệ thống và đổi mới phương pháp tiếp cận để đáp ứng những yêu cầu mới. Kỹ năng số sẽ hỗ trợ nâng cao khả năng phân tích, đánh giá, nhưng không thể thay thế năng lực chuyên môn của kiểm toán viên.
Theo ông K. Sanjay Murthy, mục tiêu cuối cùng của quản trị quốc gia là cải thiện đời sống người dân. Với vai trò của mình, các cơ quan kiểm toán tối cao phải luôn giữ vững tính độc lập trong đánh giá, không ngừng đổi mới phương pháp làm việc và thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình. Đây là những yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị, bảo đảm nguồn lực công được sử dụng hiệu quả và phục vụ người dân tốt hơn. Ông tin tưởng, kết quả hội thảo sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan kiểm toán tối cao, tăng cường khả năng ứng phó với những thách thức trong tương lai.
