Việt Nam chủ động định vị vai trò trong cấu trúc kinh tế toàn cầu mới

Nâng cao năng lực tự chủ, khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu

Sáng 28/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) Stephan Mergenthaler tham gia phiên đối thoại cấp cao với chủ đề “Định vị Việt Nam trong tương lai toàn cầu”.

Ông Stephan Mergenthaler nhận định kinh tế thế giới đang chuyển từ môi trường tương đối ổn định, có thể dự báo sang giai đoạn nhiều biến động. Xu hướng phân mảnh kinh tế, cạnh tranh công nghệ, thay đổi quan hệ kinh tế quốc tế và tái định hình chuỗi cung ứng diễn ra mạnh mẽ, đặt ra những yêu cầu mới đối với mỗi quốc gia.

Giám đốc điều hành WEF đề nghị Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng làm rõ cách Việt Nam xây dựng sức chống chịu, năng lực tự cường để ứng phó với những cú sốc bên ngoài, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, thể chế, nguồn nhân lực và phát triển doanh nghiệp.

Trao đổi về vấn đề này, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh sức chống chịu của một quốc gia không chỉ là khả năng đứng vững trước biến động mà quan trọng hơn là thích ứng, phục hồi, chủ động sáng tạo và tự đổi mới để phát triển mạnh mẽ hơn sau những cú sốc.

Là nền kinh tế có độ mở cao, Việt Nam chịu tác động nhanh, trực tiếp từ biến động quốc tế. Vì vậy, bên cạnh giải pháp ngắn hạn, Chính phủ chú trọng chính sách phát triển dài hạn, khắc phục hạn chế mang tính cơ cấu, củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô và nâng cao năng lực tự chủ.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Việt Nam tiếp tục điều hành chính sách kinh tế vĩ mô linh hoạt, bảo đảm những cân đối lớn, nhất là năng lượng, lương thực; duy trì nợ công ở mức an toàn, khoảng 34-35% GDP, tạo dư địa tài chính hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi xảy ra biến động.

Cùng với nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, Chính phủ Việt Nam tập trung hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng chiến lược, thúc đẩy khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Trong 9 tháng năm 2026, nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính đã giúp tiết giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Việt Nam đồng thời chú trọng nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; đổi mới giáo dục đại học, đào tạo nghề để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Giám đốc điều hành WEF đặt vấn đề về khả năng duy trì tự chủ chiến lược của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc gia tăng, đồng thời đề nghị làm rõ vị thế Việt Nam mong muốn đảm nhận trong cấu trúc kinh tế toàn cầu hướng tới năm 2035.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam hướng tới trở thành trung tâm công nghệ số mới nổi, trung tâm phát triển năng lượng mới, năng lượng xanh, năng lượng sạch và trung tâm sản xuất nông nghiệp xanh của khu vực, thế giới. Đồng thời, Việt Nam mong muốn trở thành mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu; một cực tăng trưởng mới năng động, đóng góp ngày càng lớn hơn vào tăng trưởng khu vực và thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Việt Nam phát huy lợi thế vị trí địa kinh tế, môi trường chính trị, xã hội ổn định, nguồn nhân lực dồi dào và nền tảng sản xuất đã hình thành; tiếp tục nâng cao chất lượng thể chế, năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đặc biệt nhấn mạnh tự chủ không có nghĩa là khép kín mà là nâng cao năng lực tự quyết, củng cố sức mạnh nội tại, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả. Trên tinh thần đó, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; khai thác hiệu quả 18 hiệp định thương mại tự do đã ký kết để mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác, thu hút nguồn lực và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Chuyển từ phối hợp thực thi sang đồng hành chiến lược

Chuyển sang nội dung hợp tác quốc tế, Giám đốc điều hành WEF Stephan Mergenthaler đề nghị Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ những kỳ vọng của Việt Nam đối với chính phủ các nước, tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp; đồng thời làm rõ những đóng góp của Việt Nam nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển chung.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, thế giới đang trải qua thời điểm có tính bước ngoặt, với những chuyển biến mang tính nền tảng trên nhiều lĩnh vực. Trong bối cảnh đó, tư duy và phương thức hợp tác cũng phải thay đổi. Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Việt Nam xác định cần chuyển từ “phối hợp thực thi” sang “đồng hành chiến lược”; từ “khai thác cơ hội” sang “chủ động kiến tạo cơ hội hợp tác”; từ “chia sẻ lợi ích” sang “chia sẻ trách nhiệm” để cùng định hình tương lai phát triển.

Định hướng này đòi hỏi các bên không chỉ tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh mà còn cùng hoạch định, cụ thể hóa những ý tưởng, động lực phát triển mới thành dự án, sản phẩm cụ thể; cùng chia sẻ trách nhiệm và kiên trì thực hiện đến khi đạt kết quả.

Đối với chính phủ các nước và tổ chức quốc tế, Việt Nam mong muốn củng cố môi trường hòa bình, ổn định, xây dựng khuôn khổ hợp tác cởi mở, công bằng, bền vững; tăng cường kết nối về kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng, khoa học và công nghệ.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn, nhà đầu tư nước ngoài, Chính phủ mong muốn đối tác không chỉ mang đến nguồn vốn mà còn chia sẻ công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị; tham gia đào tạo nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh thành công của doanh nghiệp, nhà đầu tư cần song hành với sự phát triển bền vững của Việt Nam, gắn hoạt động sản xuất, kinh doanh với trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Đối với WEF, Việt Nam đánh giá cao vai trò kết nối, thúc đẩy hợp tác và triển khai sáng kiến toàn cầu. Chính phủ mong muốn WEF tiếp tục đồng hành trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, đồng thời khẳng định Việt Nam sẵn sàng trở thành đối tác chiến lược của WEF tại khu vực.

Trước khi kết thúc phiên đối thoại, ông Stephan Mergenthaler đề nghị Thủ tướng Lê Minh Hưng gửi thông điệp tới cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định: “Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài”. Tinh thần hợp tác Việt Nam hướng tới là chuyển từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”. Các nhà đầu tư quốc tế được khuyến khích liên kết với doanh nghiệp trong nước, viện nghiên cứu và trường đại học để cùng phát triển công nghệ, nguồn nhân lực, mạng lưới nhà cung ứng.

Về phía Chính phủ, Việt Nam tiếp tục kiên định mục tiêu tăng trưởng cao trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô; hoàn thiện thể chế, phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Chính phủ cam kết duy trì đối thoại, lắng nghe, xử lý kịp thời những kiến nghị, tháo gỡ khó khăn trong hoạt động đầu tư, kinh doanh theo thẩm quyền.

Khép lại phiên đối thoại, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mong muốn cùng các đối tác đầu tư cho công nghệ, con người và tương lai, xây dựng quan hệ hợp tác bền vững, cùng có lợi, gắn thành công của doanh nghiệp với sự phát triển lâu dài của Việt Nam.