Đề nghị điều tra nguyên nhân cái chết của nhà thơ Neruda
Pablo Neruda ra đời tại thị trấn Parral, miền Trung Chile. Ông là một trong những nhân vật quan trọng trong Chính phủ Chile, là đảng viên Đảng Cộng sản Chile. Năm 1927, ông làm lãnh sự Chile ở Myanma, năm 1932 ở Argentina, năm 1934 ở Tây Ban Nha...
Năm 1945, Neruda được bầu vào Thượng nghị viện, nhưng mấy năm sau bị buộc tội phản quốc và phải trốn sang Mexico vì đã công khai phê phán chính phủ đương nhiệm. Năm 1970, ông về nước và ra tranh cử tổng thống, là bạn và người ủng hộ nhiệt thành của Tổng thống Salvador Allende.
Pablo Neruda bắt đầu sự nghiệp văn chương từ rất sớm: Hai mươi tuổi ông xuất bản tập thơ "Hai mươi bài thơ tình và một bài thơ tuyệt vọng", tập thơ bán chạy nhất ở Chile hồi ấy, khiến ông trở thành một trong những nhà thơ trẻ nổi danh nhất ở Mỹ Latinh. Tập thơ "Bài ca chung", gồm 340 bài thơ, được coi là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông. Là một nhà thơ nhập cuộc, nhà thơ chiến sĩ, ảnh hưởng của thơ ông đối với các dân tộc nói tiếng Tây Ban Nha rất lớn. Năm 1971, ông được trao giải Nobel văn học. Neruda là nhà nghệ sĩ cách mạng đấu tranh cho phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ Latinh và hòa bình thế giới, là tác giả của những kiệt tác thơ tình cuồng nhiệt, những áng thơ triết lý sâu sắc, và cả những bản tụng ca những điều giản dị, đời thường. Trong những năm dưới chế độ độc tài Pinochet (từ 1973 đến 1990), các tác phẩm của ông bị cấm lưu hành. Ông được coi là một trong những nhà thơ hàng đầu của thế kỷ XX. Thơ ông được dịch nhiều và được yêu thích ở Việt Nam .
Pablo Neruda mất tại thủ đô Santiago . Theo nguồn tin chính thức, nhà thơ qua đời vì bệnh ung thư 12 ngày sau khi xảy ra vụ đảo chính quân sự dưới sự chỉ huy của nhà độc tài Augusto Pinochet năm 1973. Tuy nhiên, hiện chính quyền Chile đang chuẩn bị tiến hành điều tra nguyên nhân cái chết của nhà thơ. Người đề xuất ý tưởng này là ông Manuel Araya, bạn thân và trợ lí riêng của Pablo Neruda. Ông đã gửi đơn khiếu nại lên tòa án, theo đó, Neruda là nạn nhân của chế độ Pinochet.
Araya nói rằng ông được sống cùng Neruda cho tới những giờ cuối cùng của cuộc đời nhà thơ, và khẳng định rằng trong những ngày xảy ra vụ đảo chính quân sự, Neruda bị đưa tới Bệnh viện Thánh Maria ở Santiago không phải để chữa bệnh, mà là vì lý do "an ninh", theo cách nói của chính quyền lúc bấy giờ.
Theo Araya, Neruda lo lắng vì chế độ mới muốn thủ tiêu ông, còn Pinochet sợ nhà thơ sẽ chạy khỏi đất nước. "Pinochet là một kẻ giết người. Y muốn thủ tiêu Neruda để nhà thơ không thể rời khỏi đất nước. Y không muốn nhìn thấy đối thủ của mình trong gương mặt một nhà trí thức" - Araya kết luận.
Tuy nhiên, tại Quỹ Pablo Neruda, nơi lưu giữ bản quyền về các tác phẩm của Neruda, vẫn như xưa, người ta cho rằng nhà thơ qua đời vì bệnh ung thư tuyến tiền liệt ngày 23/9/1973, do bị sốc sau khi Pinochet lật đổ Tổng thống Chile Salvador Allende, và không có những bằng chứng về một nguyên nhân khác gây ra cái chết của nhà thơ.
Việc điều tra về nguyên nhân cái chết của Pablo Neruda được tiến hành sau khi nhà chức trách khai quật hài cốt của cố tổng thống Salvador Allende ngày 23/5/2011. Hiện vẫn chưa có ý kiến thống nhất về nguyên nhân cái chết của Allende. Theo một giả thuyết, Tổng thống Allende tự sát bằng súng máy trong thời gian những kẻ ủng hộ Pinochet tấn công dinh tổng thống. Theo giả thuyết khác, ông đã cầm súng chống cự tới cùng và bị sát hại
