Dây dưa việc xử lý trách nhiệm đơn vị cung cấp thức ăn để xảy ra ngộ độc thực phẩm

Liên tiếp các vụ ngộ độc thực phẩm trong trường học

Nhiều phụ huynh học sinh tại TP Hồ Chí Minh vẫn chưa hết lo lắng sau hàng loạt vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại trường học. Điều khiến dư luận bức xúc không chỉ nằm ở việc học sinh phải nhập viện, ảnh hưởng sức khỏe, mà còn ở chỗ các vụ việc dù đã xác định được nguyên nhân, tác nhân gây ngộ độc và công ty cung cấp suất ăn, nhưng đến nay vẫn chưa thấy doanh nghiệp nào bị xử lý công khai. 

Tháng 3/2025, vụ việc xảy ra tại Trường Tiểu học - THCS Tuệ Đức ở TP Thủ Đức cũ khiến nhiều học sinh có biểu hiện đau bụng, nôn ói sau bữa ăn trưa và ăn xế. Sau điều tra, Sở ATTP TP Hồ Chí Minh xác định đây là vụ ngộ độc thực phẩm do thức ăn bị nhiễm khuẩn.

Ngày 20/4/2026, Sở ATTP kết luận vụ việc xảy ra tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới) là vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Có tới 740 người ăn, 266 người mắc, 190 người phải nhập viện. Kết quả điều tra cho thấy, hầu hết thức ăn đã bị nhiễm chéo. Trong đó, bánh flan và canh bắp cải nấu thịt được xác định là các món có nguy cơ cao nhất. Tác nhân gây bệnh gồm Salmonella spp., E.coli và Staphylococcus aureus. Đơn vị cung cấp suất ăn cho trường là Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước.

Ngày 12/5/2026, Sở ATTP tiếp tục công bố kết quả điều tra vụ ngộ độc thực phẩm tại 2 cơ sở của Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm (cơ sở 1 ở số 215 Trần Xuân Soạn và cơ sở 2 ở số 37/2 Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận).

Theo kết luận, bữa ăn trưa 24/4/2026 là nguyên nhân khiến 112 người mắc, trong đó 54 người phải nhập viện. Món ăn được xác định gây ngộ độc là trứng vịt hấp thịt heo. Tác nhân gây bệnh là Salmonella spp. và Escherichia coli. Đơn vị cung cấp suất ăn là Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Xích Long.

Ngoài ra, cơ quan chức năng còn phát hiện Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng SG (Sago Food) cung cấp thực phẩm không đảm bảo an toàn cho trường học. Còn tại phường Bến Cát, đại diện Hội cha mẹ học sinh của Trường Tiểu học Lương Thế Vinh trong quá trình kiểm tra đột xuất khâu nhập nguyên liệu chế biến thức ăn bán trú cho học sinh tại trường, phát hiện 90 kg thịt heo đông lạnh đã chuyển sang màu vàng, xanh.

Theo Sở ATTP, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm lớn xảy ra có nguyên nhân liên quan đến khâu chế biến, bảo quản và phân phối thức ăn chế biến sẵn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc lựa chọn nguyên liệu không đảm bảo an toàn và quy trình chế biến chưa đạt yêu cầu.

Mặc dù những vụ việc trên đều đã được xác định rõ nguyên nhân và doanh nghiệp liên quan, song vẫn chưa thấy công bố cụ thể hình thức xử lý các công ty gây ra vụ ngộ độc.

Chế tài chưa đủ mạnh

Nhiều phụ huynh cho rằng, nếu chế tài đủ mạnh và việc xử lý được công khai, minh bạch thì các doanh nghiệp sẽ không dám lơ là trong khâu chế biến, bảo quản thực phẩm. Phụ huynh học sinh cho biết, chỉ còn cách trông chờ vào cơ quan quản lý, nhưng nếu vi phạm mà xử lý không nghiêm thì rất khó tạo được sự răn đe.

Thực tế cho thấy, sau mỗi vụ ngộ độc thực phẩm, thông tin công bố thường dừng lại ở việc xác định nguyên nhân, tác nhân gây bệnh và đơn vị cung cấp suất ăn. Phần xử lý trách nhiệm doanh nghiệp không thấy công bố. Điều này khiến không ít người đặt câu hỏi: Có hay không khoảng trống trong quy trình điều tra và truy trách nhiệm đối với các doanh nghiệp cung cấp suất ăn học đường?

Không ít ý kiến cho rằng, chính việc xử lý kéo dài hoặc chưa đủ sức răn đe đã khiến một số doanh nghiệp “nhờn luật”, coi nhẹ quy định về an toàn thực phẩm.

Ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Sở ATTP TP Hồ Chí Minh cho biết, việc chưa công bố hoặc chưa xử lý ngay trách nhiệm trong một số vụ việc là do cần có đầy đủ căn cứ pháp lý, đặc biệt là kết luận về mức độ ảnh hưởng sức khỏe từ cơ sở y tế, nhằm bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng hành vi, đúng mức độ vi phạm và đúng quy định pháp luật, tránh kết luận vội vàng hoặc không đủ căn cứ.

Tuy nhiên, quá trình xử lý hiện nay còn kéo dài, thiếu tính công khai nên chưa tạo được hiệu ứng cảnh báo mạnh đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp suất ăn học đường. Vụ tại Trường Tiểu học - THCS Tuệ Đức xảy ra từ tháng 3/2025 nhưng đến nay vẫn không thấy công khai xử lý.

Trong khi đó, các doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho trường học thường phục vụ với số lượng lớn, liên quan trực tiếp đến sức khỏe hàng ngàn học sinh mỗi ngày. Chỉ cần một sơ suất trong khâu bảo quản, chế biến hoặc sử dụng nguyên liệu không đảm bảo là hậu quả có thể nghiêm trọng.

Một thực tế đó là có doanh nghiệp trúng thầu giá thấp nhưng năng lực kiểm soát an toàn thực phẩm chưa tương xứng. Khi xảy ra sự cố thì hậu quả học sinh gánh chịu đầu tiên. Điều phụ huynh cần không chỉ là kết luận nguyên nhân, mà là những biện pháp đủ mạnh để ngăn chặn tái diễn.