Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

Kể về hành trình đánh thức ký ức bằng sắc màu nhiều năm qua, Viên Hồng Quang cho biết, anh bắt đầu công việc này từ năm 2020. Quang từng học ngành công nghệ thông tin Trường đại học Bách khoa Hà Nội nhưng đặc biệt yêu thích các tư liệu lịch sử. Với anh, mỗi tư liệu cũ không chỉ mang giá trị lưu trữ mà còn chứa đựng những câu chuyện đáng được tiếp tục gìn giữ và lan tỏa. Thế nhưng, rất nhiều bạn trẻ chưa tiếp cận được kho tư liệu lịch sử của Việt Nam.

Tiếc các tư liệu quý và mong muốn đưa kho tư liệu lịch sử của đất nước đến với người trẻ, Viên Hồng Quang bắt tay vào phục chế màu, nâng cao chất lượng hình ảnh của các bức ảnh đen trắng. Càng làm càng đam mê. Sau này, Quang không dừng ở việc phục dựng ảnh, anh tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực phim tư liệu lịch sử với mong muốn tái hiện những ký ức của quá khứ một cách sống động hơn.

Anh Viên Hồng Quang - người lên màu cho hàng trăm bức ảnh và thước phim. Ảnh: Mai Phương
Anh Viên Hồng Quang - người lên màu cho hàng trăm bức ảnh và thước phim. Ảnh: Mai Phương

Nếu một bức ảnh chỉ cần xử lý trên một khung hình, thì với phim tư liệu, mỗi giây hình ảnh lại bao gồm 24 khung hình liên tiếp. Điều đó đồng nghĩa hàng nghìn khung hình phải được xử lý riêng lẻ trước khi ghép thành một thước phim hoàn chỉnh. Khối lượng công việc đồ sộ ấy đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và thời gian kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm cho một dự án.

Thế nhưng, theo Viên Hồng Quang, khó khăn lớn nhất vẫn nằm ở việc làm màu cho các tư liệu đen trắng. Quang không có một đáp án chính xác tuyệt đối để đối chiếu. Trong khi đó, chỉ một chi tiết sai lệch cũng có thể làm thay đổi cách người xem hình dung về lịch sử.

Trước khi quyết định tô màu mỗi chi tiết trong bức ảnh, khuôn hình, Viên Hồng Quang phải cân nhắc kỹ lưỡng, liên tục đối chiếu nhiều nguồn tư liệu khác nhau, từ màu quân phục, trang phục dân thường đến các phương tiện hay bối cảnh sinh hoạt của từng giai đoạn lịch sử. "Những quyết định cuối cùng dẫu vẫn mang tính chủ quan, nhưng tôi luôn cố gắng giữ cho sản phẩm có tính khách quan lớn nhất có thể", anh chia sẻ.

Những nỗ lực bền bỉ ấy đã mang lại dấu ấn đầu tiên vào năm 2020, khi anh Quang công bố đoạn phim tư liệu ghi lại cuộc phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tiếng Pháp năm 1966 nhân dịp kỷ niệm 130 năm Ngày sinh của Bác. Đoạn phim nhanh chóng thu hút sự quan tâm rộng rãi trên mạng xã hội, nhận về hàng triệu lượt xem cùng hàng chục nghìn lượt chia sẻ. Nhiều người bày tỏ sự xúc động khi lần đầu được nhìn thấy Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lên sống động hơn qua những thước phim vốn chỉ tồn tại dưới dạng đen trắng.

Thước phim đầu tiên được Viên Hồng Quang phục dựng đã tạo sức hút lớn trên mạng xã hội. Ảnh: Chụp màn hình

Một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất đối với Viên Hồng Quang là dự án phục dựng màu bộ phim tài liệu “Vĩ tuyến 17 - Chiến tranh nhân dân”. Đây là tác phẩm nổi tiếng của đạo diễn người Hà Lan Joris Ivens, được hoàn thành năm 1968 sau thời gian dài sống, chứng kiến và tác nghiệp tại vùng đất lửa Quảng Trị.

“Vĩ tuyến 17 - Chiến tranh nhân dân” có thời lượng gần 120 phút. Quang đã mất khoảng một năm mới hoàn thiện phiên bản màu của bộ phim. Cuối năm 2022, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Trị phối hợp với UBND huyện Vĩnh Linh tổ chức trình chiếu bộ phim được phục dựng màu.

Phiên bản phục dựng màu của bộ phim "Vĩ tuyến 17 - Chiến tranh nhân dân" được công chiếu trên các kênh của nhân vật. Ảnh: Mai Phương
Phiên bản phục dựng màu của bộ phim "Vĩ tuyến 17 - Chiến tranh nhân dân" được công chiếu trên các kênh của nhân vật. Ảnh: Mai Phương

Trong buổi giao lưu sau hoạt động chiếu phim ngày hôm đó có bà Nguyễn Thị Xuân Phượng, người từng tham gia đoàn làm phim với vai trò phiên dịch cho đạo diễn Joris Ivens. Hơn nửa thế kỷ sau những ngày tác nghiệp giữa bom đạn Vĩnh Linh, giây phút được nhìn lại chính mình và đồng đội trên màn ảnh với những sắc màu chân thực đã khiến bà không giấu nổi sự xúc động.

Nhớ lại kỷ niệm đặc biệt này, Viên Hồng Quang nói, đó là khoảnh khắc anh biết bản thân cần kiên định với con đường này. Chính phản ứng của những người từng sống trong chính giai đoạn lịch sử ấy đã giúp anh cảm nhận rõ ý nghĩa của công việc mình đang theo đuổi.

“Tôi trưởng thành rất nhiều trong quá trình làm bộ phim này, từ chuyên môn cho đến cách nhìn nhận con người và lịch sử. Những người đi trước đã giúp đỡ, chỉ dạy tôi rất nhiều để có thể hoàn thành tác phẩm”, Viên Hồng Quang chia sẻ.

Quang cũng cho hay, anh đang ấp ủ nhiều kế hoạch mới trong phục dựng và số hóa tư liệu. Anh vừa thực hiện phiên bản biên tập lại bộ phim Chuyện Tử tế, bổ sung hệ thống phụ đề tiếng Anh mới, đồng thời dự định ra mắt phiên bản HDR trong thời gian tới, nhằm giúp tác phẩm tiếp cận công chúng bằng những công nghệ trình chiếu hiện đại hơn.

Bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ khánh thành đê Mỹ Lộc, Nam Định (cũ) ngày 28/4/1946 được anh Viên Hồng Quang khôi phục màu. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ khánh thành đê Mỹ Lộc, Nam Định (cũ) ngày 28/4/1946 được anh Viên Hồng Quang khôi phục màu. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Mỗi thước phim được phục dựng, mỗi bức ảnh được tô màu không đơn thuần là sự khôi phục hình ảnh của quá khứ. Đó còn là cách để những ký ức lịch sử tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về những con người, những sự kiện và những dấu mốc đã làm nên căn cước của dân tộc Việt Nam. Khi quá khứ được kể lại bằng ngôn ngữ của thời đại, lịch sử cũng có thêm cơ hội để sống trong ký ức cộng đồng.

Nỗ lực đưa những bức ảnh, thước phim tư liệu lịch sử đến với bạn trẻ hôm nay cũng là hoạt động thiết thực trong góp phần triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học và công nghệ. Những sáng kiến, cách làm như thế cần được khích lệ, lan toả hơn nữa, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ, theo đúng tinh thần Nghị quyết 57 nói trên.

Yến Nhi

Các tin khác

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.