Cuộc chạy đua vaccine COVID-19

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tính đến ngày 21-9, có tổng cộng 187 dự án vaccine COVID-19 đang được nghiên cứu và phát triển toàn cầu, trong đó có 36 loại đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng và 9 loại đang được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III.

Thử nghiệm giai đoạn III là giai đoạn then chốt quyết định liệu vaccine có được đưa vào sử dụng hay không. Cuộc đua này, theo các nhà quan sát, diễn ra đan xen với cuộc đọ sức kép về khoa học và chính trị, sẽ có tác động quan trọng đối với công tác chống dịch và quản trị y tế công cộng trên toàn cầu.

Do việc nghiên cứu và phát triển vaccine đòi hỏi công nghệ cao nên quyền sản xuất vaccine thường nằm trong tay một số nước phát triển. 4 "ông lớn" về vaccine toàn cầu là GlaxoSmithKline của Anh, Pfizer và Merck của Mỹ và Sanofi Pasteur của Pháp đã chiếm 90% thị trường vaccine toàn cầu. Các công ty dược phẩm của Mỹ và châu Âu không những tiên phong trong việc phát triển các loại vaccine mới, mà còn chi rất nhiều tiền để đưa ra các phương án nghiên cứu và phát triển với các lộ trình công nghệ khác nhau, lập kế hoạch mua bán vaccine từ vài tháng trước đó.

Cuộc chạy đua vaccine COVID-19 đang đến hồi nước rút.
Cuộc chạy đua vaccine COVID-19 đang đến hồi nước rút.

Thậm chí, chính phủ còn đứng ra phát động cuộc đua điều chế vaccine. Tháng 4-2020, Mỹ đã khởi động chương trình "Operation Warp Speed" (chiến dịch thần tốc), được khởi xướng bởi Peter Marks, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và đánh giá sinh học của Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA). Chiến dịch đã chi ra hơn 12,3 tỷ USD để triệu tập các "ông lớn" về dược phẩm và sinh học cũng như các tổ chức và quân đội chính phủ các nước nhằm tăng tốc nghiên cứu và phát triển vaccine bằng cách thử nghiệm đồng thời nhiều dự án vaccine khác nhau.

Tháng 6-2020, vì lo ngại Mỹ có thể là nước đầu tiên có vaccine do Sanofi Pasteur sản xuất, Tổng thống Pháp Macron sau khi đi thị sát Sanofi Pasteur đã tuyên bố tăng cường hợp tác với công ty này để xây dựng Pháp trở thành một "cường quốc vaccine".

Sau khi Mỹ tuyên bố dự định chi 1 tỷ euro để mua bộ phận nghiên cứu vaccine của Công ty Công nghệ sinh học CureVac của Đức và chuyển nó đến Mỹ, Bộ Kinh tế Đức tuyên bố sẽ đầu tư 300 triệu euro vào CureVac, mua lại 23% cổ phần của công ty này và thay thế giám đốc điều hành bằng một người Đức. Hành động này được cho là để bảo vệ công ty không bị các công ty nước ngoài mua lại và đảm bảo rằng Đức được ưu tiên sử dụng vaccine do công ty này nghiên cứu.

Các nước như Đức, Pháp, Italy, Hà Lan còn thành lập Liên minh vaccine châu Âu để đẩy nhanh việc nghiên cứu và phát triển vaccine COVID-19 ở châu Âu và đảm bảo rằng các nước châu Âu được ưu tiên cung cấp vaccine. Tại Nga, vaccine COVID-19 có tên Sputnik V do Viện Nghiên cứu Gamalaya của Nga và Viện Nghiên cứu Trung ương 48 thuộc Bộ Quốc phòng nước này phối hợp nghiên cứu đã được nhà nước đăng ký, thu hút sự quan tâm đặc biệt của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, đơn vị bào chế và nghiên cứu vaccine COVID-19 cũng đã bắt đầu đến giai đoạn thử nghiệm trên khỉ vàng Macaca mulatta được nuôi phục vụ mục đích khoa học.

Không trực tiếp nghiên cứu, nhiều quốc gia khác cũng chọn biện pháp liên kết nhằm có được vaccine nhanh nhất có thể sau khi nó được đưa vào sử dụng. Các nước như Brazil, Indonesia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã hợp tác với các công ty vaccine ở các quốc gia đi đầu trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển vaccine, cho phép các công ty này thực hiện các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III ở nước mình. Chẳng hạn như Công ty TNHH Công nghệ sinh học Sinovac của Trung Quốc và Công ty Dược phẩm AstraZeneca của Anh đang tiến hành thử nghiệm giai đoạn III ở Brazil, việc hợp tác giữa các công ty này với Brazil bao gồm cả thỏa thuận chuyển giao công nghệ và cho phép Brazil sau đó có thể tự sản xuất vaccine.

Viện Huyết thanh Ấn Độ, nhà sản xuất vaccine lớn nhất thế giới, đã ký một thỏa thuận với hai công ty của Anh và Mỹ để sản xuất vaccine COVID-19 do các đơn vị này nghiên cứu và phát triển. Argentina và Mexico cũng ký thỏa thuận với các công ty sản xuất vaccine để được ưu tiên mua với giá phù hợp.

Thực tế cho thấy, cuộc cách mạng khoa học công nghệ đóng vai trò quyết định đối với diễn biến của quan hệ quốc tế và cạnh tranh về khoa học công nghệ thúc đẩy sự điều chỉnh trật tự toàn cầu. Nghiên cứu, phát triển và sản xuất vaccine là một khía cạnh của công nghệ sinh học, cũng là một phần quan trọng của cuộc cách mạng khoa học công nghệ mới hiện nay. Ngoài ra, những cân nhắc chính trị liên quan càng thúc đẩy cuộc chạy đua vaccine toàn cầu. Cuộc chạy đua này đan xen cả các yếu tố chính trị lẫn khoa học.

Thứ nhất, các nước đi đầu trong việc nghiên cứu và phát triển vaccine thành công có thể nhanh chóng khởi động lại nền kinh tế và khôi phục trật tự xã hội. Theo ước tính, tổng nhu cầu về vaccine COVID-19 của thế giới là hơn 3 tỷ liều với tổng trị giá là hơn 75 tỷ USD. "Người chiến thắng" trong cuộc đua vaccine sẽ chiếm được thị phần đáng để mong ước. Thứ hai, quyền ưu tiên có được vaccine sớm đã trở thành một phương tiện để chứng minh tính hiệu quả của hệ thống quản trị quốc gia.

Chống chọi được với đại dịch COVID-19 là một sự kiểm nghiệm đối với hệ thống quản trị của một quốc gia. Quyền ưu tiên được nghiên cứu, phát triển và sử dụng vaccine tượng trưng cho thực lực về khoa học và công nghệ của một nước, giúp nâng cao lòng tự hào dân tộc, đặc biệt là đối với một số quốc gia đang xuất hiện sự chia rẽ trong cộng đồng vì đại dịch COVID-19.

Một điểm quan trọng nữa là các nước đi đầu trong nghiên cứu và phát triển vaccine có thể gia tăng tầm ảnh  hưởng quốc tế thông qua việc chứng minh cho thế giới thấy họ có khả năng cung cấp sản phẩm chung toàn cầu. Thuật ngữ "ngoại giao vaccine" sẽ không còn xa lạ nữa. Cùng với đó là địa vị của an ninh sinh học trong an ninh quốc gia cũng vì thế mà tăng lên. Tự chủ an ninh sinh học là một phần không thể thiếu của an ninh quốc gia trong thời đại hiện nay.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.