Sáng 23/6/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng Hội đồng Lý luận Trung ương, Ban Chính sách chiến lược Trung ương và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: "Công nghệ lượng tử trong kỷ nguyên mới: Xu hướng quốc tế, cơ hội và yêu cầu đặt ra cho Việt Nam".
Đoàn chủ tịch điều hành hội thảo gồm: Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; GS.TS. Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng ban Chính sách chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Đồng chí Nguyễn Kim Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng ban Chính sách chiến lược Trung ương; và Đồng chí Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Bên cạnh đó, hội thảo còn đón tiếp các đồng chí lãnh đạo từ các ban, bộ, ngành Trung ương, đại diện các cơ sở đào tạo lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội và lãnh đạo các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Viettel, FPT, CMC, Elcom...
Phát biểu khai mạc, đồng chí Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh, đây là diễn đàn khoa học rất kịp thời và mang ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi năng suất, chất lượng và năng lực tự chủ quốc gia cao hơn bao giờ hết. Trong giai đoạn này, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành động lực then chốt để đổi mới mô hình tăng trưởng. Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác lập những yêu cầu đột phá về tư duy, thể chế và nguồn nhân lực, đồng thời nhấn mạnh việc chủ động nghiên cứu các xu hướng công nghệ mới có tác động sâu rộng.
Công nghệ lượng tử là hướng phát triển đột biến, có khả năng làm thay đổi sâu sắc nhận thức và cải tạo thế giới. Đây không chỉ là vấn đề khoa học đơn thuần mà đã trở thành vấn đề quản trị công nghệ chiến lược vì lợi ích và chủ quyền quốc gia. Do đó, các chuyên gia cần trao đổi trên tinh thần khoa học, thận trọng và có tầm nhìn dài hạn, tránh sự chậm trễ, thụ động nhưng cũng không nóng vội chạy theo phong trào.
Bổ sung cho tầm nhìn này, GS. Trần Hồng Thái khẳng định: "Ai nắm được công nghệ chiến lược, đặc biệt là công nghệ lượng tử, sẽ nắm được tương lai". Ông chỉ rõ ba lý do cấp thiết Việt Nam phải quan tâm là an toàn dữ liệu trước rủi ro bị giải mã trong tương lai; tạo ra năng lực mới về đo lường, cảm biến và tính toán cho quốc phòng, an ninh và kinh tế; và chuẩn bị nguồn nhân lực liên ngành chất lượng cao. Cũng tại hội thảo, TS. Nguyễn Hoàng Dương- Phó trưởng Ban Khoa học và Công nghệ (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) làm rõ thêm ba trụ cột cốt lõi của công nghệ này là: Tính toán lượng tử (vượt qua năng lực máy tính hiện nay), Truyền thông lượng tử (bảo mật tuyệt đối) và Cảm biến lượng tử (đo lường chính xác tối đa).
Mặc dù tiềm năng rất lớn, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức Việt Nam đang đối mặt. TS. Nguyễn Quốc Hưng, Viện Công nghệ Lượng tử- Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhận định, Việt Nam hiện còn thiếu một chính sách cấp quốc gia và kiến trúc điều phối thống nhất. Năng lực hạ tầng kỹ thuật chuyên dụng còn hạn chế, các nhóm nghiên cứu còn phân tán và chủ yếu tập trung vào lý thuyết. Đặc biệt, thách thức về nhân lực là rất lớn khi đội ngũ chuyên gia thực nghiệm còn thiếu hụt nghiêm trọng và chưa có chương trình đào tạo chuyên sâu đồng bộ…
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghệ lượng tử đến năm 2030, các chuyên gia đã đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm như cần sớm ban hành chiến lược và thiết lập Trung tâm Quốc gia về công nghệ lượng tử để điều phối chung các hoạt động nghiên cứu, vận hành hạ tầng dùng chung. Việt Nam không nên đầu tư dàn trải mà cần tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế hoặc nhu cầu cấp thiết như các dịch vụ đám mây lượng tử. Đồng thời, xây dựng chương trình đào tạo liên ngành và có cơ chế đặc thù để thu hút nhân tài, đặc biệt là các chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài. Cùng đó, trung tâm quốc gia sẽ đóng vai trò hạt nhân (Hub), kết nối với các "nút" (Nodes) là các phòng thí nghiệm trọng điểm tại các viện nghiên cứu, đại học và tập đoàn lớn. Tận dụng các quan hệ chiến lược, đặc biệt là với Liên bang Nga và các đối tác mạnh khác để chuyển giao tri thức và đào tạo chuyên gia.
Kết luận tại hội thảo, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã nhấn mạnh việc xác định công nghệ lượng tử là một hệ sinh thái công nghệ chiến lược, cần tránh việc đầu tư dàn trải hoặc chỉ tập trung hẹp vào máy tính lượng tử. Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng đặt ra nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới gồm: Đẩy mạnh đào tạo đa cấp độ và tăng cường hợp tác quốc tế để chuyển giao tri thức. Tập trung vào mật mã hậu lượng tử, an toàn dữ liệu, cảm biến, vật liệu và AI cho khoa học. Đề xuất chuyển từ cơ chế quản lý sang quản trị, thiết lập các khoản đầu tư chiến lược chấp nhận rủi ro và độ trễ của nghiên cứu dài hạn. Bên cạnh đó, người đứng đầu Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ cũng yêu cầu công tác truyền thông phải chính xác, dễ hiểu để giúp hệ thống chính trị và xã hội nhận thức đúng, đủ về tiềm năng cũng như thách thức của xu thế công nghệ này.
