Cơ quan Tình báo Tín hiệu Anh do thám Tổng thống Trump vì ông Obama?

Câu chuyện xung quanh Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc cựu Tổng thống Barack Obama do thám ông và người của ông vừa thêm một tình tiết mới gây chú ý, với sự dính líu của Cơ quan tình báo tín hiệu GCHQ của Anh. Lần này, người tung ra lời cáo buộc không phải là ông Trump, mà do một câu bình luận không hiểu là vô tình hay hữu ý của một thẩm phán trên kênh truyền hình Fox News.

Câu chuyện tình báo gây bất hòa giữa chính quyền Donald Trump với đồng minh Anh được khơi mào từ ngày 14-3. Trên chương trình "Fox & Friends" sáng 14-3, thẩm phán Andrew Napolitano đã cố gắng biện giải về lời cáo buộc ngày 4-3 của Tổng thống Trump rằng, cựu Tổng thống Obama đã nghe lén ông và những nhân viên của ông tại Trump Tower.

Ủy ban Tình báo Hạ viện đã gia hạn cho Bộ Tư pháp Mỹ thêm thời gian để điều tra chứng cứ chứng minh cáo buộc của ông Trump. Cho đến nay, vẫn chưa ai có thể tìm ra chứng cứ nào. Và thẩm phán Napolitano đã nói rằng cho dù chính quyền Obama có do thám ông Trump thì cũng chẳng có cách nào để chứng minh.

Thẩm phán Napolitano giải thích rằng, pháp luật Mỹ cho phép tổng thống có quyền ra lệnh do thám, theo dõi bất cứ ai ở Mỹ mà có hay không có để lại dấu vết, nhưng không được phép do thám, nghe lén đối thủ chính trị của mình. Thẩm phán Napolitano cho rằng, trong trường hợp này cựu Tổng thống Obama đã "vượt ra ngoài chuỗi mệnh lệnh" của chính mình.

Cựu Tổng thống Barack Obama và Tổng thống Donald Trump.
Cựu Tổng thống Barack Obama và Tổng thống Donald Trump.

Napolitano cho rằng ông Obama đã không sử dụng các công cụ tình báo trong nước như NSA, CIA hay FBI, kể cả Bộ Tư pháp để do thám, mà lại sử dụng GCHQ, cơ quan tình báo tín hiệu của đồng minh Anh để thực hiện mục đích của mình. GCHQ vốn là một đối tác thân cận của NSA, là thành viên trong hệ thống "Năm con mắt" (Five Eyes), có quyền truy nhập vào cơ sở dữ liệu tình báo của NSA 24/24 giờ, suốt 7 ngày trong tuần.

Phát biểu của thẩm phán Napolitano được hiểu là để ông biện luận cho lời cáo buộc của Tổng thống Trump đưa ra hôm 4-3. Tuy nhiên, phát biểu này sau đó đã được người phát ngôn Nhà Trắng Sean Spicer "ngây thơ" lặp lại hôm 16-3 với ý nghĩa khẳng định những điều thẩm phán Napolitano nói là "thật".

Dư luận báo chí cho rằng "phát đạn" được Spicer bắn ra có thể làm tan rã liên minh tình báo lớn nhất hành tinh "Five Eyes". Trước tiên, lời cáo buộc gây nên tình thế khó xử cho cả GCHQ và NSA, vốn là hai đối tác cật ruột của nhau. Lời cáo buộc này mang hàm ý rằng GCHQ đã can thiệp vào chính trị nội bộ của nước Mỹ, vì thế về lý mà nói GCHQ không còn tư cách để tiếp tục hợp tác sâu rộng với NSA nữa.

Ngày 20-3, Giám đốc NSA Michael Rogers đã lên tiếng phá vỡ im lặng để thông tin cho dư luận hiểu rõ hơn sự thật cơ quan này có "yêu cầu" GCHQ thực hiện do thám Tổng thống Trump hay không. Trả lời câu hỏi của các nghị sĩ Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, ông Rogers khẳng định, NSA không hề yêu cầu GCHQ do thám ông Trump hay bất cứ người nào thân thuộc với ông. 

Theo Rogers, việc yêu cầu một cơ quan tình báo Anh tiến hành hoạt động do thám như thế là vi phạm các quy định của pháp luật Mỹ. Hơn nữa, việc sử dụng GCHQ như một công cụ để do thám chính người Mỹ là "đi ngược lại nguyên tắc Five Eyes".

Giám đốc NSA Michael Rogers.
Giám đốc NSA Michael Rogers.

Tuy nhiên, sự việc có thể chưa đến mức nghiêm trọng như một số báo chí đưa tin. Người phát ngôn Spicer đã đọc lời phát biểu của thẩm phán Napolitano khi ông điểm thông tin báo chí nói về tình hình do thám đối với Tổng thống Trump. Hàm ý của Spicer là nếu ông Trump sai (khi cáo buộc ông Obama do thám), thì đó là bởi vì báo chí đang muốn tập trung chú ý vào tính chân thực trong lời cáo buộc do thám của ông. Hầu hết các thông tin điểm báo của Spicer đều không ủng hộ cáo buộc của ông Trump.

Bối cảnh khi ông Trump đưa ra lời tố cáo cũng có ý nghĩa rất quan trọng. Ông Trump cáo buộc Obama do thám vượt quá giới hạn cho phép nhằm mục đích làm mất tính hợp pháp của những bằng chứng mà chính quyền Obama thu thập được về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử, theo đó giúp Trump giành chiến thắng.

Bằng chứng can thiệp đã được ít nhất 3 cơ quan tình báo Mỹ đứng ra "bảo chứng", và chính nó đã khiến Cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn từ chức. Nó làm cho Chánh Văn phòng Nhà Trắng Reince Priebus nổi cáu yêu cầu FBI vào cuộc điều tra các báo đã đưa tin, và nó khiến Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions phải né tránh các câu hỏi của báo chí. Ý nghĩa quan trọng nhất của việc ông Trump cáo buộc ông Obama do thám mình chính là nhằm vô hiệu hóa tất cả những gì gọi là "bằng chứng" sự can thiệp của nước Nga do các đối thủ chính trị tung ra.

Dĩ nhiên, GCHQ và số 10 Phố Downing đã có phản ứng giận dữ trước cáo buộc "vô cớ" của Nhà Trắng, nhưng Nhà Trắng cho đến nay vẫn chưa đưa ra lời xin lỗi, và Tổng thống Trump thì nhất quyết không chấp nhận mình sai và không xin lỗi.

Ngày 17-3, số 10 Phố Downing thông báo đã nhận được lời bảo đảm từ Nhà Trắng rằng những "sự cố" tương tự sẽ không tái diễn trong tương lai. Như vậy, có thể xem đây là sự cố trong phát ngôn của người phát ngôn Nhà Trắng Spicer hơn là câu chuyện tình báo thật sự. Nhưng biết đâu được.

Cho đến nay Tổng thống Trump vẫn cương quyết không từ bỏ lời cáo buộc Obama do thám mình, cũng không bình luận gì thêm về việc NSA có "nhờ" GCHQ do thám mình hay không. Trong chuyến thăm châu Âu mới đây ông còn nói đùa rằng ông và bà Thủ tướng Đức Angela Merkel có điểm giống nhau là "đều bị NSA do thám". Những lời nói kiểu nửa đùa nửa thật trong bối cảnh câu chuyện tình báo đang ồn ào thế này hoàn toàn có dụng ý - không có lửa sao có khói.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.