Cơ quan Tình báo Tín hiệu Anh do thám Tổng thống Trump vì ông Obama?

Câu chuyện xung quanh Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc cựu Tổng thống Barack Obama do thám ông và người của ông vừa thêm một tình tiết mới gây chú ý, với sự dính líu của Cơ quan tình báo tín hiệu GCHQ của Anh. Lần này, người tung ra lời cáo buộc không phải là ông Trump, mà do một câu bình luận không hiểu là vô tình hay hữu ý của một thẩm phán trên kênh truyền hình Fox News.

Câu chuyện tình báo gây bất hòa giữa chính quyền Donald Trump với đồng minh Anh được khơi mào từ ngày 14-3. Trên chương trình "Fox & Friends" sáng 14-3, thẩm phán Andrew Napolitano đã cố gắng biện giải về lời cáo buộc ngày 4-3 của Tổng thống Trump rằng, cựu Tổng thống Obama đã nghe lén ông và những nhân viên của ông tại Trump Tower.

Ủy ban Tình báo Hạ viện đã gia hạn cho Bộ Tư pháp Mỹ thêm thời gian để điều tra chứng cứ chứng minh cáo buộc của ông Trump. Cho đến nay, vẫn chưa ai có thể tìm ra chứng cứ nào. Và thẩm phán Napolitano đã nói rằng cho dù chính quyền Obama có do thám ông Trump thì cũng chẳng có cách nào để chứng minh.

Thẩm phán Napolitano giải thích rằng, pháp luật Mỹ cho phép tổng thống có quyền ra lệnh do thám, theo dõi bất cứ ai ở Mỹ mà có hay không có để lại dấu vết, nhưng không được phép do thám, nghe lén đối thủ chính trị của mình. Thẩm phán Napolitano cho rằng, trong trường hợp này cựu Tổng thống Obama đã "vượt ra ngoài chuỗi mệnh lệnh" của chính mình.

Cựu Tổng thống Barack Obama và Tổng thống Donald Trump.
Cựu Tổng thống Barack Obama và Tổng thống Donald Trump.

Napolitano cho rằng ông Obama đã không sử dụng các công cụ tình báo trong nước như NSA, CIA hay FBI, kể cả Bộ Tư pháp để do thám, mà lại sử dụng GCHQ, cơ quan tình báo tín hiệu của đồng minh Anh để thực hiện mục đích của mình. GCHQ vốn là một đối tác thân cận của NSA, là thành viên trong hệ thống "Năm con mắt" (Five Eyes), có quyền truy nhập vào cơ sở dữ liệu tình báo của NSA 24/24 giờ, suốt 7 ngày trong tuần.

Phát biểu của thẩm phán Napolitano được hiểu là để ông biện luận cho lời cáo buộc của Tổng thống Trump đưa ra hôm 4-3. Tuy nhiên, phát biểu này sau đó đã được người phát ngôn Nhà Trắng Sean Spicer "ngây thơ" lặp lại hôm 16-3 với ý nghĩa khẳng định những điều thẩm phán Napolitano nói là "thật".

Dư luận báo chí cho rằng "phát đạn" được Spicer bắn ra có thể làm tan rã liên minh tình báo lớn nhất hành tinh "Five Eyes". Trước tiên, lời cáo buộc gây nên tình thế khó xử cho cả GCHQ và NSA, vốn là hai đối tác cật ruột của nhau. Lời cáo buộc này mang hàm ý rằng GCHQ đã can thiệp vào chính trị nội bộ của nước Mỹ, vì thế về lý mà nói GCHQ không còn tư cách để tiếp tục hợp tác sâu rộng với NSA nữa.

Ngày 20-3, Giám đốc NSA Michael Rogers đã lên tiếng phá vỡ im lặng để thông tin cho dư luận hiểu rõ hơn sự thật cơ quan này có "yêu cầu" GCHQ thực hiện do thám Tổng thống Trump hay không. Trả lời câu hỏi của các nghị sĩ Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, ông Rogers khẳng định, NSA không hề yêu cầu GCHQ do thám ông Trump hay bất cứ người nào thân thuộc với ông. 

Theo Rogers, việc yêu cầu một cơ quan tình báo Anh tiến hành hoạt động do thám như thế là vi phạm các quy định của pháp luật Mỹ. Hơn nữa, việc sử dụng GCHQ như một công cụ để do thám chính người Mỹ là "đi ngược lại nguyên tắc Five Eyes".

Giám đốc NSA Michael Rogers.
Giám đốc NSA Michael Rogers.

Tuy nhiên, sự việc có thể chưa đến mức nghiêm trọng như một số báo chí đưa tin. Người phát ngôn Spicer đã đọc lời phát biểu của thẩm phán Napolitano khi ông điểm thông tin báo chí nói về tình hình do thám đối với Tổng thống Trump. Hàm ý của Spicer là nếu ông Trump sai (khi cáo buộc ông Obama do thám), thì đó là bởi vì báo chí đang muốn tập trung chú ý vào tính chân thực trong lời cáo buộc do thám của ông. Hầu hết các thông tin điểm báo của Spicer đều không ủng hộ cáo buộc của ông Trump.

Bối cảnh khi ông Trump đưa ra lời tố cáo cũng có ý nghĩa rất quan trọng. Ông Trump cáo buộc Obama do thám vượt quá giới hạn cho phép nhằm mục đích làm mất tính hợp pháp của những bằng chứng mà chính quyền Obama thu thập được về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử, theo đó giúp Trump giành chiến thắng.

Bằng chứng can thiệp đã được ít nhất 3 cơ quan tình báo Mỹ đứng ra "bảo chứng", và chính nó đã khiến Cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn từ chức. Nó làm cho Chánh Văn phòng Nhà Trắng Reince Priebus nổi cáu yêu cầu FBI vào cuộc điều tra các báo đã đưa tin, và nó khiến Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions phải né tránh các câu hỏi của báo chí. Ý nghĩa quan trọng nhất của việc ông Trump cáo buộc ông Obama do thám mình chính là nhằm vô hiệu hóa tất cả những gì gọi là "bằng chứng" sự can thiệp của nước Nga do các đối thủ chính trị tung ra.

Dĩ nhiên, GCHQ và số 10 Phố Downing đã có phản ứng giận dữ trước cáo buộc "vô cớ" của Nhà Trắng, nhưng Nhà Trắng cho đến nay vẫn chưa đưa ra lời xin lỗi, và Tổng thống Trump thì nhất quyết không chấp nhận mình sai và không xin lỗi.

Ngày 17-3, số 10 Phố Downing thông báo đã nhận được lời bảo đảm từ Nhà Trắng rằng những "sự cố" tương tự sẽ không tái diễn trong tương lai. Như vậy, có thể xem đây là sự cố trong phát ngôn của người phát ngôn Nhà Trắng Spicer hơn là câu chuyện tình báo thật sự. Nhưng biết đâu được.

Cho đến nay Tổng thống Trump vẫn cương quyết không từ bỏ lời cáo buộc Obama do thám mình, cũng không bình luận gì thêm về việc NSA có "nhờ" GCHQ do thám mình hay không. Trong chuyến thăm châu Âu mới đây ông còn nói đùa rằng ông và bà Thủ tướng Đức Angela Merkel có điểm giống nhau là "đều bị NSA do thám". Những lời nói kiểu nửa đùa nửa thật trong bối cảnh câu chuyện tình báo đang ồn ào thế này hoàn toàn có dụng ý - không có lửa sao có khói.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.