Có hay không tiêu cực trong cộng điểm ưu tiên vào lớp 10?

Ngày 9-6 tới, có khoảng hơn 76 nghìn thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 thi vào lớp 10 các trường công lập trên địa bàn TP Hà Nội; trong đó, các trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh khốc liệt chủ yếu tập trung vào các trường có uy tín; có trường, tỷ lệ "chọi" lên tới 1/3 (tức là cứ 3 em thì mới có 1 em trúng tuyển). 

Với tỷ lệ "chọi" cao như vậy, thì hơn kém nhau 0,25 điểm cũng là một vấn đề. Biết trước điều đó, một số phụ huynh học sinh đã tìm giải pháp "chắc chân" là chạy các điểm ưu tiên cho con...

Theo sách "Những điều cần biết về tuyển sinh vào lớp 10 THPT TP Hà Nội năm học 2017 - 2018", ngoài việc được cộng thêm điểm rèn luyện học tập trong 4 năm cấp 2; điểm ưu tiên đối với con các đối tượng chính sách, cha mẹ là người dân tộc thiểu số, sinh sống học tập tại các vùng có điều kiện kinh tế khó khăn… thì còn có khá nhiều các trường hợp được cộng thêm điểm như cộng điểm đối với học sinh đoạt giải các môn văn hóa, khoa học kỹ thuật, gồm: Đạt giải cá nhân trong kỳ thi học sinh giỏi lớp 9 các môn văn hóa (giải nhất cấp tỉnh cộng 2 điểm; nhì cộng 1,5 điểm, ba cộng 1 điểm); Giải văn nghệ, thể thao, bao gồm các giải cá nhân hoặc đồng đội do ngành Giáo dục và đào tạo tổ chức hoặc phối hợp với các ngành từ cấp tỉnh trở lên tổ chức ở cấp THCS (giải nhất 2 điểm; nhì 1,5 điểm, ba 1 điểm); học sinh được cấp chứng nhận nghề phổ thông trong kỳ thi do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức ở cấp THCS (giỏi cộng 1,5 điểm, khá 1 điểm, trung bình 0,5 điểm)…

Nguyện vọng 1 thi vào lớp 10 các trường công lập là rất cao. Ảnh minh họa.
Nguyện vọng 1 thi vào lớp 10 các trường công lập là rất cao. Ảnh minh họa.

Như vậy, diện được ưu tiên cộng điểm là khá rộng và đa dạng. Một số phụ huynh học sinh khi được hỏi đều cho rằng, ngành Giáo dục quy định ưu tiên cộng điểm cho một số đối tượng học sinh là cần thiết, qua đó nhằm động viên các em trong quá trình học tập cố gắng phấn đấu vươn lên, đồng thời khuyến khích việc rèn luyện thể chất và các môn năng khiếu cho học sinh… Song, dư luận cho rằng, chủ trương cộng điểm ưu tiên đã bị lợi dụng, hình thành đường dây "chạy" giải nhằm tạo lợi thế trong cạnh tranh vào các trường THPT công lập?

Anh T.M., trú tại quận Đống Đa, TP Hà Nội có con đang học lớp 9 tại một trường THCS tại quận Hai Bà Trưng. 

Lớp con anh T.M. có gần 50 học sinh thì có khoảng 7 em được cộng điểm ưu tiên. Theo anh T.M., không phải tất cả các trường hợp được cộng điểm ưu tiên là có tiêu cực; nhưng những trường hợp đạt giải do phụ huynh học sinh "quan hệ", "mua giải" không phải là hiếm. 

Bản thân các cháu học sinh cũng có thể phân biệt được bạn nào được bố mẹ "mua giải", bạn nào không. Bởi, có những em không có tên trong đội tuyển của trường (trừ trường hợp tự đăng ký thi trên mạng internet), nhưng cuối cấp, vẫn xuất trình giấy chứng nhận đạt giải này, giải kia? 

Có rất nhiều giải được cộng điểm, nhưng có những giải mà chính các em học sinh cũng chưa nghe thấy hoặc được nhà trường thông báo. Ví dụ như  thi giải toán trên máy tính cầm tay, thi vận dụng kiến thức liên môn giải quyết tình huống thực tiễn… 

"Chạy" giải thể thao được một số phụ huynh cho là "vô thưởng, vô phạt" nhất, tức là nó an toàn, ít bị ngành chức năng "soi". Có em, không nằm trong đội tuyển thể thao của trường, không tập luyện môn thể thao đó cũng đạt giải nhì, giải ba thể thao?

Vẫn theo anh T.M., thì anh đã thử đặt vấn đề "mua" huy chương thể thao cho con để xem "họ diễn" như thế nào, và đã được ra giá từ 15 đến 20 triệu đồng, tùy giải cao hay thấp. Thường thì, các giải về thể thao dễ "chạy" hơn các giải về văn hóa. Nhưng anh T.M. đã không mua giải cho con, vì muốn con thi vào trường nguyện vọng 1 theo đúng thực lực. 

Suy nghĩ của anh T.M. cũng là suy nghĩ của rất nhiều bậc phụ huynh khác. Vì con đường học tập của các con còn ở phía trước, nếu các con biết được kết quả học tập có thể mua bán được, các con sẽ có những suy nghĩ tiêu cực, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của chính các con sau này. 

Để có thông tin nhiều chiều, chúng tôi dẫn câu chuyện này để hỏi một cô giáo đang dạy tại một trường PTTH ở quận Đống Đa (TP Hà Nội) thì được cô giáo này trả lời "...chuyện này đã xưa lắm rồi...".

Qua dư luận nêu trên, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng, nhất là ngành Giáo dục cần thanh kiểm tra các giải trong diện được cộng điểm ưu tiên có đúng với thực lực, thực tế hay không. Nếu phát hiện có tiêu cực, cần hủy ngay kết quả thi đối với các em vi phạm, chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để điều tra, vì hành vi này có dấu hiệu của tội "Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức" phải xử lý theo qui định của pháp luật.

Theo chúng tôi, ngoại trừ  giải các em thi trên mạng, còn lại các giải khác các em phải nằm trong đội tuyển của nhà trường, được nhà trường bồi dưỡng kiến thức trong một thời gian nhất định, có trong danh sách được cử đi thi của Nhà trường. Đối với các em đạt giải thể thao thì phải có một quá trình tập luyện nhất định, chứ thành tích không thể từ trên trời rơi xuống được.

Nếu không có những quy định cụ thể để kiểm soát, thì rất có thể một chủ trương tốt sẽ bị lợi dụng, làm mất đi tính công bằng giữa các thí sinh. Đồng thời, làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục; tạo ra sự gian dối trong thi cử, tạo hình ảnh không tốt cho các em học sinh đang ở lứa tuổi hình thành nhân cách.

Đào Minh Khoa

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.