Làm việc để nuôi ước mơ…
Có lẽ nhiều người thuộc thế hệ 7X như chúng tôi sẽ thấy mình vô cùng "lạc hậu" so với cô gái trẻ này. Một cô gái cực kỳ nhanh nhẹn, linh hoạt. Hoa hẹn chúng tôi ở quán cà phê của Trung tâm Văn hóa Pháp L'Espace, 24 Tràng Tiền, nơi cô vừa kết thúc giờ dạy múa cho các em thiếu nhi ở đây. Chúng tôi ngồi nói chuyện, không khí thật ấm cúng, cách biệt hẳn với không gian bên ngoài - trời đang mưa nặng hạt.
“Em đến với những người khiếm thính từ khi nào?" - Tôi mới chỉ đặt câu hỏi hỏi có thế, Hoa đã sôi nổi "mở máy".
Nếu làm đúng nghề, Hoa có thể đã là một nhân viên kinh doanh hay nhân viên kế toán của một công ty nào đó rồi vì Hoa tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân. Nhưng, theo như lời Hoa nói, vốn là một người thích khám phá, muốn biết thêm nhiều về những mảng khác của xã hội nên khi ra trường, Hoa không đi làm ngay. Cô muốn phải làm một cái gì đó khác đi, dù chỉ 1 năm, 2 năm thôi cũng được, chứ cô không muốn đi theo một con đường mà rất nhiều người đã đi: Đó là ra trường, xin đi làm ở đâu đó, vài năm sau sẽ lấy chồng và sinh con. Và như thế, người phụ nữ đến tuổi 30 là viên mãn, xong xuôi, cứ thế tự co mình lại, ngày càng nhỏ dần, nhỏ dần. Đó là cái lý do dẫn Hoa đến với những người khiếm thính. Thế rồi tự tìm hiểu, tự liên hệ, Hoa đã liên lạc với Hội Người khuyết tật Hà Nội, và xin vào đó học lớp phiên dịch cho những người khiếm thính. Vốn nhanh nhẹn, lại có năng khiếu múa hát từ nhỏ nên Hoa học thứ ngôn ngữ này rất nhanh. Múa hát là môn nghệ thuật cần đến ngôn ngữ của cơ thể, thế nên Hoa đã sử dụng ưu thế này của mình trong việc học ngôn ngữ ký hiệu và dùng ngôn ngữ của cơ thể mình trong việc học và sau này là phiên dịch để dạy lại cho những bạn trẻ có nhu cầu học ngôn ngữ của người khiếm thính. Thế là sau 2 tuần, Hoa đã học và có thể làm phiên dịch ngôn ngữ cho những người khiếm thính.
Nếu suy luận theo cách thông thường thì công việc Hoa lựa chọn sẽ không nhận được sự đồng thuận từ phía người thân và gia đình. Tuy nhiên, vốn hiểu con và tôn trọng quyết định của con, nhất là khi Hoa chứng minh được việc mình làm thì bố mẹ cô hoàn toàn để cô quyết định. Hoa kể, ngày xưa, nhớ hồi còn học lớp 2, thấy bạn hàng xóm có một chiếc xe đạp 3 bánh, Hoa thích lắm, cũng muốn bố mua cho một chiếc. Nhưng bố giao hẹn, nếu cuối năm được học sinh giỏi sẽ được mua chiếc xe đạp như thế. Thế là, một cô bé mới học lớp 2 đã bắt đầu có ý thức học tập để có thành tích, để được bố mua cho chiếc xe đạp. Tuy nhiên, không hiểu sao năm đó Hoa đã không đạt được thành tích như mong muốn. Nhưng để ghi nhận quá trình phấn đấu của Hoa cả năm học, bố vẫn mua cho Hoa chiếc xe. Hoa là người ảnh hưởng tính cách của bố, luôn nghiêm túc nhưng cũng luôn tôn trọng con. Thế nên để làm được công việc yêu thích, Hoa đã tự chủ được khả năng kinh tế cho mình mà không phụ thuộc vào gia đình.
Từ khi còn đang học cấp III, Hoa cùng với một nhóm bạn đứng ra tổ chức các sự kiện cho một số công ty, ngoài ra Hoa còn làm MC cho một số chương trình truyền hình. Thu nhập từ những việc làm thêm giúp Hoa có thể thực hiện ước mơ làm từ thiện của mình, mà theo Hoa: "Thế giới của những người khiếm thính rất đẹp, họ là những con người rất thực thà. Ban đầu em cũng không nghĩ là mình sẽ làm công việc này lâu dài, nhưng khi đã bắt tay vào làm việc, chính từ sự thân thiết, sự quý mến và tin tưởng của họ vào mình đã khiến mình không thể dứt ra được. Đến lúc này thì không phải em chọn việc nữa, mà công việc đã chọn em rồi".
Hoa tâm sự: "Chị có thể tưởng tưởng được, một đứa trẻ bình thường khi chị đưa tay ra muốn bế, có khi đứa bé còn quay đi, không theo người lạ, nhưng đứa trẻ tật nguyền lại hoàn toàn khác. Chúng cứ bám theo người khác. Hoa nhớ có lần Hoa bị ốm, thế là cả một nhóm các em kéo đến nhà thăm. Mẹ Hoa lúc đó còn chưa hiểu sự việc ra sao cả thì cả nhóm đã ùa vào nhà, hỏi thăm Hoa ốm thế nào. Nói chung là họ rất tình cảm. Nếu ở môi trường khác, có khi thỉnh thoảng mọi người mới tới thăm nhà nhau, chứ ở môi trường những người khuyết tật, họ đến thăm hỏi nhau thường xuyên. Nhiều khi còn tâm sự, chia sẻ với nhau như anh em một nhà, nhiều khi cũng nói chuyện trời đất, gió trăng, tất nhiên bằng hình ảnh và ngôn ngữ của người khiếm thính, đơn giản hơn thứ ngôn ngữ của người bình thường".
Làm phim về ngôn ngữ ký hiệu cho người khiếm thính
Ngoài việc tham gia giảng dạy, Hoa còn tham gia nhiều công việc tình nguyện khác, tham gia các sự kiện vì cộng đồng. Mới tháng trước đây, độc giả theo dõi truyền hình hẳn vẫn còn nhớ, có một chương trình giới thiệu về di tích lịch sử, danh thắng dành cho những người khiếm thính. Phải mất hơn một tháng cần mẫn làm việc, từ lên kế hoạch kịch bản cho đến triển khai dựng phim, dựng hình, sản phẩm đầu tiên dành cho người khiếm thính mới có thể "trình làng" …
Hoa cho biết, sau tập phim khởi động dự án, nhóm làm phim đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi tích cực từ chính người khiếm thính. Tập phim thứ hai có nội dung giới thiệu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam, và tập phim thứ ba sẽ giới thiệu về làng gốm Bát Tràng. Sau khi hoàn thành, nhóm sẽ tải lên mạng Internet, chia sẻ trong các diễn đàn của người khuyết tật, và phát miễn phí cho các trường có trẻ em chuyên biệt và được chiếu rộng rãi trong các chương trình, sự kiện của cộng đồng người khuyết tật.
Làm việc với những người khiếm thính, hiểu được cuộc sống của họ, Hoa càng thấy họ có nhiều thiệt thòi trong xã hội. Vì vậy Hoa đã đứng ra mở những lớp dạy ngôn ngữ ký hiệu cho người khiếm thính, nhằm giúp họ hòa nhập với cộng đồng. Nhưng để dạy cho họ một ngôn ngữ, có thể nói là sự kỳ công. Nếu trẻ em lớp 1 phải học bảng chữ cái thông thường thì những người khiếm thính vừa phải biết bảng chữ cái, để từ bảng chữ cái, lại phải học những động tác tay chân hoặc ký hiệu như thế nào tương đương với chữ cái đó. Hoa cầm tờ báo trước mặt: Ví dụ chữ "Cảnh sát" thì chữ C tương đương với ký hiệu gì, chữ A tương đương với ký hiệu gì, chữ N tương đương với ký hiệu gì. Cứ thế là bàn tay ra dấu và người khiếm thính sẽ hiểu được thứ ngôn ngữ đó. Tuy nhiên, nghe Hoa nói là vậy, chứ thấy động tác làm của Hoa rất nhanh, cứ như múa, tôi lắc đầu, thấy mình khó mà "học" được thứ ngôn ngữ này. Nhưng Hoa lại khác, cô bảo cô chỉ mất có đúng 2 tháng để học thứ ngôn ngữ này, tuy nhiên, số thời gian học lên tới 14, 15 tiếng một ngày.
Hiện giờ Hoa đang mở lớp dạy cho các em khiếm thính. Số học sinh khá đông, với 4 lớp. Học sinh có cả các em khiếm thính, có cả người nhà của các em. Cũng có một số bạn như Hoa, học do sở thích, do thích khám phá. Tuy nhiên, với đối tượng học sinh là người khiếm thính thì Hoa không thu tiền học phí.
"Em tiếp xúc nhiều với những người khiếm thính, em có hiểu được cuộc sống của họ thế nào không?" - Tôi hỏi Hoa. Cô cười rất tươi: "Ui giời, vui lắm chị ạ. Họ rất thật thà và tin tưởng em nên có chuyện gì họ cũng kể, cũng hỏi ý kiến mình. Nhiều lúc cứ thấy mình như chị Thanh Tâm ý. Thế nên cũng có cái hay. Có cái gì biết thì mình trả lời, còn không biết lại đi hỏi người khác hoặc tự tìm hiểu. Chính vì thế mà mình có thêm nhiều kiến thức đấy".
Hoa kể: "Trong quan hệ của những người khiếm thính, họ cũng có tình yêu với nhau. Có một lần, có hai bạn yêu nhau rồi cưới nhau. Nhưng nhiều vấn đề liên quan đến cuộc sống lứa đôi, họ không biết. Thế là họ đến hỏi mình. Mà thực sự thì mình chưa có gia đình, nên nhiều khi không biết nói thế nào".
Lại có một chuyện nữa cũng vui vui. Có hai bạn trẻ cùng bị khiếm thính kéo đến hỏi Hoa "tư vấn", nếu họ lấy nhau có đẻ con bị khiếm thính không? Trong khi Hoa chưa biết trả lời ra sao thì người con trai hỏi tiếp: "Nếu em không lấy cô này mà lấy người khác không bị khiếm thính thì con có bị khiếm thính không?". Với những tình huống bi hài như vậy, Hoa cảm thấy rất khó xử, không biết nên giải thích cho họ thế nào. Đó là những kỷ niệm vui mà Hoa đã từng gặp khi làm việc với họ.
Có một điều Hoa còn áy náy, đó là hiện nay các lớp học của Hoa chỉ được mở tại Hà Nội, chưa mở rộng ra đến địa bàn các tỉnh, thế nên số người khuyết tật được học ngôn ngữ ký hiệu còn hạn chế.
Tuổi đời còn trẻ, nhưng những suy nghĩ và việc làm có ý nghĩa của Lê Thanh Hoa khiến những người lớn tuổi phải khâm phục. Đa tài, hăng say làm việc, và làm việc có ý nghĩa, đó là chân dung của cô gái trẻ Lê Thanh Hoa. Chúc cho mô hình của Lê Thanh Hoa ngày càng mở rộng, ngày càng nhiều người khiếm thính được học ngôn ngữ của mình, để họ được hòa nhập với cộng đồng. Chúc cho Hoa ngày càng thành công trên con đường mà Hoa đã lựa chọn
