Chung tay triển khai hiệu quả thông quan tập trung

Ngày 18/5, Chi cục Hải quan khu vực III tổ chức Hội nghị phổ biến quy trình thông quan tập trung dành cho cộng đồng doanh nghiệp theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng xuất nhập khẩu.

Sự kiện có sự tham gia trực tiếp của khoảng 400 đại biểu, đại diện gần 300 doanh nghiệp, cùng khoảng 12.000 lượt theo dõi trực tuyến.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III Trần Mạnh Cường cho biết, trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tiếp tục tăng trưởng mạnh, ngành Hải quan không chỉ phải bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước mà còn cần tạo thuận lợi tối đa cho thương mại, logistics và thu hút đầu tư.

Theo ông Trần Mạnh Cường, mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá trong tiến trình cải cách, hiện đại hóa ngành Hải quan, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của TP. Hải Phòng.

Điểm nhấn của mô hình là chuyển đổi từ phương thức xử lý tờ khai phân tán sang xử lý tập trung, thống nhất trên nền tảng số hóa. Đây không chỉ là thay đổi về quy trình nghiệp vụ mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, hướng đến xây dựng môi trường hải quan hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp và lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Đáng chú ý, khi triển khai mô hình thông quan tập trung, doanh nghiệp xuất nhập khẩu chỉ cần thực hiện thủ tục tại một đầu mối duy nhất thay vì phải bố trí nhân sự tại nhiều địa điểm thông quan như trước đây.

Việc này giúp doanh nghiệp tiết giảm đáng kể chi phí nhân sự, chi phí tổ chức thực hiện thủ tục, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ. Bên cạnh đó, việc số hóa hồ sơ cũng góp phần giảm mạnh lượng chứng từ giấy, hạn chế việc đi lại nộp hồ sơ trực tiếp.

Thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn, kéo theo giảm chi phí lưu kho, lưu bãi, lưu container và nhiều chi phí logistics liên quan.

Một ưu điểm nổi bật khác của mô hình mới là bảo đảm tính thống nhất trong xử lý nghiệp vụ. Với cơ chế thông quan tập trung, các tình huống nghiệp vụ sẽ được áp dụng đồng bộ theo một phương thức xử lý chung, hạn chế tình trạng mỗi nơi thực hiện theo một cách khác nhau.

Đặc biệt, các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật sẽ được hưởng nhiều lợi ích rõ rệt thông qua tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa thấp. Doanh nghiệp có mức độ tuân thủ cao chủ yếu thực hiện khai báo điện tử, hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp, hàng hóa được giải phóng nhanh hơn, từ đó tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí.

Thông quan tập trung không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công khai, minh bạch, bình đẳng, hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực và nhũng nhiễu.

Thông quan tập trung mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp logistics, vận tải và kinh doanh kho bãi, cảng.

Nhờ thời gian thông quan được rút ngắn, phương tiện vận tải giảm thời gian chờ tại cảng, kho bãi, qua đó tiết kiệm chi phí lưu xe, lưu container và nâng cao hiệu quả khai thác. Quy trình xử lý minh bạch, ổn định cũng giúp doanh nghiệp chủ động điều phối phương tiện, tối ưu lịch trình và tăng tốc độ quay vòng hàng hóa.

Đối với doanh nghiệp kho, bãi, cảng, việc hàng hóa được giải phóng nhanh giúp giảm áp lực lưu giữ, nâng cao công suất khai thác và hạn chế ùn tắc cục bộ. Đồng thời, mô hình này cũng thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư hạ tầng công nghệ, kết nối dữ liệu với cơ quan Hải quan và nền tảng SmartLog Haiphong, hướng tới xây dựng hệ sinh thái logistics số hiện đại, đồng bộ và minh bạch.

Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường khẳng định, thông quan tập trung không chỉ giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của cơ quan Hải quan mà còn tạo thuận lợi thiết thực cho doanh nghiệp thông qua việc rút ngắn thời gian, giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh, qua đó thúc đẩy thương mại quốc tế.

Đây cũng được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa các chủ trương của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng theo tinh thần các Nghị quyết số 57, 59, 66, 68, 79; đồng thời hướng tới mục tiêu xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh và phát triển Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III nhấn mạnh, để mô hình mới vận hành hiệu quả cần có sự đồng hành chặt chẽ từ cộng đồng doanh nghiệp. Vì vậy, các hiệp hội, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, logistics, cảng và kho bãi được đề nghị chủ động nghiên cứu quy trình mới, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, tăng cường kết nối dữ liệu và kịp thời phản ánh các khó khăn, vướng mắc phát sinh để cùng phối hợp tháo gỡ.

Tại hội nghị, đại diện Chi cục Hải quan khu III, đã giới thiệu đến cộng đồng doanh nghiệp các nội dung về: Mô hình thông quan tập trung; tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ Đội Thông quan và các đơn vị khi triển khai thông quan tập trung; quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung; hệ thống phần mềm trao đổi thông tin và số hóa chứng từ. Đại diện Chi cục Hải quan khu vực III cũng giải đáp các kiến nghị, đề xuất của cộng đồng doanh nghiệp liên quan đến thực hiện thông quan tập trung.

Từ ngày 1/6/2026, Cục Hải quan sẽ thí điểm mô hình thông quan tập trung đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan khu vực III. Việc triển khai mô hình mới hướng tới thủ tục phi giấy tờ, tinh gọn quy trình, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Việc triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình hiện đại hóa hải quan, hướng tới xây dựng nền hải quan số, quản lý tập trung, chuyên sâu và minh bạch hơn. Không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, mô hình này còn góp phần thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, giảm tiếp xúc trực tiếp, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số quốc gia cũng như thông lệ quốc tế trong lĩnh vực hải quan.

Cục Hải quan đánh giá, việc triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành hải quan trong tiến trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.