Ngày 30/10, tại TP Hồ Chí Minh, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị đánh giá công tác quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa và phổ biến văn bản quy phạm pháp luật về xuất xứ hàng hóa, với sự tham dự của đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, các hiệp hội ngành hàng và hơn 150 doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh; đồng thời bảo đảm chất lượng hàng hóa và quyền lợi người tiêu dùng.
Việt Nam hiện tham gia 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhiều quy định về xuất xứ hàng hóa, chủ yếu phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu và hưởng ưu đãi thuế quan. Tuy nhiên, đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước, trước đây chưa có quy định riêng, thống nhất về tiêu chí xác định xuất xứ Việt Nam. Điều này đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện hành lang pháp lý để doanh nghiệp có căn cứ xác định, công bố xuất xứ sản phẩm, cơ quan chức năng thuận lợi trong kiểm tra, giám sát và người tiêu dùng được tiếp cận thông tin minh bạch.
Trước yêu cầu thực tiễn, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP ngày 9/10/2026 quy định xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Đây là văn bản pháp lý đầu tiên thiết lập khuôn khổ riêng, thống nhất và đầy đủ về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa trên thị trường nội địa. Nghị định hướng đến hoàn thiện tiêu chí xác định xuất xứ minh bạch, có căn cứ; tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động xác định và công bố xuất xứ sản phẩm, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát.
Đặc biệt, quy định mới góp phần tăng cường phòng, chống gian lận, giả mạo xuất xứ, ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và chuyển tải bất hợp pháp; qua đó bảo vệ uy tín, thương hiệu hàng hóa Việt Nam và quyền lợi người tiêu dùng.
Tại hội nghị, đại diện Cục Xuất nhập khẩu đã phổ biến những nội dung trọng tâm của Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, tập trung vào các tiêu chí xác định hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, hàng hóa có xuất xứ thuần túy và không thuần túy, công đoạn gia công, chế biến đơn giản, các yếu tố không được xem xét khi xác định xuất xứ. Hội nghị cũng làm rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, đặc biệt là trách nhiệm của thương nhân khi thể hiện xuất xứ Việt Nam trên hàng hóa.
Các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về phương pháp xác định xuất xứ Việt Nam, việc nhận diện công đoạn gia công, chế biến đơn giản, các yếu tố trung gian và những nội dung cần lưu ý khi triển khai nghị định. Bên cạnh đó, hội nghị tập trung làm rõ cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp nhằm bảo đảm quy định được thực thi thống nhất, hiệu quả.
Hội nghị cũng phổ biến, trao đổi một số nội dung dự kiến tại các dự thảo thông tư của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa; đồng thời lưu ý doanh nghiệp trong quá trình thực hiện quy tắc xuất xứ theo các hiệp định thương mại tự do.
