Ngành Hải quan phải tăng tốc cải cách, chuyển đổi số, giảm chi phí logistics

Ngành Hải quan cần đẩy mạnh cải cách thể chế, chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy và hiện đại hóa quản lý nhằm tạo thuận lợi thương mại, kéo giảm chi phí logistics và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

15/05/2026 18:54

Tạo đột phá phát triển kinh tế, xã hội trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Chiều 15/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chủ trì cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ và định hướng thời gian tới của Cục Hải quan.

Tham dự cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ cùng lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tài chính và toàn ngành Hải quan. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới 20 điểm cầu chi cục hải quan khu vực trên cả nước.

Báo cáo tại cuộc họp, Cục Hải quan cho biết từ ngày 1/3/2025, ngành Hải quan chính thức chuyển đổi mô hình từ 35 cục hải quan địa phương xuống còn 20 chi cục hải quan khu vực theo Quyết định số 382/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.

Việc tinh gọn 53,77% đầu mối tổ chức được xác định là nền tảng để tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý và hướng tới mục tiêu thu ngân sách vượt 516.500 tỷ đồng trong năm 2026.

Song song đó, ngành Hải quan triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ như hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, xây dựng Hải quan số, hiện đại hóa quản lý rủi ro, mở rộng Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và trang thiết bị giám sát hải quan.

Ngành Hải quan phải tăng tốc cải cách, chuyển đổi số -0 — Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.

Hiện hệ thống công nghệ thông tin của ngành đang phục vụ hơn 243.000 doanh nghiệp với tỷ lệ tờ khai điện tử đạt 100%. Quy trình tiếp nhận tờ khai và thông quan được tự động hóa theo các quy tắc nghiệp vụ, giúp thời gian xử lý tờ khai luồng xanh chỉ còn tính bằng giây.

Ngoài ra, ngành Hải quan đang cung cấp 216 thủ tục hành chính, trong đó có 120 thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình, 58 thủ tục trực tuyến một phần và 27 thủ tục cung cấp thông tin trực tuyến.

Đáng chú ý, tính đến ngày 15/4, hệ thống dịch vụ công trực tuyến của ngành Hải quan đã tiếp nhận và xử lý gần 6,76 triệu hồ sơ trực tuyến.

Theo Cục Hải quan, đến cuối tháng 4/2026, đơn vị đã hoàn thành 3 đề án trình Chính phủ, 3 đề án trình Bộ Tài chính và 7 đề án cấp Cục theo chương trình công tác trọng tâm năm 2026. Đồng thời, ngành cũng hoàn thành thêm 7 đề án trình Chính phủ, 7 đề án trình Bộ Tài chính và 22 đề án cấp Cục ngoài chương trình, trong đó có 1 nghị định và 3 thông tư đã được ban hành.

Hiện Cục Hải quan tiếp tục xây dựng nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng gồm 1 luật, 3 nghị định và 5 thông tư. Đối với nhiệm vụ sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan năm 2014, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bổ sung dự án luật vào Chương trình lập pháp năm 2026, dự kiến trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.

Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ cho biết mô hình thông quan tập trung và hệ sinh thái Hải quan thông minh là giải pháp quan trọng để xử lý hơn 6,6 triệu tờ khai trong bối cảnh tinh giản biên chế. Theo ông, điểm nhấn của tháng 5/2026 là việc thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III nhằm bảo đảm tính thống nhất, khách quan trong thực thi nghiệp vụ.

Phát biểu chỉ đạo, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá cao kết quả của ngành Hải quan trong hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, chống buôn lậu, gian lận thương mại, phòng chống ma túy và hợp tác quốc tế. Bộ trưởng nhấn mạnh chuyển đổi số là nhiệm vụ sống còn để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Bộ trưởng, ngành Hải quan cần tập trung vào 8 nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ thông tin, cải cách hành chính, chống buôn lậu và gian lận thương mại, thu ngân sách, hội nhập quốc tế, sắp xếp tổ chức bộ máy và đầu tư cơ sở vật chất.

Ngoài ra, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng yêu cầu ngành Hải quan cần phải đẩy mạnh 2 nhiệm vụ trọng tâm là cải cách thể chế và chuyển đổi số để kéo giảm chi phí logistics, khơi thông nguồn lực quốc gia.

Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ cho biết, ngành sẽ tiếp tục thúc đẩy Hải quan số, cải cách thủ tục và phấn đấu thu ngân sách vượt 10%. Đến ngày 15/5, Cục Hải quan đã cắt giảm, đơn giản hóa 33/39 thủ tục hành chính theo kế hoạch và thực hiện thêm 13 thủ tục khác, đạt 117,94% kế hoạch. Ngoài ra, ngành dự kiến cắt giảm toàn bộ 16 điều kiện kinh doanh trong năm 2026.

Thực hiện Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ, Cục Hải quan đã rà soát, đề xuất cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh liên quan đến kho ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ, địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tập trung, kho hàng không kéo dài và các địa điểm đủ điều kiện tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan.