Trong đó, 10 dự án NOXH sử dụng quỹ đất 20% tại dự án nhà ở thương mại, còn lại 37 dự án do doanh nghiệp (DN) tự đền bù, thực hiện, công nhận chủ đầu tư. Tuy vậy, hiện nhiều chủ đầu tư dự án NOXH đang gặp không ít vướng mắc, không thể triển khai dự án.
Phản ánh trong buổi làm việc với lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh vào cuối tháng 3 vừa qua, đại diện Công ty Thiên Phát cho biết, DN đã đầu tư, hoàn thành 2 block NOXH cao 12 tầng với 380 căn hộ trong giai đoạn 1 tại Khu chế xuất (KCX) Linh Trung 2 từ cách đây 8 năm để cho công nhân, lao động thuê. Năm 2018, DN đã được Thành phố chấp thuận đầu tư giai đoạn 2 dự án NOXH để cho thuê tại đây với quy mô 400 căn hộ, đáp ứng hơn 2.500 chỗ ở.
Nhưng từ đó đến nay, Ban Quản lý (BQL) KCX Linh Trung 2 chưa thực hiện thủ tục cấp “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” cho phần diện tích đất triển khai giai đoạn 2. Đã vậy, BQL KCX này còn yêu cầu Công ty Thiên Phát phải thực hiện thủ tục cấp “Giấy chứng nhận đầu tư”.
Để gỡ vướng cho dự án NOXH này, đại diện Công ty Thiên Phát đề nghị Sở Xây dựng, Sở Kế hoạch - Đầu tư, BQL các KCN thành phố và BQL KCX Linh Trung 2 sớm trình UBND thành phố xem xét, giải quyết để DN tiếp tục triển khai dự án nhằm phục vụ nhu cầu thuê nhà ở của công nhân, lao động thuộc KCX Linh Trung 2 và các KCX-KCN trên địa bàn TP Thủ Đức. Trước thông tin Khu công nghệ cao đã có các khu đất được quy hoạch để làm dự án NOXH để cho chuyên gia và công nhân lao động thuê, đại diện Công ty Thiên Phát cũng đề nghị được tham gia đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư dự án NOXH tại đây.
Nêu lý do khiến dự án NOXH Nam Lý trên đường Đỗ Xuân Hợp, phường Phước Bình, TP Thủ Đức sau hơn 10 năm vẫn chưa thể triển khai, chủ đầu tư là Công ty CP Địa ốc Thảo Điền cho hay: Mặc dù khu đất thực hiện dự án đã được DN quản lý, sử dụng từ năm 1993, vốn thực hiện dự án là của công ty tự bỏ ra và đối tượng phục vụ của dự án là cán bộ công nhân, viên chức, người nghèo… trên địa bàn, nhưng đến nay dự án vẫn bế tắc.
“Đề nghị UBND Thành phố xem xét, giải quyết cho công ty được giao đất. Trong trường hợp không thể giải quyết được, do thời gian đã quá lâu, đề nghị Thành phố có văn bản trả lời để DN biết có thể tiếp tục hay phải ngưng triển khai dự án”, đại diện DN phát biểu.
Được biết, để triển khai dự án NOXH này, ngay từtháng 11/2008 Công ty CP Địa ốc Thảo Điền đã có văn bản đề nghị được đầu tư. Tháng 12/2009, UBND quận 9 (cũ), đã có văn bản đề nghị đề nghị Thành phố cho phép thực hiện dự án trên. Quá trình DN thực hiện thủ tục pháp lý mất 6 năm sau, tháng 7/2015 UBND Thành phố mới có quyết định công nhận Công ty CP Địa ốc Thảo Điền là chủ đầu tư dự án. Hơn 1 năm sau, tháng 8/2016 UBND thành phố tiếp tục có quyết định về chấp thuận đầu tư dự án NOXH này với quy mô 291 căn hộ, thời gian hoàn thành dự kiến trong quý 3/2018. Dù vậy, đến nay chủ đầu tư tiếp tục phải “đánh vật” với các loại thủ tục pháp lý về đất đai, thủ tục giao đất, xây dựng… và chờ đợi.
Không chỉ vướng về thủ tục, cơ chế khi triển khai, ngay cả những dự án NOXH đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, các chủ đầu tư cũng phải lên tiếng kiến nghị với UBND thành phố. Lãnh đạo Công ty CP Đầu tư Nam Long cho biết, DN đã thực hiện 2 dự án NOXH tại phường Phú Hữu, TP Thủ Đức và tại xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh với tổng số 3.000 căn hộ NOXH để bán và cho thuê mua. Công ty đã hỗ trợ cho người mua NOXH tại các dự án với mức 2% lãi suất trong 2 năm đầu tiên và đã bàn giao nhà cho người mua hơn 3 năm qua. Nhưng đến nay chủ đầu tư vẫn chưa được xác định giá bán NOXH nên chưa thể làm được sổ hồng cho người mua nhà và cũng chưa có căn cứ để quyết toán công trình.
Tương tự, Tổng Công ty CP Địa ốc Sài Gòn (Saigonres) cũng phản ánh, dự án chung cư NOXH ở phường An Phú Đông, quận 12 do Saigonres làm chủ đầu tư, đã xây dựng tòa nhà 16 tầng với 320 căn hộ từ năm 2017. Sau khi được Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng - Bộ Xây dựng chấp thuận kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình, tòa nhà đã được bàn giao, đưa vào sử dụng từ tháng 12/2019.
Nhưng đến nay dự án vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở cho các hộ dân. Xảy ra vướng mắc trên là do dự án chưa được UBND quận 12 chấp thuận phương án kết nối giao thông. Yêu cầu chủ đầu tư phải sử dụng nguồn vốn tự có để đầu tư nâng cấp mở rộng tuyến đường hiện hữu bờ bao kênh Rạch Gia lên 7m để kết nối vào dự án.
“Đây là dự án do Saigonres tự đền bù đất và đầu tư xây dựng bằng kinh phí của DN nhằm mục đích đóng góp chung vào quỹ NOXH cho người có thu nhập thấp trên địa bàn. DN phải thực hiện theo đúng quy định về NOXH về lợi nhuận tối đa của dự án. Do đó việc yêu cầu DN phải đầu tư kinh phí để nâng cấp hạ tầng đường giao thông kết nối vào dự án là không phù hợp với các quy định của Nhà nước về hỗ trợ đối với chủ đầu tư dự án NOXH”, đại diện Saigonres khẳng định.
Thông tin về vấn đề phát triển NOXH vào ngày 7/4 vừa qua, ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đã thừa nhận, hiện trên địa bàn có 110 ha đất dành để phát triển NOXH. Các dự án NOXH tại thành phố đang gặp vướng mắc liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng; cơ chế, chính sách hỗ trợ vốn vay và chính sách cho vay với người thu nhập thấp cũng như thủ tục đầu tư, xây dựng.
Ngoài ra, thực hiện dự án NOXH rắc rối hơn dự án nhà ở thương mại trong việc tính tiền sử dụng đất, ký quỹ, thẩm định giá bán, xác định đối tượng mua, đối tượng thuê mua xong mới được xét miễn giảm tiền sử dụng đất. Trước thông tin có rất ít chủ đầu tư dự án NOXH tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, ông Khiết cho hay, hiện Bộ Xây dựng đã dành nguồn vốn ưu đãi lên đến 40 nghìn tỷ đồng dành cho các dự án NOXH trên cả nước vay trong thời gian tới. Song vấn đề các chủ đầu tư chờ đợi là Thành phố sẽ gỡ vướng như thế nào để các dự án NOXH đang tắc nghẽn có thể nhanh chóng triển khai.
Siết chặt quản lý, tránh “trục lợi” tại dự án nhà ở xã hội 
Nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh mua bán sai đối tượng 
