Thầy giáo Trần Hữu Dực, Hiệu trưởng Trường THPT Cửa Tùng phấn khởi chia sẻ: “Số điểm này là không bất ngờ đối với Lý và nhà trường. Điều đáng trân trọng, gia đình Lý thuộc diện khó khăn, ba làm bảo vệ trường, mẹ bán bánh ở chợ, nhưng cả 3 chị em Lý đều học rất giỏi”.
Tôi gặp Lý ở Trường THPT Cửa Tùng, khi điểm thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2018 vừa được công bố. Kết quả thi, em đạt số điểm khá cao: Toán 7,8; Văn 8,5; tiếng Anh 7; Lịch sử 7; Địa lý 7,25 và Giáo dục công dân 9,5. Em đăng ký xét tuyển vào đại học khối D, ngành ngôn ngữ tiếng Trung, thuộc Đại học Ngoại ngữ Huế. Số điểm của Lý đạt được trên 24 điểm, bao gồm 0,75 điểm ưu tiên vùng.
Ông Nguyễn Ngọc Kim, ba của Lý, làm bảo vệ trường, xởi lởi kể rằng, ngày trước ông cũng học tại ngôi trường này. Năm 1979, khi ông đang học lớp 9 (hệ 10 năm), thì được lệnh tổng động viên bảo vệ biên giới phía Bắc. Thế là ông gác bút nghiên lên đường làm nghĩa vụ người lính. Năm 1984, ông ra quân chuyển về công tác tại Đoàn điều tra quy hoạch lâm nghiệp tỉnh Bình Trị Thiên; đến năm 1991 thì nghỉ theo chế độ 176, rồi về quê làm ruộng.
“Năm 2000, tui xin vào làm bảo vệ trường này cho đến nay. Lương bảo vệ mỗi tháng chỉ có 1,6 triệu đồng cộng với 4 trăm ngàn đồng nhà trường hỗ trợ. Nhưng 18 năm qua, phần lớn tiền lương tui dành cho các con ăn học. Chi phí sinh hoạt ăn uống của gia đình đều nhờ vào buôn bán của người vợ”. Hỏi ra mới hay, mẹ của Lý làm bánh gạo bán ở chợ Do gần nhà. Mỗi phiên chợ cũng kiếm được trên dưới 1 trăm ngàn đồng trang trải cho việc ăn uống hàng ngày.
“Mấy năm lại đây, vợ tui ốm đau luôn, ngồi lâu một chỗ không được, nên việc bán buôn cũng khó khăn hơn trước, nên cháu Lý sau giờ học hàng đêm thường thức làm bánh thay mẹ. Đến 4h sáng cháu đã dậy dọn dẹp nhà cửa, gánh bánh ra chợ cho mẹ bán, rồi mới về nhà đi học”, ông Kim chia sẻ.
 |
| Em Lý (người thứ ba từ phải sang) cùng bố mẹ và người thân. |
Mặc dù ngoài giờ học lại phải vất vả, bận rộn với công việc phụ giúp gia đình, nhưng Lý học rất giỏi. 12 năm học các cấp, em đều đứng đầu lớp và khối. Em tiết lộ chìa khóa thành công trong việc học của mình: “Ở cấp 1 và 2, em học giỏi đều các môn. Nhưng khi lên cấp 3, vì không có nhiều thời gian học tập, nên em dành thời gian học bài ở nhà cho các môn sau này mình thi vào đại học, gồm Toán, Văn và tiếng Anh. Các môn còn lại em tập trung nắm bài và giải quyết ngay ở trên lớp học. Em chọn thi khối D vì nghĩ khi tốt nghiệp ra trường sẽ có cơ hội việc làm dễ hơn. Hơn nữa, em cũng rất thích học ngôn ngữ nước ngoài, bên cạnh việc làm, mình còn có thể quảng bá nét đẹp văn hóa con người, đất nước mình đến với bạn bè nhiều đất nước”.
Tôi nhìn quanh ngôi nhà nhỏ của ông Kim, các đồ đạc trong nhà dường như rất ít có giá trị, ngoại trừ hàng chục tấm giấy khen về các thành tích học tập của các con ông treo trên tường.
Còn Lý là con út cũng sắp sửa đi học đại học. Những đứa con của vợ chồng ông Kim đã lớn lên, học hành tử tế nhờ vào sự nỗ lực, lao động không biết mệt mỏi của chính ba mẹ và nghị lực vượt khó của chính bản thân mình…
