Căng thẳng năng lượng Moldova-Nga

Cuộc khủng hoảng khí đốt giữa Nga và Moldova diễn ra sau khi Nga tăng giá bán khí đốt trong bối cảnh giá cả nói chung trên toàn thế giới đều tăng. Moldova tố Moscow có “ý đồ chính trị” trong quyết định tăng giá này hòng trừng phạt chính quyền Chisinau thân châu Âu nhưng Nga phủ nhận. Ủy ban châu Âu và một số nước bài Nga ngay lập tức tranh thủ chủ đề này.

Ngày 22-10, Moldova ban bố tình trạng khẩn cấp trong 30 ngày để giải quyết tình trạng thiếu hụt khí đốt sau khi nhà cung cấp Nga quyết định tăng giá bán. Bằng tuyên bố tình trạng này, Moldova hy vọng có được khí đốt từ các nước châu Âu khác với giá rẻ hơn trong khi tránh được các thủ tục phiền hà.

“Chúng tôi đang đối mặt với một tình huống nguy cấp”, Thủ tướng Moldova Natalia Gavrilita nói trước Quốc hội Moldova. Các nhà chức trách nước này buộc phải chuyển “Ngọn lửa vĩnh cửu” khỏi tượng đài tưởng niệm những người lính Xôviết thiệt mạng trong Thế chiến II đặt tại thủ đô Chisinau. Bộ Quốc phòng Moldova giải thích rằng ngọn lửa đã bị tắt nhiều lần do mức áp suất thấp trong các đường ống khí đốt và gió giật mạnh.

Căng thẳng năng lượng Moldova-Nga -0
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định không có tính chất chính trị trong cuộc khủng hoảng năng lượng Nga-Moldova.

Là một quốc gia nghèo với 2,6 triệu dân, nằm giữa Romania và Ukraine, Moldova nhận khí đốt từ Nga thông qua một công ty Nga-Moldova, có tên là Moldovagaz, được thành lập cùng với tập đoàn khổng lồ Gazprom của Nga. Vào ngày 30-9, thỏa thuận giữa Moldova với Gazprom hết hạn. Công ty Nga đã cam kết tiếp tục cung cấp khí đốt cho Moldova cho đến cuối tháng 10 với giá 790 USD/1.000 mét khối, thấp hơn giá trên TTF của Hà Lan, thị trường chuẩn ở châu Âu. Trong những ngày gần đây, giá khí đốt tại thị trường này luôn vượt quá 1.000 USD/1.000 mét khối. Phó Thủ tướng Moldova Andrei Spinu gọi việc tăng giá này là “không hợp lý và không thực tế” đối với quốc gia nghèo nhất châu Âu này.

Chưa hết, ngày 24-10, Tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga cho biết có thể ngừng cung cấp khí đốt cho Moldova nếu nước này không thanh toán cho những lần giao hàng trước đó hoặc không ký tiếp hợp đồng kể từ tháng 12-2021. Người phát ngôn của Gazprom, Sergey Kupriyanov thông báo Chisinau nợ công ty Nga 709 triệu USD. Hợp đồng của Moldova với Gazprom hết hạn vào tháng 9 nhưng ông Kupriyanov cho biết hai bên chỉ có thể gia hạn hợp đồng đến hết tháng 10.

“Nếu việc thanh toán cho nguồn cung cấp khí đốt không được thực hiện đầy đủ và hợp đồng không được gia hạn kể từ tháng 12 thì Gazprom sẽ ngừng giao khí đốt cho Moldova”, ông Kupriyanov nói với Interfax. Về phần mình, Thủ tướng Natalia Gavrilita, một thành viên của chính phủ thân châu Âu, nói rằng Gazprom không giữ lời và không giao đủ số lượng đã thỏa thuận.

Điện Kremlin ngày 25-10 thúc giục các cuộc đàm phán giữa Tập đoàn Gazprom và Moldova về việc ký kết hợp đồng khí đốt mới. Tuy nhiên, như người phát ngôn Điện Kremlin đã chỉ rõ, Tổng thống Vladimir Putin hiện không có kế hoạch liên lạc với Chính phủ Moldova về vấn đề này mà nên để Gazprom và Moldova làm việc với nhau.

“Tổng thống coi đây là vấn đề kinh tế thuần túy, cuộc đối thoại phải tiếp tục bằng cách này hay cách khác. Lập trường của phía Gazprom là cực kỳ rõ ràng và thẳng thắn. Không có chính trị ở đây”, ông Dmitry Peskov nói. “Không có chính trị ở đây, Gazprom là một công ty cổ phần, không thể hoạt động thua lỗ [...]. Sự kiên nhẫn có giới hạn. Moldova đang tự gây ra một cuộc khủng hoảng”, Sergei Kuprianov, người phát ngôn của Tập đoàn Gazprom, khẳng định.

Một thứ trưởng Moldova Andrei Spinu đã đến Saint-Pétersbourg ngày 27-10 để thảo luận với Chủ tịch Tập đoàn Gazprom về việc gia hạn hợp đồng dài hạn mua khí đốt. Các cuộc đàm phán rất phức tạp do khí đốt cung cấp cho Chisinau đi qua Transdniestria, lãnh thổ đã ly khai khỏi Moldova gần 30 năm trước sau một cuộc chiến. Theo bà Gavrilita, Chisinau và Tập đoàn Gazprom vẫn đang đàm phán để giải quyết cuộc khủng hoảng này nhưng bà nói rằng “không tin tưởng” vào thành công của các cuộc đàm phán.

Các nước châu Âu đã nhân việc này để đưa ra cáo buộc Moscow làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng khí đốt hiện nay bằng cách từ chối cung cấp thêm lượng khí đốt, một cáo buộc mà Nga bác bỏ. Thực tế mà nói, có nhiều nguyên nhân khách quan dẫn đến tình trạng giá khí tại châu Âu tăng vọt. Đầu tiên, tình hình này là chung cho toàn thế giới. Hiện tượng tăng giá này do liên quan đến tình hình cung - cầu và nguồn dự trữ tại nhiều nước trên thế giới, trong khi nguồn năng lượng tái tạo lại không được bổ sung như mọi khi do thời tiết không thuận lợi.

Căng thẳng năng lượng Moldova-Nga -0
Thủ tướng Moldova Natalia Gavrilita và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Sau một thời gian dài gián đoạn vì đại dịch COVID-19, kinh tế thế giới đột ngột khởi động mạnh mẽ trở lại, thúc đẩy tăng trưởng dẫn đến tình trạng tăng mức tiêu thụ năng lượng nhiều hơn trong năm nay so với năm 2020. Trong khi đó, một số nguồn cung ứng lại gặp khó khăn. Ví dụ, tại Mỹ, quốc gia xuất khẩu khí đốt tự nhiên hàng đầu thế giới, sản lượng bị giảm, chưa thể hồi phục sau trận bão Ida tràn qua vịnh Mexico. Sau cùng là nguồn dự trữ tại châu Âu tương đối thấp do phải trải qua mùa đông 2020-2021 khá dài và lạnh. Nguồn dự trữ này phải được lấp đầy vào lúc mùa đông đang đến. Tuy nhiên, trong tình hình này, châu Âu đặc biệt bị tác động nhiều nhất.

Các nhà quan sát phương Tây cho rằng Moscow tăng giá khí đốt để trừng phạt Chisinau sau cuộc bầu cử vào năm 2020 của Tổng thống thân châu Âu Maia Sandu. Là nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, Moldova đã bị chia rẽ kể từ khi giành được độc lập vào năm 1991 giữa những người ủng hộ quan hệ hợp tác với Moscow và những người muốn gia nhập Liên minh châu Âu.

Trước tình hình này, ngày 27-10, công ty tiện ích Moldova Energocom thông báo đã đạt được thỏa thuận với công ty nhà nước PGNiG của Ba Lan để mua 1 triệu mét khối khí đốt. Energocom cho biết trong một tuyên bố: “Đây là thương vụ mua từ các nguồn khác nhau đầu tiên trong lịch sử của Moldova”, đồng thời cho biết thêm việc mua lại này nhằm“ kiểm tra tính khả thi của việc nhập khẩu khí đốt thông qua các tuyến đường thay thế”.

Sang ngày 28-10, Hội đồng Hiệp hội EU-Moldova cho biết sẽ tăng cường hơn nữa sự hợp tác. Cùng lúc đó, Ủy ban châu Âu thông báo “đang chuẩn bị sẵn 60 triệu euro để giúp Moldova giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại”, người đứng đầu cơ quan điều hành châu Âu thông báo trên Twitter, sau cuộc gặp với Thủ tướng Moldova Natalia Gavrilita.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?