Với nguồn kinh phí từ các tổ chức quốc tế, Quỹ PCTH thuốc lá đã phối hợp với Bộ Công an, thanh tra Bộ Y tế tổ chức kiểm tra tại một số tỉnh, thành phố: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Nha Trang, Huế, Hội An, Thái Nguyên, Hải Phòng triển khai thí điểm việc tăng cường công tác thanh kiểm tra việc thực hiện Luật PCTH thuốc lá thông qua việc nghiên cứu đề xuất cơ chế mới trong việc kiểm tra xử lý vi phạm và tổ chức các đoàn kiểm tra tại 3 tỉnh, thành phố.
Công tác thanh tra, kiểm tra ngày càng có nhiều chuyển biến với sự tham gia tích cực của lực lượng Công an các tỉnh, thành phố thông qua sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo PCTH thuốc lá Bộ Công an, Ban chỉ đạo PCTH thuốc lá của Công an các tỉnh, thành phố; sự tham gia của thanh tra Bộ Y tế, UBND một số quận tại Hà Nội như quận Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Hoàng Mai, Đống Đa.
Tại các tỉnh, thành phố, công tác kiểm tra việc thực hiện Luật PCTH thuốc lá cũng được các đơn vị nhận hỗ trợ của Quỹ tham mưu cho lãnh đạo các sở, ngành và UBND các cấp để thành lập đoàn kiểm tra liên ngành hoặc lồng ghép với các nội dung kiểm tra khác trên địa bàn tỉnh.
 |
| Cơ quan Công an kiểm tra, xử phạt vi phạm liên quan đến thuốc lá ở nhà hàng, khách sạn (Ảnh: Vinacosh). |
Giai đoạn 2015-2018, các lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra 3.740 cơ sở. Cụ thể: Bộ Công an kiểm tra tại 31 tỉnh, thành phố với hơn 952 cơ sở. Thanh tra Bộ Y tế kiểm tra 276 cơ sở. UBND quận Hoàn Kiếm: kiểm tra 249 cơ sở. UBND quận Tây hồ kiểm tra 132 cơ sở. Đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố Hải Phòng; UBND quận 5 và quận 10 TP Hồ Chí Minh, UBND quận Hoàng Mai, quận Đống Đa kiểm tra 81 cơ sở. Các tỉnh, thành phố đã tổ chức 346 đợt kiểm tra tại 2.005 cơ sở.
Kết quả từ các đợt kiểm tra việc thực thi Luật PCTH thuốc lá cho thấy bên cạnh việc ra quyết định phạt tiền các hành vi vi phạm hành chính thì việc nhắc nhở thường xuyên của các lực lượng chức năng, đặc biệt là của lực lượng Công an trong quá trình kiểm tra tại các cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao ý thức chấp hành Luật PCTH thuốc lá không những của các cá nhân mà còn của cả người đứng đầu các địa điểm cấm hút thuốc. Việc kiểm tra lại các cơ sở đã được nhắc nhở trong các lần kiềm tra trước cho thấy ý thức tuân thủ pháp luật đã được nâng lên rõ rệt.
Mặc dù vậy, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính về PCTH thuốc lá còn gặp rất nhiều khó khăn như: lực lượng thanh tra mỏng trong khi ý thức tuân thủ các quy định cấm hút thuốc của nhiều người còn hạn chế; thuốc lá là sản phẩm gây nghiện, thuốc lá được bày bán khắp nơi với giá rẻ là một trong những nguyên nhân làm gia tăng việc hút thuốc ngay cả tại những nơi có quy định cấm.
Hành vi hút thuốc xảy ra nhanh, các lực lượng chức năng khó khăn trong việc xác định vi phạm nếu không có các thiết bị nghiệp vụ được phép sử dụng làm cơ sở cho việc xử phạt. Bên cạnh đó, do Quỹ PCTH thuốc lá không được phép hỗ trợ kinh phí cho hoạt động đi kiểm tra, xử lý vi phạm, (thời gian qua, kinh phí cho các đoàn kiểm tra đang dựa vào hỗ trợ của các tổ chức quốc tế), vì vậy việc kiểm tra chủ yếu mới chỉ tập trung tại khu vực khách sạn, nhà hàng và một số ít cơ sở như trường học, bệnh viện, nơi làm việc, bến tàu, xe...
Được biết, trong thời gian tới Quỹ PCTH thuốc lá sẽ tiếp tục có nhiều giải pháp hỗ trợ các ngành, địa phương trong công tác xử lý vi phạm, phòng chống tác hại của thuốc lá.
