Đồng bằng sông Cửu Long:

Cần liên kết vùng trong phòng chống sạt lở bờ sông

Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn các tỉnh, thành vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) liên tục xảy ra sạt lở đất bờ sông.

Thời điểm sạt lở chủ yếu vào nửa đêm về sáng, đe dọa tính mạng và tài sản người dân. Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển ở ĐBSCL đang diễn ra ngày càng phức tạp và có mức độ gia tăng về phạm vi. Toàn vùng có 564 điểm sạt lở với tổng chiều dài trên 834km.

Người dân sống cạnh rạch Nha Mân (xã Tân Nhuận Đông, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp) vẫn còn nhớ vụ sạt lở cách nay chưa lâu. Khi đó đang ngon giấc thì nhiều người dân giật mình do có tiếng động lớn. 5 căn nhà liền kề của các hộ Nguyễn Thị Thảo, Lữ Tú Hạnh, Nguyễn Thành Nam, Đỗ Thị Tư và Lục Bá Ngưu đã đổ sụp xuống sông. Nhiều người dân nháo nhào bật dậy, thoát ra khỏi nhà. Đoạn sạt lở dài khoảng 30m, ăn sâu vào bờ 5m diễn ra rất nhanh. Đất sụp xuống từng mảng, tuyến đường bêtông phục vụ nhu cầu đi lại hơn 40 hộ dân cũng lún xuống nước. 

“Mỗi tối nghe tiếng động là sợ. Đồ vật, tài sản quan trọng trong nhà đều phải mang gửi chỗ khác”, bà Lê Thị Huỳnh Hoa, hộ dân ngụ ấp Tân Thuận – sống gần khu sạt lở nói. Đồng Tháp có hơn 6.000 hộ đang sống trong vành đai có nguy cơ sạt lở. Lãnh đạo tỉnh đã đề xuất Bộ NN-PTNT, Chính phủ hỗ trợ kinh phí xây dựng 12 cụm, tuyến dân cư trên địa bàn 7 huyện, thị xã và thành phố, bố trí ổn định 2.440 hộ dân đến nơi an toàn.

Nhà dân bên rạch Nha Mân, Đồng Tháp sụp xuống nước, giao thông bị chia cắt.
Nhà dân bên rạch Nha Mân, Đồng Tháp sụp xuống nước, giao thông bị chia cắt.

Tại An Giang xảy ra 17 điểm sụt lún, sạt lở đất bờ sông với chiều dài 1.294m, 78 căn nhà phải di dời khẩn cấp. Sạt lở còn xảy ra trên các kênh, rạch nối với sông chính. Bà Phạm Thị Bỉ ngụ xã Bình Mỹ (huyện Châu Phú, tỉnh An Giang), hộ dân có nhà bị ảnh hưởng khi quốc lộ 91 xuống sông Hậu vào đầu tháng 8 cũng phải chuyển đến nơi ở mới. “Lúc đó là nửa đêm, cả xóm phải thức dậy vì sạt lở”, bà Bỉ nói. 

Trận lở đất kinh hoàng chia cắt quốc lộ 91, gây ảnh hưởng đến hàng chục hộ dân. Đợt thị sát vào cuối tháng 8, đồng chí Trương Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã chia sẻ khó khăn với người dân bị ảnh hưởng, chịu thiệt hại bởi sạt lở. Phó Thủ tướng đánh giá, sạt lở bờ sông, bờ biển ở ĐBSCL đang diễn ra ngày càng phức tạp và có mức độ gia tăng về phạm vi. Toàn vùng có 564 điểm sạt lở với tổng chiều dài trên 834km.

Ông Trần Anh Thư, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết, sạt lở dọc theo các bờ sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Nao, sông Bình Di ngày càng nghiêm trọng. Tỉnh An Giang đã đề xuất với Chính phủ hỗ trợ xây dựng 7 khu dân cư, di dời các hộ dân đang trong vùng nguy hiểm. 

Sạt lở chia cắt quốc lộ 91 ở xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.
Sạt lở chia cắt quốc lộ 91 ở xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.

Theo các chuyên gia, hiện tượng sạt lở trên diện rộng do sự mất cân bằng trên toàn hệ thống. Trong bối cảnh thiếu hụt cát và phù sa, vấn đề sạt lở là khuynh hướng tất yếu và sẽ còn gia tăng. Cát là yếu tố quan trọng thiết kế địa hình đáy sông, điều tiết dòng chảy, vận tốc và độ xoáy dòng chảy. Lớp cát dưới đáy sông như phần xương sống cơ thể, nếu không có lớp cát này hai bên bờ sông sẽ lở khủng khiếp.

ThS Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái ĐBSCL phân tích, nguyên nhân chính sạt lở ở ĐBSCL là sự mất cân bằng trên toàn hệ thống sông Mê Kông, tức là sự thiếu cát và phù sa. Tại mỗi điểm sạt lở có thêm đặc điểm riêng, dễ bị tổn thương. Điểm sạt lở quốc lộ 91 vừa qua, đoạn sông có chiều ngang hẹp hơn đoạn phía trên, do đó để cân bằng năng lượng dòng chảy buộc phải chảy nhanh hơn hoặc đào sâu đáy sông hay “ăn” vào bờ. 

Sạt lở bờ sông thường xảy ra vào đầu mùa lũ vì dòng chảy bắt đầu mạnh. Về lâu về dài cần cân nhắc giải bài toán so sánh và đánh đổi. Đánh đổi giữa lợi nhuận khai thác cát và tổn thất do sạt lở cùng với chi phí ứng phó. Đánh đổi giữa bờ này và bờ kia, bên nào cần bảo vệ hơn và so sánh chi phí giữa phương án bảo vệ và phương án rút lui, tái định cư, làm đường tránh.

“Trên bình diện cả đồng bằng, có rất ít giải pháp nội tại ngăn chặn được khuynh hướng sạt lở, dù công trình hay phi công trình, vì không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ là thiếu hụt phù sa và cát. Trước mắt cần làm, chỉ xây dựng công trình bảo vệ những nơi xung yếu như thành phố, nơi tập trung dân cư. Những vùng ven sông ở nông thôn, thưa dân cư cần chủ động di dời khỏi những nơi có nguy cơ cao. Quản lý, quy hoạch khai thác cát theo tinh thần liên kết vùng, liên tỉnh, vì khai thác cát ở một nơi sẽ ảnh hưởng toàn bộ dòng sông phía dưới và bờ biển”, ThS Nguyễn Hữu Thiện nói.

Như Anh

Các tin khác

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Việc ứng dụng công nghệ số trong quan trắc, cảnh báo thiên tai nhằm góp phần đảm bảo an toàn cho địa bàn được xem là “rốn lũ” của miền Trung, nhất là bà con sinh sống vùng hạ du TP Huế. Song song với việc đảm bảo các công trình, chính quyền TP Huế yêu cầu các chủ hồ chứa thủy điện, thủy lợi và các đơn vị liên quan phải đảm bảo sinh kế lâu dài của người dân.

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Miền núi phía Tây TP Đà Nẵng sở hữu địa hình hiểm trở, chia cắt mạnh và luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở mỗi mùa mưa lũ đến. Trước thử thách khắc nghiệt của thiên tai, các lực lượng chức năng, trong đó lực lượng Công an cơ sở đóng vai trò nòng cốt, xung kích tuyến đầu đã cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương không lơ là, chủ quan, thực hiện phương châm “4 tại chỗ” và chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó ở mức cao nhất nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Kết quả thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông trọng điểm của TP Hồ Chí Minh thời gian gần đây không chỉ được kỳ vọng sẽ giải quyết cơ bản vấn đề ùn tắc giao thông đô thị cả trong khu vực nội đô và các khu vực cửa ngõ, mà còn kết nối liên vùng thúc đẩy phát triển khu vực. Các công trình hạ tầng giao thông chiến lược đang được xây dựng còn hứa hẹn sẽ định hình lại không gian phát triển cho siêu đô thị TP Hồ Chí Minh…

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Hoàn thành vượt tiến độ việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN là kết quả quan trọng trong giai đoạn 1 của Chiến dịch “500 ngày đêm” tại Lâm Đồng. Bước sang giai đoạn 2, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiếp tục huy động các cấp, các ngành và nhân dân cung cấp thông tin, nhất là những nhân chứng từng tham gia chiến đấu, nhằm mở rộng phạm vi tìm kiếm, quy tập các phần mộ liệt sĩ còn nằm lại trên địa bàn.

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Hơn 14 năm miệt mài sưu tầm, chàng trai ở Cà Mau hiện lưu giữ hơn 10.000 hiện vật gốm Nam Bộ xưa. Trong đó có những hiện vật tuổi đời hơn 100 năm. Với anh, mỗi chiếc chén (bát), bình trà hay cặp voi gốm không chỉ là món đồ cũ, mà còn lưu giữ những câu chuyện về đời sống, văn hóa của người dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ.

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Đúng ngày Rằm tháng Tám, 1.050 học sinh các dân tộc tại Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở (PTNT TH-THCS) Petrovietnam - Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đã đón một mùa Trung thu đặc biệt dưới mái trường mới. Không chỉ có niềm vui của ngày hội trăng rằm, các em còn được trao thêm những món quà thiết thực và một không gian học tập STEM hiện đại, mở ra thêm những cơ hội khám phá khoa học, công nghệ ngay giữa vùng biên giới.

Phi công lái A330 đầu tiên của Sun PhuQuoc Airways kể chuyện phía sau buồng lái

Phi công lái A330 đầu tiên của Sun PhuQuoc Airways kể chuyện phía sau buồng lái

Qua lời kể của cơ trưởng Hồ Minh Tấn, người có hơn 35 năm trong nghề, hành trình đưa chiếc A330 đầu tiên của Sun PhuQuoc Airways “về nhà” trải qua nhiều cung bậc cảm xúc và đặc biệt là cả những nỗi lo khi phải bay vòng tránh bão. Khi nhắc về khoảnh khắc tới vùng trời Phú Quốc, cảm xúc đọng lại trong ông là hai chữ “lâng lâng”.

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Mưa lớn kéo dài, kết hợp với việc điều tiết nước từ hồ Sông Quao, khiến nhiều khu vực phía Đông tỉnh Lâm Đồng ngập sâu, hàng nghìn hộ dân bị ảnh hưởng, nhiều diện tích sản xuất bị thiệt hại. Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đã đi kiểm tra, chỉ đạo các địa phương huy động tối đa lực lượng, phương tiện ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.

Chung sức ngăn chặn nạn tận diệt chim trời

Chung sức ngăn chặn nạn tận diệt chim trời

Ngoài thực hiện tốt nhiệm vụ đảm bảo ANTT, thời gian qua, lực lượng Công an các xã, phường ở TP Huế còn tích cực bám địa bàn, cùng phối hợp với các đơn vị liên quan để chung sức ngăn chặn nạn săn bắt trái phép chim trời.

Người dân phố núi đội mưa xem lễ hội Trung thu

Người dân phố núi đội mưa xem lễ hội Trung thu

Mặc cho mưa lạnh liên tục trút xuống, hàng nghìn người dân và du khách vẫn đổ về Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương - Đà Lạt (Lâm Đồng), hòa mình vào không khí rộn ràng của đêm hội Trung thu.