Cái chết bất ngờ của đầu bếp nổi tiếng Anthony Bourdain

• Sững sờ trước nguyên nhân cái chết của đầu bếp nổi tiếng Bourdain
• Ông Obama nhắc nhớ kỉ niệm ăn bún chả Hà Nội với đầu bếp Bourdain
• Đầu bếp từng ăn bún chả cùng Obama tại Hà Nội tự tử ở tuổi 61

Cái chết bất ngờ của Anthony Bourdain, 61 tuổi, được cho là tự sát. Ông Bourdain qua đời chỉ ít ngày sau vụ tự tử của nhà thiết kế thời trang lừng danh gốc Anh, bà Kate Spade, ở New York.

Hôm 7-6, giới chức y tế Chính phủ Mỹ cho biết số vụ tự tử ở Mỹ đã tăng 30% kể từ năm 1999 và khủng hoảng này là một vấn đề ngày càng lớn. Gần 45.000 người Mỹ chết do tự tử năm 2016.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cùng ăn bún chả với đầu bếp Anthony Bourdain ở Hà Nội, tháng 5-2016.

Người đàn ông đa tài

Anthony không chỉ là đầu bếp nổi tiếng nước Mỹ mà còn xuất hiện với tư cách chuyên gia ẩm thực trong nhiều chương trình tivi và là tác giả của nhiều sách nấu ăn, nhiều tiểu thuyết bán chạy nhất. Không dừng lại ở đó, Bourdain còn là nhà báo và nhà hoạt động xã hội.

Bourdain trở nên nổi tiếng từ năm 2000 với cuốn hồi ký được xếp vào hàng bestseller (sách bán chạy) tựa đề “Kitchen Confidential: Adventures in the Culinary Underbelly” (tạm dịch: “Bí mật trong nhà bếp: Những chuyến phiêu lưu trong ẩm thực”).

Trong cuốn sách, Bourdain kể chuyện ông có thể thưởng thức mọi món ăn trên thế giới, du lịch khắp nơi và nói tất tần tật mọi vấn đề trước camera, đồng thời thẳng thắn tiết lộ chuyện bản thân thường sử dụng ma túy - trong đó bao gồm cocain, heroin và cả LSD (chất ma túy gây ảo giác mạnh).

Mới đây nhất, Bourdain còn gây chú ý với tiếng nói đại diện cho nam giới về phong trào #MeToo (công khai về nạn quấy rối tình dục đối với phụ nữ) sau vụ bê bối quấy rối và cưỡng bức phụ nữ liên quan đến nhà sản xuất phim Harvey Weinstein gây rúng động thế giới. Tiếng nói của ông cũng nhằm mục đích ủng hộ bạn gái là nữ diễn viên nổi tiếng của Italia - Asia Argento.

Đầu bếp Bourdain và diễn viên người Italia Asia Argento.

Anthony Bourdain trải qua hơn 2 thập niên làm công việc bếp núc, đầu tiên là bóc vỏ hàu và rửa bát đĩa trước khi trực tiếp nấu ăn. Trong khi làm đầu bếp trong nhà hàng Brasserie Les Halles ở Pháp, Bourdain viết 2 cuốn sách và sau đó gửi một bài báo đến cho tạp chí The New Yorker, trong đó phơi bày mặt tối của môi trường nhà hàng cũng như những mánh khóe gian dối của thế giới này.

Cuối cùng, bài báo được phát triển thành “Kitchen Confidential”, cuốn hồi ký mang về tiếng tăm cho ông đồng thời mở cánh cửa cho ông đến với thế giới truyền hình. Cuốn sách thành công vang dội ngay sau khi xuất bản và bán được hơn 1 triệu bản.

Daniel Halpern, biên tập viên Nhà xuất bản HarperCollins và về sau là bạn thân của Bourdain, nhận xét: “Bourdain có chất ngôn ngữ bình dân và không thể nhầm lẫn. Chúng ta có thể đọc bất cứ câu văn nào trong cuốn sách và nhận ra ai là người viết ra nó”.

Còn hãng tin CNN đánh giá: “Chính tinh thần thích phiêu lưu mạo hiểm, luôn tìm kiếm bạn bè mới, thích thú thưởng thức những món ăn mới lạ và đồ uống ngon cũng như những câu chuyện tuyệt vời về thế giới khiến Bourdain trở thành người kể chuyện hết sức độc đáo”.

Chương trình TV đầu tiên của Bourdain là “A Cook's Tour” (Chuyến đi của một đầu bếp) do kênh Food Network thực hiện năm 2002. 3 năm sau, ông làm việc cho kênh Travel Channel với chương trình “Anthony Bourdain: No Reservations” (Anthony Bourdain: Không đặt chỗ trước) - chương trình nhận được 2 giải thưởng Emmy. Năm 2013, Bourdain bắt đầu làm việc cho đài CNN của Mỹ với chương trình du lịch và ẩm thực “Parts Unknown”, hiện đang là mùa thứ 11.

Anthony Bourdain chiến thắng giải Emmy với chương trình “Parts Unknown” năm 2015.

Với chương trình “Parts Unknown”, Bourdain có dịp rong ruổi khắp thế giới, tập hòa nhập với cuộc sống của người dân ở mỗi quốc gia mà ông đặt chân đến. Bourdain không ngần ngại tìm hiểu đời sống chính trị và lịch sử nơi dân địa phương và dĩ nhiên luôn tìm dịp thưởng thức món ăn cũng như đồ uống.

Năm 2014, Anthony Bourdain lên đường đến chợ nổi Cái Răng thuộc thành phố Cần Thơ của Việt Nam để thực hiện bộ phim cho chương trình “A Cook's Tour”, trong đó tường thuật về văn hóa ẩm thực và cuộc sống trên sông nước của người dân địa phương. Trước khi lên bờ thưởng thức các món ăn dân tộc Việt Nam, Bourdain uống cà phê và ăn phở ngay trên sông nước và mô tả trải nghiệm là “hết sức độc đáo”.

Tháng 5-2016, Bourdain cùng với Tổng thống Mỹ Barack Obama xuất hiện trong “Parts Unknown” tại Việt Nam và cả hai nhân vật nổi tiếng thế giới cùng thưởng thức món bún chả trong quán Hương Liên ở Hà Nội. Bộ bàn ghế, bát đũa cùng các vỏ chai bia sau đó được nữ chủ quán trưng bày trong tủ kính. Nữ chủ quán bún chả nơi hai vị khách nổi tiếng dùng bữa tối 6 USD nói ý tưởng này là của các khách hàng.

Đầu bếp Bourdain nói ông không biết nên nghĩ thế nào về sự kiện này. Bức ảnh gốc chụp hai người dùng bữa hồi năm 2016 mà ông Bourdain chia sẻ trên nền tảng xã hội Instagram nhận được hơn 120.000 “like” cùng hàng ngàn bình luận.

Ngoài ra, ít người biết rằng Anthony Bourdain còn đam mê luyện tập môn võ Jiu Jitsu (Nhu thuật) của Brazil và mang đai xanh vào tháng 8-2015. Ông cũng từng giành huy chương vàng giải vô địch Jiu Jitsu tại Mỹ năm 2016. Bourdain cũng giúp truyền bá Jiu-Jitsu khắp nơi trên thế giới - từ các phòng tập tại California, Atlanta hay Austin cho đến Argentina, Brazil, Trung Quốc và cả Hà Nội.

Bourdain cũng là người nghiện rượu và thuốc lá (hút đến 2 gói thuốc một ngày). Nhưng, đến mùa hè năm 2007, Bourdain ngưng hút thuốc lá theo yêu cầu từ cô con gái.

Anthony Bourdain ở Nigeria trong chương trình “Parts Unknowm”.

Cuộc đời đầy sóng gió và vinh quang

Anthony Nichael Bourdain chào đời ngày 25-6-1956 tại New York (Mỹ) và lớn lên ở Leonia, bang New Jersey, miền đông nước này. Bourdain tốt nghiệp bậc trung học năm 1973. Năm 1975, Bourdain vào học khoa ẩm thực Viện Ẩm thực Mỹ ở New York - ngôi trường phi lợi nhuận cung cấp chương trình giáo dục ẩm thực hàng đầu thế giới với gần 3.000 sinh viên đến từ khắp các bang nước Mỹ và hơn 30 quốc gia trên thế giới.

Sau khi tốt nghiệp năm 1978, Bourdain làm việc trong một số nhà hàng cao cấp lâu đời ở New York City như Rainbow Room, One Fifth Avenue và Sullivans. Trong thập niên 1990, khi Bourdain nắm giữ cương vị đầu bếp quản lý 2 nhà hàng Les Halles ở khu Manhattan, New York, những phòng ăn luôn đông nghẹt thực khách vào mỗi đêm.

Trong vai trò này, Bourdain chứng tỏ được khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc trong văn hóa ẩm thực. Bourdain đặc biệt luôn cố gắng học hỏi, tiếp thu các nền văn hóa ẩm thực khác nhau trên thế giới hơn là chỉ giậm chân tại chỗ với cách nấu ăn kiểu Mỹ - giống như những đầu bếp thế hệ sau ông - đồng thời ông cũng hiếm khi bị ảnh hưởng bởi các đầu bếp khác.

Trong quãng thời gian du lịch khắp thế giới phục vụ cho các chương trình truyền hình, Bourdain vẫn suy tính trong đầu về kế hoạch mới khi trở về New York. Năm 2015, Bourdain tiết lộ kế hoạch đầy tham vọng gọi là “Bourdain Market” - cụ thể là tập hợp 100 nhà bán sỉ và lẻ thực phẩm từ khắp nơi trên thế giới để bán sản phẩm của họ tại khu bến tàu trên sông Hudson. Tuy nhiên, kế hoạch không thành công như mong muốn và phải dừng lại vào tháng 12-2015.

Anthony Bourdain có 2 đời vợ. Năm 1985, Bourdain cưới người vợ đầu tiên là Nancy Putkoski, bạn học thời trung học của ông. Nhưng, cuộc hôn nhân đầu tiên đổ vỡ và họ ly hôn năm 2005. Năm 2007, Bourdain tiến thêm bước nữa với nữ vận động viên môn võ hỗn hợp (MMA) Ottavia Busia và họ có với nhau một con gái, Ariane, sinh năm 2007. Nhưng, cuộc hôn nhân lần thứ hai này cũng không bền vững và họ ly hôn năm 2016.

Bourdain thú thật họ chia tay nhau cũng một phần do ông thường xuyên phải đi xa vì yêu cầu công việc. Năm 2017, ông bắt đầu có quan hệ tình cảm với diễn viên người Italia là Asia Argento - người phụ nữ mà Bourdain gặp được trong thời gian thực hiện các cảnh quay cho chương trình “Parts Unknowm” ở Italia.

Phong trào #MeToo

Trong một tiết lộ với tờ The New Yorker, Asia Argento (nay đã 42 tuổi) tuyên bố bà bị Harvey Weinstein liên tục quấy rối và thậm chí tấn công tình dục trong phòng khách sạn từ cách đây nhiều năm, khi bà chỉ mới 21 tuổi.

Tháng 5-2018, Asia Argento phát biểu tại sự kiện Liên hoan phim Cannes ở Pháp: “Năm 1997, tôi bị Harvey Weinstein cưỡng bức ngay tại sự kiện điện ảnh Cannes. Liên hoan phim chính là cơ hội cho Weistein săn đuổi và tấn công phụ nữ”.

Anthony Bourdain (bên phải) và đầu bếp Eric Ripert.

Bài diễn văn của Asia Argento đã gây chấn động Cannes ngay sau đó. Trong cuộc phỏng vấn mới đây của trang web thông tin điện ảnh độc lập IndieWire, Anthony Bourdain mô tả bài phát biểu của Asia Argenton là quả bom hạt nhân.

Ông không tiếc lời ca ngợi bạn gái: “Tôi cảm thấy hết sức hãnh diện về bạn gái. Asia Argento đã tuyệt đối không sợ hãi khi bước thẳng vào hang cọp và công khai mọi sự thật. Tôi cho đó là khoảnh khắc can đảm khó tin của một phụ nữ. Tôi sẽ luôn kính trọng những phụ nữ có sức mạnh và sự can đảm để lên tiếng giống như Asia Argento”.

Sau đó, Anthony Bourdain tiếp tục lên tiếng về vấn đề quấy rối và xâm hại tình dục đối với phụ nữ. Bourdain thẳng thắn vạch trần với mọi người sự thật về những vụ bê bối quấy rối tình dục liên quan đến nhiều nhân vật có tiếng tăm - từ ngôi sao điện ảnh Mỹ Alec Baldwin đến đầu bếp nổi tiếng của Nhà Trắng Mario Batali.

Hiện nay, cảnh sát New York đang điều tra cáo buộc tấn công tình dục chống Mario Batali từ vài nạn nhân phụ nữ. Không chỉ dừng lại ở những bài phát biểu, Bourdain còn tích cực tham gia phong trào #MeToo.

Eric Ripert, đầu bếp nổi tiếng từng xuất hiện chung với Bourdain trong vài chương trình truyền hình, phát biểu: “Bourdain là người bạn thân thiết của tôi. Ông là người đặc biệt khác thường - quá sáng tạo và hào phóng. Bourdain là một trong những nhà kể chuyện xuất sắc nhất trong thời đại chúng ta. Tôi mong Bourdain được yên nghỉ.

Mới đây, cựu Tổng thống Barack Obama nhận xét về Bourdain trên Twitter: “Bourdain dạy cho tất cả chúng ta về thực phẩm nhưng quan trọng hơn hết là ông có khả năng kết nối mọi người với nhau. Chúng ta đã mất Bourdain”.