Cách mạng công nghiệp 4.0 trong giáo dục: Dạy trẻ tư duy khác biệt

Cách mạng công nghiệp 4.0 hiện là một trong những từ khóa được “truy lùng” nhiều nhất trên các công cụ tìm kiếm hiện nay. Cuộc cách mạng này sẽ làm thay đổi như thế nào đối với tương lai con trẻ? Phụ huynh cần chuẩn bị những gì để con có thể tận dụng tối đa những cơ hội và tự tay vẽ nên tương lai của chính mình?

Đây thực sự là mối quan tâm của không ít phụ huynh hiện nay, nhất là các gia đình đang có con học tiểu học.

Chia sẻ với các phụ huynh Việt Nam tại buổi Tọa đàm “Con làm chủ kỷ nguyên 4.0 với tư duy sáng tạo” do CMS Edu Việt Nam phối hợp cùng với CMS Edu Quốc tế và Tập đoàn E-Group tổ chức tại Hà Nội, ông Lee Chung Koog, Phó Chủ tịch Hiệp hội Olympiad Toán học thế giới WMO (World Mathematics Olympiad), đồng thời là nhà sáng lập CMS Edu Quốc tế cho rằng: Trong 10, 20 năm tới đây, con trẻ của chúng ta sẽ làm những công việc mà bây giờ chúng ta thậm chí còn chưa biết là gì. Nếu phụ huynh bị phụ thuộc hoàn toàn vào những cuốn giáo trình được soạn cách đây hàng thập kỉ, con sẽ là ai khi bước ra thế giới năng động đang không ngừng biến đổi?

Điều này đòi hỏi những bậc làm cha làm mẹ ngay từ bây giờ phải có định hướng rõ ràng hơn cho con trẻ, luôn khuyến khích con chủ động tư duy, tìm tòi, học hỏi không ngừng, đón đầu xu hướng, thậm chí sáng tạo ra xu hướng thay vì chờ đợi kiến thức được “rót” vào đầu một cách thụ động. 

Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, trẻ em cần được truyền đạt cách thoát khỏi tư duy gò bó.
Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, trẻ em cần được truyền đạt cách thoát khỏi tư duy gò bó.

Người sáng lập CMC Edu Quốc tế cũng khẳng định: Nếu không có tư duy sáng tạo, không thể tồn tại trong kỷ nguyên mới. Mặc dù, chúng ta rất tin tưởng vào trường học. Tuy nhiên, xu thế cho thấy, giáo dục trong các hệ thống trường công sẽ khó lòng đáp ứng được những đòi hỏi của tương lai. Đây là tình trạng chung của nhiều nước, kể cả Hàn Quốc vì việc đầu tư kinh phí cho các trường công để thay đổi, thích ứng là vô cùng nhiều, ngân sách quốc gia khó lòng đáp ứng được.

Do vậy, đây thực sự là cơ hội cho các trường tư, nhất là các trường nắm bắt được xu thế theo hướng “đi tắt, đón đầu” và coi trọng phát triển cá tính, năng lực sáng tạo của trẻ.

PGS. TS Đặng Quốc Bảo, Trưởng ban Tư duy giáo dục thuộc Trung tâm khoa học tư duy, Liên hiệp hội khoa học kỹ thuật Việt Nam cho rằng: Mỗi đứa trẻ cần phương pháp giáo dục khác nhau. Mỗi một đứa trẻ một cách học khác nhau. Nếu chúng ta cứ dạy trẻ 1 cộng 1 bằng 2 sẽ hạn chế tư duy của trẻ.

Cũng theo PGS Đặng Quốc Bảo, từ khóa của thế kỷ 21 phải là tư duy khác biệt. Tư duy này cần được nuôi dưỡng và phát triển tự nhiên. Ngoài trí thông minh, trẻ còn cần kỹ năng xã hội và khả năng sáng tạo, vừa cần được nuôi dưỡng vừa cần để phát triển tự nhiên. Do đó, phụ huynh không nên gò bó con, thay vào đó hãy cho con không gian để sáng tạo, tự do trong khuôn khổ. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, nếu những năm cuối tiểu học trẻ được bồi dưỡng, trí tưởng tượng và tư duy trực quan sẽ đi xuống.

Các chuyên gia cho rằng, Toán là một trong những môn học có khả năng kích thích tư duy sáng tạo của trẻ. Ảnh: minh họa.
Các chuyên gia cho rằng, Toán là một trong những môn học có khả năng kích thích tư duy sáng tạo của trẻ. Ảnh: minh họa.

“Môn toán là một trong những công cụ chính để khơi gợi trí tò mò của trẻ, nó có khả năng truyền đạt khả năng tư duy mọi vấn đề. Bởi tư duy logic là khởi đầu quan trọng cho các tư duy khác như tư duy hệ thống, tư duy biện chứng, tiến đến là tư duy sáng tạo… Thay vì để con học toán một cách thụ động và dập khuôn, phụ huynh nên cho con tiếp cận toán tư duy sáng tạo ngay từ nhỏ. Điều này không những giúp con trẻ có kết quả học tập tiến bộ hơn mà còn giúp con xây dựng được nền tảng tư duy vững chắc, luôn mong muốn khám phá những điều mới lạ và tăng khả sáng tạo trong học tập cũng như công việc sau này”, PGS Đặng Quốc Bảo đưa ra gợi ý.

GS. Phan Văn Trường - chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực đàm phán quốc tế cũng nêu quan điểm: Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, người trẻ cần đọc, học, trao đổi, tham khảo, so sánh và cạnh tranh nhiều và hãy “phóng thích” mình khỏi những gò bó. Nếu các gia đình giáo dục con theo kiểu gò bó sẽ làm cho thế hệ tương lai thiếu khả năng nắm bắt làn sóng cách mạng công nghệ.

Nếu các bà mẹ Việt Nam vẫn cứ tiếp tục bao bọc con thì sẽ vô cùng tai hại cho chúng. Còn nếu ném con xuống biển để con tự học bơi thì đó là tư duy muôn thuở của người Tây Âu, nhưng có thể chuẩn bị cho con cái ra đời với tinh thần tự lực tự cường. Những đứa con ấy sẽ gia nhập cách mạng công nghiệp 4.0 dễ dàng hơn.

Huyền Thanh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.