Cách mạng công nghiệp 4.0 trong giáo dục: Dạy trẻ tư duy khác biệt

Cách mạng công nghiệp 4.0 hiện là một trong những từ khóa được “truy lùng” nhiều nhất trên các công cụ tìm kiếm hiện nay. Cuộc cách mạng này sẽ làm thay đổi như thế nào đối với tương lai con trẻ? Phụ huynh cần chuẩn bị những gì để con có thể tận dụng tối đa những cơ hội và tự tay vẽ nên tương lai của chính mình?

Đây thực sự là mối quan tâm của không ít phụ huynh hiện nay, nhất là các gia đình đang có con học tiểu học.

Chia sẻ với các phụ huynh Việt Nam tại buổi Tọa đàm “Con làm chủ kỷ nguyên 4.0 với tư duy sáng tạo” do CMS Edu Việt Nam phối hợp cùng với CMS Edu Quốc tế và Tập đoàn E-Group tổ chức tại Hà Nội, ông Lee Chung Koog, Phó Chủ tịch Hiệp hội Olympiad Toán học thế giới WMO (World Mathematics Olympiad), đồng thời là nhà sáng lập CMS Edu Quốc tế cho rằng: Trong 10, 20 năm tới đây, con trẻ của chúng ta sẽ làm những công việc mà bây giờ chúng ta thậm chí còn chưa biết là gì. Nếu phụ huynh bị phụ thuộc hoàn toàn vào những cuốn giáo trình được soạn cách đây hàng thập kỉ, con sẽ là ai khi bước ra thế giới năng động đang không ngừng biến đổi?

Điều này đòi hỏi những bậc làm cha làm mẹ ngay từ bây giờ phải có định hướng rõ ràng hơn cho con trẻ, luôn khuyến khích con chủ động tư duy, tìm tòi, học hỏi không ngừng, đón đầu xu hướng, thậm chí sáng tạo ra xu hướng thay vì chờ đợi kiến thức được “rót” vào đầu một cách thụ động. 

Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, trẻ em cần được truyền đạt cách thoát khỏi tư duy gò bó.
Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, trẻ em cần được truyền đạt cách thoát khỏi tư duy gò bó.

Người sáng lập CMC Edu Quốc tế cũng khẳng định: Nếu không có tư duy sáng tạo, không thể tồn tại trong kỷ nguyên mới. Mặc dù, chúng ta rất tin tưởng vào trường học. Tuy nhiên, xu thế cho thấy, giáo dục trong các hệ thống trường công sẽ khó lòng đáp ứng được những đòi hỏi của tương lai. Đây là tình trạng chung của nhiều nước, kể cả Hàn Quốc vì việc đầu tư kinh phí cho các trường công để thay đổi, thích ứng là vô cùng nhiều, ngân sách quốc gia khó lòng đáp ứng được.

Do vậy, đây thực sự là cơ hội cho các trường tư, nhất là các trường nắm bắt được xu thế theo hướng “đi tắt, đón đầu” và coi trọng phát triển cá tính, năng lực sáng tạo của trẻ.

PGS. TS Đặng Quốc Bảo, Trưởng ban Tư duy giáo dục thuộc Trung tâm khoa học tư duy, Liên hiệp hội khoa học kỹ thuật Việt Nam cho rằng: Mỗi đứa trẻ cần phương pháp giáo dục khác nhau. Mỗi một đứa trẻ một cách học khác nhau. Nếu chúng ta cứ dạy trẻ 1 cộng 1 bằng 2 sẽ hạn chế tư duy của trẻ.

Cũng theo PGS Đặng Quốc Bảo, từ khóa của thế kỷ 21 phải là tư duy khác biệt. Tư duy này cần được nuôi dưỡng và phát triển tự nhiên. Ngoài trí thông minh, trẻ còn cần kỹ năng xã hội và khả năng sáng tạo, vừa cần được nuôi dưỡng vừa cần để phát triển tự nhiên. Do đó, phụ huynh không nên gò bó con, thay vào đó hãy cho con không gian để sáng tạo, tự do trong khuôn khổ. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, nếu những năm cuối tiểu học trẻ được bồi dưỡng, trí tưởng tượng và tư duy trực quan sẽ đi xuống.

Các chuyên gia cho rằng, Toán là một trong những môn học có khả năng kích thích tư duy sáng tạo của trẻ. Ảnh: minh họa.
Các chuyên gia cho rằng, Toán là một trong những môn học có khả năng kích thích tư duy sáng tạo của trẻ. Ảnh: minh họa.

“Môn toán là một trong những công cụ chính để khơi gợi trí tò mò của trẻ, nó có khả năng truyền đạt khả năng tư duy mọi vấn đề. Bởi tư duy logic là khởi đầu quan trọng cho các tư duy khác như tư duy hệ thống, tư duy biện chứng, tiến đến là tư duy sáng tạo… Thay vì để con học toán một cách thụ động và dập khuôn, phụ huynh nên cho con tiếp cận toán tư duy sáng tạo ngay từ nhỏ. Điều này không những giúp con trẻ có kết quả học tập tiến bộ hơn mà còn giúp con xây dựng được nền tảng tư duy vững chắc, luôn mong muốn khám phá những điều mới lạ và tăng khả sáng tạo trong học tập cũng như công việc sau này”, PGS Đặng Quốc Bảo đưa ra gợi ý.

GS. Phan Văn Trường - chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực đàm phán quốc tế cũng nêu quan điểm: Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, người trẻ cần đọc, học, trao đổi, tham khảo, so sánh và cạnh tranh nhiều và hãy “phóng thích” mình khỏi những gò bó. Nếu các gia đình giáo dục con theo kiểu gò bó sẽ làm cho thế hệ tương lai thiếu khả năng nắm bắt làn sóng cách mạng công nghệ.

Nếu các bà mẹ Việt Nam vẫn cứ tiếp tục bao bọc con thì sẽ vô cùng tai hại cho chúng. Còn nếu ném con xuống biển để con tự học bơi thì đó là tư duy muôn thuở của người Tây Âu, nhưng có thể chuẩn bị cho con cái ra đời với tinh thần tự lực tự cường. Những đứa con ấy sẽ gia nhập cách mạng công nghiệp 4.0 dễ dàng hơn.

Huyền Thanh

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.