Cách mạng công nghiệp 4.0 trong giáo dục: Dạy trẻ tư duy khác biệt

Cách mạng công nghiệp 4.0 hiện là một trong những từ khóa được “truy lùng” nhiều nhất trên các công cụ tìm kiếm hiện nay. Cuộc cách mạng này sẽ làm thay đổi như thế nào đối với tương lai con trẻ? Phụ huynh cần chuẩn bị những gì để con có thể tận dụng tối đa những cơ hội và tự tay vẽ nên tương lai của chính mình?

Đây thực sự là mối quan tâm của không ít phụ huynh hiện nay, nhất là các gia đình đang có con học tiểu học.

Chia sẻ với các phụ huynh Việt Nam tại buổi Tọa đàm “Con làm chủ kỷ nguyên 4.0 với tư duy sáng tạo” do CMS Edu Việt Nam phối hợp cùng với CMS Edu Quốc tế và Tập đoàn E-Group tổ chức tại Hà Nội, ông Lee Chung Koog, Phó Chủ tịch Hiệp hội Olympiad Toán học thế giới WMO (World Mathematics Olympiad), đồng thời là nhà sáng lập CMS Edu Quốc tế cho rằng: Trong 10, 20 năm tới đây, con trẻ của chúng ta sẽ làm những công việc mà bây giờ chúng ta thậm chí còn chưa biết là gì. Nếu phụ huynh bị phụ thuộc hoàn toàn vào những cuốn giáo trình được soạn cách đây hàng thập kỉ, con sẽ là ai khi bước ra thế giới năng động đang không ngừng biến đổi?

Điều này đòi hỏi những bậc làm cha làm mẹ ngay từ bây giờ phải có định hướng rõ ràng hơn cho con trẻ, luôn khuyến khích con chủ động tư duy, tìm tòi, học hỏi không ngừng, đón đầu xu hướng, thậm chí sáng tạo ra xu hướng thay vì chờ đợi kiến thức được “rót” vào đầu một cách thụ động. 

Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, trẻ em cần được truyền đạt cách thoát khỏi tư duy gò bó.
Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, trẻ em cần được truyền đạt cách thoát khỏi tư duy gò bó.

Người sáng lập CMC Edu Quốc tế cũng khẳng định: Nếu không có tư duy sáng tạo, không thể tồn tại trong kỷ nguyên mới. Mặc dù, chúng ta rất tin tưởng vào trường học. Tuy nhiên, xu thế cho thấy, giáo dục trong các hệ thống trường công sẽ khó lòng đáp ứng được những đòi hỏi của tương lai. Đây là tình trạng chung của nhiều nước, kể cả Hàn Quốc vì việc đầu tư kinh phí cho các trường công để thay đổi, thích ứng là vô cùng nhiều, ngân sách quốc gia khó lòng đáp ứng được.

Do vậy, đây thực sự là cơ hội cho các trường tư, nhất là các trường nắm bắt được xu thế theo hướng “đi tắt, đón đầu” và coi trọng phát triển cá tính, năng lực sáng tạo của trẻ.

PGS. TS Đặng Quốc Bảo, Trưởng ban Tư duy giáo dục thuộc Trung tâm khoa học tư duy, Liên hiệp hội khoa học kỹ thuật Việt Nam cho rằng: Mỗi đứa trẻ cần phương pháp giáo dục khác nhau. Mỗi một đứa trẻ một cách học khác nhau. Nếu chúng ta cứ dạy trẻ 1 cộng 1 bằng 2 sẽ hạn chế tư duy của trẻ.

Cũng theo PGS Đặng Quốc Bảo, từ khóa của thế kỷ 21 phải là tư duy khác biệt. Tư duy này cần được nuôi dưỡng và phát triển tự nhiên. Ngoài trí thông minh, trẻ còn cần kỹ năng xã hội và khả năng sáng tạo, vừa cần được nuôi dưỡng vừa cần để phát triển tự nhiên. Do đó, phụ huynh không nên gò bó con, thay vào đó hãy cho con không gian để sáng tạo, tự do trong khuôn khổ. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, nếu những năm cuối tiểu học trẻ được bồi dưỡng, trí tưởng tượng và tư duy trực quan sẽ đi xuống.

Các chuyên gia cho rằng, Toán là một trong những môn học có khả năng kích thích tư duy sáng tạo của trẻ. Ảnh: minh họa.
Các chuyên gia cho rằng, Toán là một trong những môn học có khả năng kích thích tư duy sáng tạo của trẻ. Ảnh: minh họa.

“Môn toán là một trong những công cụ chính để khơi gợi trí tò mò của trẻ, nó có khả năng truyền đạt khả năng tư duy mọi vấn đề. Bởi tư duy logic là khởi đầu quan trọng cho các tư duy khác như tư duy hệ thống, tư duy biện chứng, tiến đến là tư duy sáng tạo… Thay vì để con học toán một cách thụ động và dập khuôn, phụ huynh nên cho con tiếp cận toán tư duy sáng tạo ngay từ nhỏ. Điều này không những giúp con trẻ có kết quả học tập tiến bộ hơn mà còn giúp con xây dựng được nền tảng tư duy vững chắc, luôn mong muốn khám phá những điều mới lạ và tăng khả sáng tạo trong học tập cũng như công việc sau này”, PGS Đặng Quốc Bảo đưa ra gợi ý.

GS. Phan Văn Trường - chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực đàm phán quốc tế cũng nêu quan điểm: Để có thể bắt kịp với cuộc cách mạng 4.0, người trẻ cần đọc, học, trao đổi, tham khảo, so sánh và cạnh tranh nhiều và hãy “phóng thích” mình khỏi những gò bó. Nếu các gia đình giáo dục con theo kiểu gò bó sẽ làm cho thế hệ tương lai thiếu khả năng nắm bắt làn sóng cách mạng công nghệ.

Nếu các bà mẹ Việt Nam vẫn cứ tiếp tục bao bọc con thì sẽ vô cùng tai hại cho chúng. Còn nếu ném con xuống biển để con tự học bơi thì đó là tư duy muôn thuở của người Tây Âu, nhưng có thể chuẩn bị cho con cái ra đời với tinh thần tự lực tự cường. Những đứa con ấy sẽ gia nhập cách mạng công nghiệp 4.0 dễ dàng hơn.

Huyền Thanh

Các tin khác

Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang.

Giáo viên nói gì về đề thi lại môn Ngữ văn tại Tuyên Quang?

Đề thi lại Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang được đánh giá có tính thực tiễn cao, mức độ yêu cầu tương đương đề thi ngày 11/6. Ở phần Đọc hiểu, đề thi  sử dụng văn bản "Những mặt trận vô hình của an ninh văn hóa" của tác giả Bùi Hoài Sơn, đăng trên Báo Công an nhân dân.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về kết quả kiểm tra điểm thi môn Toán tại Tuyên Quang?

Bộ Giáo dục và Đào tạo giám sát tổ chức thi lại tại Tuyên Quang

Đoàn giám sát của Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia đối với công tác tổ chức thi lại tốt nghiệp THPT (coi thi và chấm thi) cho các thí sinh tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang sẽ hiện nhiệm vụ từ ngày 13/8 đến hết ngày 15/8 đối với công tác coi thi và từ ngày 16/8 đến hết ngày 18/8 đối với công tác chấm thi.

11.000 hiệu trưởng, hiệu phó làm giáo viên: Đừng coi đó là bước lùi nghề nghiệp!

11.000 hiệu trưởng, hiệu phó làm giáo viên: Đừng coi đó là bước lùi nghề nghiệp!

Trong quá trình tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, dự kiến khoảng 11.000 hiệu trưởng, hiệu phó sẽ được bố trí trở lại làm giáo viên trực tiếp giảng dạy. Cần nhìn sự chuyển dịch này bằng tư duy quản trị và phát triển đội ngũ, không bằng tâm thế “thắng - thua” hay coi việc trở lại đứng lớp là một bước lùi nghề nghiệp.

Thầy cô đến tận nhà dân để vận động phụ huynh học sinh đăng ký nhập học cho con trẻ.

Thầy cô giáo vùng biên giới Đắk Lắk chung tay đưa học sinh đến trường

Năm học 2026-2027 đang đến gần, trong khi các trường học ở vùng thuận lợi đã công bố danh sách học sinh trúng tuyển thì tại các xã biên giới đất liền tỉnh Đắk Lắk, thầy cô giáo vẫn miệt mài chạy đua với thời gian để nỗ lực vận động các phụ huynh đưa học sinh đến trường.

Nhân viên y tế chuyên trách trong trường học chỉ 30% có chuyên môn

Nhân viên y tế chuyên trách trong trường học chỉ 30% có chuyên môn

Chăm sóc sức khỏe học đường không chỉ được là nhiệm vụ của ngành Y tế, Giáo dục hay một phần việc của nhà trường mà cần trở thành chiến lược đầu tư cho các thế hệ tương lai của đất nước với sự phối hợp liên ngành, liên lĩnh vực và đa chủ thể.

Điểm chuẩn năm 2026: AI lên ngôi, Sư phạm trở lại đường đua, Báo chí sụt giảm

Điểm chuẩn năm 2026: AI lên ngôi, Sư phạm trở lại đường đua, Báo chí sụt giảm

Điểm chuẩn đại học năm 2026 đang cho thấy những chuyển động đáng chú ý trong lựa chọn ngành học của thí sinh. Nếu Trí tuệ nhân tạo (AI), Khoa học dữ liệu và các ngành công nghệ tiếp tục thiết lập mặt bằng điểm chuẩn rất cao thì một số ngành Báo chí và xã hội - nhân văn lại chứng kiến điểm chuẩn sụt giảm đáng kể.

Khi nào Hà Nội công bố điểm thi vào lớp 10?

Ngành học nào có điểm chuẩn cao nhất năm 2026?

Chiều 9/8, thêm nhiều trường đại học đã công bố điểm chuẩn trúng tuyển năm 2026. Theo đó, tính đến thời điểm hiện tại, ngành Trí tuệ nhân tạo, Trường Đại học Công nghệ thông tin TP Hồ Chí Minh có điểm trúng tuyển cao nhất với 100 điểm theo thang điểm 100, tương đương 30 điểm khi quy đổi về thang điểm 30. 

TP Hồ Chí Minh: Làm rõ vụ bảo mẫu bạo hành trẻ tại trường mầm non

TP Hồ Chí Minh: Làm rõ vụ bảo mẫu bạo hành trẻ tại trường mầm non

Ngày 7/8, lãnh đạo UBND phường Thuận Giao, TP Hồ Chí Minh cho biết cơ quan chức năng đang làm việc với bảo mẫu xuất hiện trong video dùng dây thun bắn vào chân trẻ nhỏ và đánh trẻ tại Trường Mầm non L.X ở phường Thuận Giao. Trường mầm non này đã bị tạm dừng hoạt động để làm rõ vụ việc.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT chia sẻ thông tin tại buổi họp báo.

Tách 328 thí sinh Trường chuyên Tuyên Quang khỏi hệ thống lọc ảo

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Quang sẽ bị hủy kết quả thi và loại khỏi hệ thống lọc ảo hiện nay. Sau khi có kết quả điểm thi lại, 328 thí sinh được tham gia một đợt xét tuyển riêng. Việc này nhằm đảm bảo quyền lợi của toàn bộ thí sinh trên cả nước.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đưa chuẩn khảo thí Oxford đến gần hơn với người học Việt Nam

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đưa chuẩn khảo thí Oxford đến gần hơn với người học Việt Nam

Ngày 4/8, trong khuôn khổ sự kiện Choose Oxford, Nhà xuất bản Đại học Oxford (Oxford University Press - OUP) chính thức công bố Oxford Test of English (OTE) được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận tương đương các bậc của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam theo Quyết định số 1429/QĐ-BGDĐT ngày 29/5/2026.