Một buổi sáng, tình cờ tôi mở tivi và trên màn hình hiện lên hình ảnh một cô ca sĩ đang hát về Trường Sa. Giọng hát hồn nhiên, trong vắt, với những giai điệu say đắm lòng người cuốn hút tôi. Có thể tôi là một người lính đã đi qua cuộc chiến tranh khốc liệt nên mỗi lời hát, mỗi hình ảnh, mỗi ngọn cỏ, gốc cây ở Trường Sa, nơi tôi đã từng đến bỗng gợi lên biết bao cảm xúc. Cũng có thể vì tôi là một nhà thơ đã từng viết nhiều bài thơ về biển: "Biển đêm với cánh tay đêm dịu dàng". Cũng có thể vì tôi là người miền biển, sinh ra và lớn lên trong tiếng sóng đưa nôi, trong tiếng chim hải âu chao liệng trên đầu …
Tôi cứ ngồi lặng đi trong tiếng hát "Đừng ví em là biển, em chỉ là em thôi…". Mấy tuần sau, tôi nhờ một người bạn tìm mua DVD "Gần lắm Trường Sa" mới phát hành để mỗi buổi sáng lại được đắm chìm trong tiếng hát và tiếng sóng biển đưa nôi…
Rồi tình cờ, trong một lần ở phòng đợi máy bay đi Tp HCM, tôi dắt tay thằng cháu nội đi qua mấy hàng ghế nơi hành khách đang ngồi thì có tiếng gọi. Tôi nhận ra người quen. Anh đang ngồi với một cô gái. Cả hai vội đứng dậy bắt tay tôi. Anh nói: "Dương Kỳ Anh ơi, đây là ca sĩ Khánh Hòa, người nổi tiếng hát về Trường Sa". Tôi bắt tay cô ca sĩ mà tôi mới nhìn thấy lần đầu trên màn hình.
- Anh rất thích đĩa nhạc về Trường Sa của em - Tôi nói.
Thời gian trôi đi.
Tôi bận bịu chuẩn bị cho hai cuốn sách sắp xuất bản của mình, thỉnh thoảng lại mở đĩa nhạc về Trường Sa để nghe.
Thực lòng, tôi không có ý định viết về các ca sĩ dù tôi đã viết hàng ngàn bài báo với rất nhiều đề tài trong suốt mấy chục năm qua, dù tôi cũng thích một số giọng hát như Anh Thơ, Ngọc Khuê.
Mấy tháng sau, cũng là tình cờ, hôm khai trương tờ báo điện tử TAMNHIN.NET, tôi gặp lại người quen hôm ở sân bay. Anh hỏi tôi có còn nhớ ca sĩ Khánh Hòa không?
Tôi bảo, hôm ấy ca sĩ Khánh Hòa có ghi điện thoại cho tôi nhưng tôi để ở đâu nay không tìm thấy!
Anh lại ghi điện thoại của ca sĩ Khánh Hòa cho tôi.
Khi gặp lại ca sĩ Khánh Hòa ở Nhạc viện Hà Nội, tôi mới biết ở đời cái chữ DUYÊN mới thật lạ!
Lần đầu nghe Khánh Hòa hát về Trường Sa, tôi cứ nghĩ cô quê ở Khánh Hòa, là dân vùng biển, ai mà ngờ Khánh Hòa ở miền rừng Ngọc Lặc, Thanh Hóa.
- Em sinh ra trong một gia đình có 13 anh chị em. Tuy ở vùng quê bốn bề đồng ruộng nhưng nhà em lại làm nghề chụp ảnh… Em thích hát từ bé… Lần đầu em ra Trường Sa là năm 2009. Em đi trong đoàn do thành phố Hà Nội tổ chức. Lên tàu là em say sóng, không biết trời đất gì nữa. Ấy thế mà khi bước chân lên đảo, dù rất mệt nhưng không hiểu sao em chỉ muốn hát. Em vừa hát vừa khóc. Có khi đến nghẹn lời. Nhìn các anh bộ đội hồn nhiên trong sáng, quá nhiệt tình với bọn em, em cảm động vô cùng. Chuyến đi vất vả ấy để lại cho em nhiều kỷ niệm khó quên. Về đến nhà, em sút mất bốn ký, suốt một tuần em vẫn còn say sóng, cứ bước đi là như đang đi trên mạn tàu, người cứ bồng bềnh chao đảo…
- Tưởng sau lần ấy, Khánh Hòa không dám bước chân xuống tàu nữa chứ?
- Thật lạ lùng, đúng là duyên phận, sau lần đi ấy em nảy ra ý định làm một DVD hát về Trường Sa… Năm 2010, em lại xin ra Trường Sa. Lần này em không dám nằm dưới khoang tàu mà xin các anh lên nằm trên boong. Em mắc võng nằm, có đêm mưa và sóng biển làm em ướt như chuột lột… Suốt mấy ngày gần như không được ăn gì, cứ húp một thìa cháo là lại nôn… nôn ra mật xanh mật vàng!
Năm 2012, Khánh Hòa lại ra Trường Sa.
Khánh Hòa kể rằng, nhân cuộc thi sáng tác về biển đảo trên VIETNAM.NET, cô đã chọn ra 7 trong số gần 700 bài hát dự thi để thể hiện trong đĩa DVD của mình. "Gần lắm Trường Sa" là bài hát đầu tiên Khánh Hòa lựa chọn. Rồi "Sức sống Trường Sa"; "Mùa xuân nơi Trường Sa"; "Tiếng hát nơi đảo xa"; "Đừng ví em là biển"…
"Tôi đã có dịp ra thăm Trường Sa và nhà dàn DK nhiều lần, được tận mắt chứng kiến một vùng biển đảo vô cùng rộng lớn và giàu đẹp của đất nước mình, tận mắt chứng kiến sự hy sinh gian khổ của những người lính đảo. Với tình yêu thương và cảm phục sâu sắc, tôi chọn những bài hát ca ngợi biển đảo và người lính Trường Sa để gửi tới các anh, những cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng ngọn gió và những người dân đang sinh sống nơi đây…" - Tâm sự của Khánh Hòa đã được ghi ngay trang bìa DVD "Gần lắm Trường Sa".
Khi tôi hỏi làm thế nào để một ca sĩ mảnh mai như cô làm được một điều mà tôi cho là kỳ diệu khi phải bỏ ra biết bao nhiêu công sức, tiền bạc (trên 500 triệu đồng), thời gian… để nhiều lần ra Trường Sa, để huy động được nhiều người, nhiều cảnh… cùng tham gia vào tác phẩm của mình? Khánh Hòa nói: "Em đã phải bán đi một mảnh đất ở quê, rồi nhờ chồng em gom tiền giúp, đặc biệt, em rất biết ơn các anh ở Quân chủng Hải quân và đạo diễn Việt Hương đã tạo điều kiện rất nhiều cho em hoàn thành ước mơ của mình…".
Khánh Hòa cho biết, hiện tiền bán DVD này cũng chỉ thu về chưa được một nửa so với số tiền bỏ ra, nhưng "Em vẫn rất vui, rất hạnh phúc vì đã thực hiện được tâm nguyện của mình, đó là tình yêu, niềm cảm phục của em đối với các chiến sĩ Trường Sa và còn hơn thế, đó là tình cảm mà em cho là thiêng liêng của một người dân nước Việt đối với Tổ quốc".
Nhìn vào đôi mắt trong sáng của nữ ca sĩ, tôi biết Khánh Hòa rất thật lòng. Ở đời, có những điều mà ta gọi là cái duyên, có duyên thì vạn dặm cũng là gần, không trước thì sau sẽ có ngày gặp gỡ, "Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ"!
Khánh Hòa nói rằng, cô vì có duyên với Trường Sa nên đã bén duyên trong những ca khúc "Gần lắm Trường Sa". Tôi cũng vì chữ DUYÊN này mà phá lệ một lần: Viết về một nữ ca sĩ! Bởi vì bây giờ, trên báo chí người ta viết về các ca sĩ quá nhiều. Bởi vì bây giờ nhiều ca sĩ đi hát chỉ vì tiền mà thôi.
Nhưng, đằng sau chữ DUYÊN này, tôi nghĩ, đó là tình cảm thiêng liêng của người dân nước Việt với biển đảo quê hương, với mỗi cành cây ngọn cỏ, mỗi tấc đất của Tổ quốc mình. Nó được kết tinh từ ngàn đời nay, được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, nó ở trong máu thịt của mỗi chúng ta, để mỗi lần có một biến cố nào đó liên quan đến quê hương, đất nước, tình cảm đó lại trào dâng thành sức mạnh không gì ngăn cản nổi!
NSƯT Khánh Hòa hiện sống ở Hà Nội với chồng và đứa con 10 tuổi kháu khỉnh, ngoan ngoãn… Theo tôi biết, cô đang có ý định thực hiện một tác phẩm nữa về những người lính đang ngày đêm bảo vệ từng tấc đất của Tổ quốc Việt Nam.
Viết tại nhà vườn Sóc Sơn 2013
