Bất thường trong việc tăng đàn, điều chỉnh quy hoạch

Dự án Trang trại chăn nuôi lợn tại xã Việt Tiến, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 3953/QĐ-UBND ngày 13/10/2015, với quy mô 150 con lợn nái. Tại quyết định này, chủ đầu tư là bà Nguyễn Thị Bình, sau đó bà Bình chuyển nhượng lại cho ông Phạm Thanh Hải, trú tại TP Hà Tĩnh (ông Hải hiện đang là Trưởng phòng tổ chức và nhân sự thuộc Công ty Điện lực Hà Tĩnh).

Trang trại chăn nuôi lợn này án ngữ cao tốc Bắc - Nam phía Đông (giai đoạn 1) nên thuộc diện phải di dời, đền bù GPMB để nhường đất cho dự án trọng điểm quốc gia. Do dự án nằm trên địa bàn huyện Thạch Hà nên UBND tỉnh Hà Tĩnh giao trách nhiệm cho địa phương này phải thực hiện công tác kiểm đếm, bồi thường GPMB. Dựa trên kê khai hoạt động chăn nuôi các quý và báo cáo của chủ trang trại, cùng với kết quả kiểm đếm ngày 8/6/2023 của Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư huyện Thạch Hà, số lượng vật nuôi tại thời điểm này được xác định là 150 con lợn nái, trong đó 54 con lợn nái bố mẹ năm thứ nhất và 96 con lợn nái bố mẹ năm thứ 2. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, qua kiểm tra cơ quan chức năng phát hiện chủ cơ sở này đã tăng đàn một cách bất thường.

Ngoài 150 con lợn nái theo quy mô, trang trại này còn nuôi thêm 526 con lợn ngoài quy mô xác định tại Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án và Đề án bảo vệ môi trường chi tiết đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt, gồm 8 con lợn đực giống và 518 con lợn nái. Mặc dù vậy, phương án mà UBND huyện Thạch Hà đề xuất đã được các sở, ngành liên quan cơ bản nhất trí cao, là chỉ hỗ trợ đối với 150 con lợn nái theo quy mô chăn nuôi được phê duyệt, với số tiền khoảng 710 triệu đồng. Đối với số lượng nuôi vượt ngoài quy mô, không có cơ sở để áp dụng hỗ trợ cho chủ đầu tư.

Để nắm rõ hơn vai trò, trách nhiệm quản lý về mặt nhà nước khi để xảy ra sự tăng đàn bất thường nhưng không nắm bắt kịp thời, phóng viên đã liên hệ làm việc tại Sở TN&MT, Sở NN&PTNN Hà Tĩnh cũng như UBND huyện Thạch Hà là các cơ quan chịu trách nhiệm quản lý, giám sát hoạt động của trang trại lợn nói trên nhưng đều không nhận được sự hợp tác. Là cơ quan chịu trách nhiệm tham mưu, chủ trì, thẩm định và kiểm soát quy mô đàn theo giấy phép ĐTM, nhưng khi được hỏi đến vấn đề kiểm tra môi trường hằng năm, Sở TN&MT Hà Tĩnh đã tìm cách né tránh.

Tương tự, Sở NN&PTNN cũng cho rằng, giai đoạn này toàn tỉnh đang tập trung để xử lý khâu GPMB dự án, nên vấn đề trách nhiệm quản lý về mặt nhà nước, Sở này xin phép không phát ngôn. Riêng huyện Thạch Hà, sau nhiều lần liên hệ làm việc, Chánh Văn phòng HĐND - UBND huyện Nguyễn Thị Liên yêu cầu đăng ký nội dung làm việc gửi qua hệ thống hồ sơ công việc theo quy định. Tuy nhiên, sau nhiều ngày, địa phương này cũng không sắp xếp lịch để trả lời các nội dung đề nghị từ phóng viên.

Ngoài ra, liên quan đến dự án này, ngày 4/1/2021, chủ đầu tư có tờ trình gửi Sở Xây dựng Hà Tĩnh xin điều chỉnh Quy hoạch tổng mặt bằng sử dụng đất dự án theo hướng cải tạo, nâng cấp một số hạng mục công trình, hệ thống chuồng trại đảm bảo phù hợp với yêu cầu thực tiễn về phòng, chống dịch bệnh. Trên cơ sở tham mưu của Sở Xây dựng, chỉ hơn 3 tháng sau đó, vào ngày 19/4/2021, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 1861/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng mặt bằng sử dụng đất Dự án Trang trại sản xuất nông nghiệp tổng hợp tại xã Việt Tiến, huyện Thạch Hà.

Trong đó, diện tích dự án tăng từ 2.901m2 lên 7.950m2, một số hạng mục bổ sung xây dựng mới là khu cách ly và khu cai sữa là 2 hạng mục trước đây không có; cùng với đó nhà đầu tư đề xuất xây mới 1 nhà heo hậu bị với mục đích làm chuồng cho lợn nái mang thai. Sau điều chỉnh, dự án có 1 chuồng lợn nái mang thai và 1 chuồng lợn nái với diện tích lần lượt là 600m2 và 675m2 (trước đó chỉ có 1 chuồng lợn nái 585m2). Một số hạng mục khác được điều chỉnh tăng thêm là diện tích chuồng heo thịt tăng từ 384m2 lên 2.145m2; nhà kho thức ăn tăng từ 400m2 lên 907,5m2. Với các hạng mục tăng thêm này, tổng mức đầu tư dự án cũng tăng thêm 18,75% so với vốn đầu tư trong Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, từ 4,166 tỷ đồng lên 13,331 tỷ đồng.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Tĩnh tại văn bản số 1052 ngày 8/4/2024 thì tại thời điểm điều chỉnh quy hoạch, đơn vị này đã kiểm tra thực tế, xác định hướng tuyến đường cao tốc dự kiến không ảnh hưởng đến các hạng mục xây dựng của dự án, và hướng tuyến dự kiến được thể hiện trên bản vẽ điều chỉnh quy hoạch. Tuy nhiên, điều này không đúng với thực tế hiện nay khi triển khai thi công cao tốc Bắc - Nam, dự án thành phần Bãi Vọt - Hàm Nghi đã đâm thẳng xuyên qua trang trại chăn nuôi này. Sở Xây dựng cũng là cơ quan tham mưu để Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh lúc bấy giờ là ông Đặng Ngọc Sơn ký quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng mặt bằng sử dụng đất của dự án.

5 tháng sau quyết định điều chỉnh này có hiệu lực, cao tốc thành phần Bãi Vọt - Hàm Nghi với chiều dài 36km, quy mô 6 làn xe cũng đã được quy hoạch đưa vào mạng lưới đường bộ cao tốc Bắc - Nam từ cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn) đến thành phố Cà Mau (Cà Mau) tại Quyết định số 1454/QĐ-TTg ngày 1/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ. Dự án này nằm trong Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng phê duyệt và sẽ thực hiện trước năm 2030. Ngày 13/7/2022, Bộ GTVT đã ban hành Quyết định 901/QĐ-BGTVT phê duyệt dự án thành phần đoạn Bãi Vọt - Hàm Nghi thuộc dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 với tổng mức đầu tư 7.643,57 tỷ đồng. Tại quyết định này, hướng tuyến, bình đồ thể hiện rõ đường bộ cao tốc vượt qua kênh Vách Nam tại lý trình khoảng Km502+800 trên địa bàn xã Việt Tiến, huyện Thạch Hà, ảnh hưởng trực tiếp đến trang trại chăn nuôi lợn của ông Phạm Thanh Hải.

Ngày 22/4/2024, tại văn bản báo cáo UBND tỉnh Hà Tĩnh, Sở GTVT Hà Tĩnh - cơ quan thường trực Ban chỉ đạo triển khai thực hiện dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 đoạn Bãi Vọt - Kỳ Anh cho biết, đến nay việc GPMB trang trại chăn nuôi lợn xã Việt Tiến đã bị chậm trễ theo kế hoạch ban đầu, các mốc hoàn thành việc GPMB huyện Thạch Hà đưa ra cũng chỉ đang ở mức dự kiến. Điều này có khả năng bị ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ xây dựng đường bộ cao tốc Bắc - Nam.