Barry Seal và những hoạt động bí mật của CIA ở Nicaragua

Ngày 19-2-1986, Adler Berriman "Barry" Seal, một chỉ điểm viên của cả Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) lẫn Cục Bài trừ ma túy Mỹ (DEA) bị bắn chết trên đường cao tốc số 61, ngoại ô thành phố Baton Rouge, bang Louisiana, Mỹ. Không lâu sau đó, DEA xác định những kẻ đã hạ sát Barry là ba thành viên của tập đoàn ma túy Medellin, Colombia.

Cái chết đột ngột của Barry đã khiến những cuộc điều tra về các đường dây chuyển lậu ma túy từ Colombia vào Mỹ trở nên bế tắc nhưng quan trọng hơn cả là những hoạt động chống lại Chính phủ Sandinista ở Nicaragua của CIA cũng đi vào ngõ cụt…

Phi công ma túy

Là con của ông Benjamin Curtis Seal, một người bán sỉ bánh kẹo và bà Mary Lou, Adler Berriman "Barry" Seal sinh ngày 16-7-1939 tại thành phố Baton Rouge, bang Louisiana, Mỹ. Lúc mới 15 tuổi, Barry đã có giấy phép lái máy bay thể thao rồi 1 năm sau đó, anh ta được cấp bằng chứng nhận phi công máy bay thương mại.

23 tuổi, Barry gia nhập Lực lượng Vệ binh quốc gia bang Louisiana. 29 tuổi, anh ta giải ngũ rồi đầu quân cho hãng Hàng không TWA (Trans World Airlines) trong cương vị phi công Boeing 707, bay tuyến Tây Âu. Hai năm sau đó, Barry chuyển sang tuyến Nam Mỹ và tại Colombia, anh ta đã bị Tập đoàn ma túy Medellin mua chuộc. Mờ mắt trước lợi nhuận khủng khiếp, Barry nhận lời vận chuyển cocain từ Colombia và từ Panama đến Mỹ bằng cách giấu nó trong khoang chứa thức ăn. Cứ mỗi chuyến thành công, Tập đoàn Medellin trả cho anh ta 50.000 USD!

Barry khi còn là phi công của hãng TWA.
Barry khi còn là phi công của hãng TWA.

Có tiền, Barry mua một căn biệt thự sang trọng ở Louisiana. Nhận thức rằng "cây kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra", Barry xin nghỉ việc ở TWA rồi thành lập một công ty vận tải hàng không tư nhân, trụ sở đặt tại sân bay Mena Intermountain Municipal, bang Arkansas. Theo các quan chức thuộc Hiệp hội Hàng không Mỹ, công ty của Barry đã rất thành công trong nhiều thương vụ mua bán máy bay. Ở thời điểm huy hoàng nhất, Barry sở hữu 24 máy bay, có đường bay đến 27 thành phố lớn trên toàn nước Mỹ cùng 2 đường bay đến Colombia và Nicaragua, Nam Mỹ.

Tuy nhiên trước đó, những hoạt động của Barry đã lọt vào tầm ngắm của DEA. Sau nhiều vụ bắt giữ các chân rết trong đường dây mua bán cocain của Tập đoàn Medellin, Colombia, DEA lần ra Barry. Hồ sơ do DEA thu thập được cho thấy trong suốt thời gian từ 1970 đến 1978, 20% ma túy thẩm lậu vào nước Mỹ là do Barry vận chuyển thông qua các chuyến bay của Hãng TWA, từ Colombia và Panama đến bang Florida.

Tháng 9-1983, Barry bị DEA bắt rồi bị tòa án liên bang Florida kết án 10 năm tù vì hành vi vận chuyển ma túy trái phép vào Mỹ. Đến ngày 28-3-1984, trong một buổi làm việc với Ernst Jake Jacobson, chuyên gia chống ma túy của DEA, Barry đề nghị hợp tác với cơ quan này để cung cấp thông tin về tập đoàn ma túy Medellin. Đề nghị ấy được các quan chức tư pháp liên bang đồng ý vì họ cần anh ta có mặt trong những buổi điều trần với tư cách là nhân chứng sống. Đổi lại, Barry được tha tù trước thời hạn.

Kế hoạch đặt ra là một số máy bay của Barry sẽ lắp đặt các thiết bị truyền tin công nghệ cao, và hễ cứ chuyến nào chở ma túy thì Barry sẽ gửi tín hiệu về, báo cho DEA biết.

Theo Ernst Jake Jacobson, nhằm bảo vệ Barry, DEA sẽ không chặn bắt lô hàng ma túy ngay tại sân bay, mà cứ để nó chuyển đến các đại lý. Chỉ tới khi đại lý phân phối hàng cho các nhà bán sỉ thì mẻ lưới mới được tung ra. Bằng cách này, rất nhiều kẻ đã lần lượt nối đuôi nhau vào nhà giam, trong đó có cả Caicos Norman Saunders và Quaalude, hai nhân vật  cộm cán của tập đoàn Medellin, chuyên về rửa tiền.

Từ ma túy đến chính trị

Tháng 6-1984, Barry thực hiện nhiệm vụ đầu tiên của mình với các cơ quan đặc biệt Mỹ. Trong một chuyến bay từ Nicaragua đến căn cứ không quân Homestead ở bang Florida, Mỹ, Barry chở theo một lô hàng cocain - được cho là thông qua sự môi giới của một viên tướng quân đội Nicaragua. Do có sự bất nhất trong kế hoạch, số ma túy này bị DEA bắt giữ trước khi đến tay các đại lý. Điều đó khiến những bố già tập đoàn Medellin nghi ngờ nhưng họ chưa có bằng chứng cụ thể.

Barry chết vì 3 phát đạn bắn vào đầu và cổ.
Barry chết vì 3 phát đạn bắn vào đầu và cổ.

Tháng 2-1985, trong một chuyến bay đến Nicaragua, Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đã lắp đặt trên máy bay của Barry một camera đặc biệt. Nó được kích hoạt để thực hiện việc ghi hình từ khi máy bay cất cánh cho đến lúc hạ cánh. Cuộn phim cho thấy Pablo Escobar, Jorge Luis Ochoa - là 2 kẻ cầm đầu tập đoàn ma túy Medellin cùng một số thành viên cao cấp khác, trực tiếp chỉ đạo việc đưa cocain lên một chiếc máy bay vận tải C-123. Chưa hết, trong phim còn có sự xuất hiện của Frederico Vaughan, trợ lý của Tomas Borges, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nicaragua cùng những người lính Nicaragua giúp đỡ việc chất "hàng".

Những hình ảnh trong cuốn phim đã tạo ra một chấn động trong chính trường Mỹ. Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng, những chứng cứ ấy đã làm xói mòn nền tảng của mối liên kết giữa Mỹ và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nicaragua là ông Humberto Ortega, anh trai của Tổng thống Ortega. Đích thân Tổng thống Reagan đã điện thoại cho một lãnh đạo cao cấp của quân đội Nicaragua nhưng người này trả lời: "Chưa chắc hình ảnh trong phim đã là đúng", và ông ta "không tìm thấy thông tin nào chứng tỏ quân đội Nicaragua có dính líu đến việc buôn bán ma túy".

Sự việc càng bung bét khi tờ Wall Street Journal cho đăng một bài báo, trong đó có hình chụp những kẻ lãnh đạo tập đoàn ma túy Medellin Colombia và Bộ trưởng Nội vụ Nicaragua khi cocain đang được chuyển lên máy bay, còn trên trang bìa của tờ Washington Times là một cái tít lớn với hàng chữ: "Phải chăng Barry Seal là nhân viên mật của chính phủ?". Bài báo tiết lộ rằng đầu những năm 1960, khi đang là phi công thuộc Lực lượng vệ binh quốc gia bang Louisiana, Barry còn là thành viên của đội "Operation 40" do CIA chỉ huy. Anh ta đã nhiều lần lén lút bay vào không phận Cuba để chụp hình trinh sát các vị trí của quân đội Cuba nhằm phục vụ kế hoạch đổ bộ lên Vịnh Con Lợn.

Vẫn theo Washington Times, ngày 1-7-1972, ở thành phố New Orleans, bang Louisiana, Barry bị bắt cùng với James Miller, Richmond Harper, Marlon Hagler và Murray Kessler. Họ bị cáo buộc âm mưu gửi chất nổ C4 cho những người Cuba lưu vong ở Mexico chống Fidel Castro. Gần 7 tấn C4 cùng 2.250 mét dây cháy chậm và 2.600 kíp nổ được tìm thấy trong chiếc máy bay vận tải DC-4 tại sân bay Shreveport Regional. Chiếc máy bay này thuộc sở hữu của James Boy, cộng tác viên CIA.

Hai năm sau đó, tháng 6-1974, Barry bị đưa ra xét xử nhưng các công tố viên cho rằng số chất nổ nêu trên không liên quan đến việc hỗ trợ những người Cuba lưu vong chống Fidel Castro. Kết quả là Barry và các đồng phạm được thả. Chưa hết, Tổng thống Reagan còn cho phép các kênh truyền hình đưa lên một bức ảnh mà camera gắn trên máy bay của Barry đã ghi được, với hàm ý "một quan chức hàng đầu Nicaragua đã tham gia vào việc buôn lậu ma túy". Sự tiết lộ công khai này đặt tính mạng Barry vào vòng nguy hiểm.

Pablo Escobar (bên trái) và Jorge Luis Ochoa (đội mũ), hai kẻ cầm đầu Tập đoàn Medellin.
Pablo Escobar (bên trái) và Jorge Luis Ochoa (đội mũ), hai kẻ cầm đầu Tập đoàn Medellin.

Trước những cơn địa chấn chính trị ấy, CIA phủi tay, cho rằng họ không liên quan gì đến Barry. Trong một phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ, đại diện CIA nói rằng cơ quan này chưa từng bao giờ cộng tác với Barry trong lĩnh vực thu thập thông tin về các đường dây đưa lậu ma túy vào Mỹ, cũng như Barry không hề hỗ trợ CIA trong bất kỳ một hoạt động nào. Về phía Barry, anh ta cũng tuyên thệ rằng anh ta không làm việc cho CIA. Việc chiếc camera bí mật gắn trên máy bay của anh ta là do "một ai đó" thực hiện, và người thực hiện cũng chẳng hề nói gì cho anh ta biết.

Bị bỏ rơi, đồng thời lo sợ bị tập đoàn Medellin trả thù, Barry "về quê ở ẩn" nhưng đến tháng 9-1985, anh ta bị Cơ quan Điều tra liên bang (FBI) bắt vì những hoạt động liên quan đến ma túy.

Tuy nhiên, do những "thành tích" đã lập được trong suốt quá trình cộng tác với DEA, thẩm phán Polozola, tòa án bang Louisiana chỉ xử phạt Barry 5 năm quản chế tại địa phương. Theo lệnh quản chế ấy, ngày nào cũng vậy, từ 6 giờ chiều hôm trước 6 giờ sáng hôm sau, Barry phải đến ngủ tại ngôi nhà của một tổ chức từ thiện có tên "Đạo quân cứu rỗi - Salvation Army" dưới sự canh chừng của cảnh sát.

“Sinh nghề tử nghiệp”

Đầu tháng 2-1986, sau khi đã có đủ bằng chứng về sự "một mặt hai lòng" của Barry, kẻ cầm đầu tập đoàn ma túy Medellin là Jorge Luis Ochoa cho gọi 3 sát thủ là Luis Carlos Quinter Cruz, Miguel Velez và Bernardo Antonio Vasquez đến rồi ra lệnh: Hoặc bắt cóc Barry đưa về Colombia, hoặc giết chết anh ta. Nếu bắt cóc thành công, họ sẽ được thưởng 1 triệu USD còn nếu giết chết, số tiền thưởng sẽ là 500.000USD!

9 giờ sáng ngày 16-2-1986, Barry thức dậy trong ngôi nhà của "Đạo quân cứu rỗi", nơi anh ta bị tòa án buộc phải ở qua đêm trong suốt 5 năm quản chế. Sau khi làm vệ sinh cá nhân, Barry bước ra ngoài rồi ngồi vào chiếc xe hơi hiệu Ford Pinto. Ngay lúc ấy, một chiếc xe khác hiệu Buick màu đen tiến đến sát cạnh xe anh ta. Từ trong chiếc Buick thò ra một nòng súng rồi lập tức vang lên 3 tiếng nổ. Barry bị 3 viên đạn cỡ 9mm găm vào đầu và cổ, chết ngay tại chỗ.

Vài tiếng sau đó, Luis Carlos Quinter Cruz, Miguel Velez và Bernardo Antonio Vasquez bị bắt khi đang cố gắng rời khỏi Louisiana để quay về Colombia. Lời khai của những tên sát thủ cho thấy họ thực hiện việc giết Barry theo lệnh của kẻ cầm đầu tập đoàn ma túy Medellin là Jorge Luis Ochoa .

Tháng 5-1987, Luis Carlos Quinter Cruz, Miguel Velez và Bernardo Antonio Vasquez  ra tòa với tội danh giết người cấp độ 1. Họ bị tòa án liên bang Louisiana kết án tù chung thân không ân xá. Trong bức thư gửi Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Edwin Meese, người đứng đầu ngành tư pháp bang Louisiana là William Guste đã chỉ trích sự thất bại của chính phủ trong chương trình bảo vệ nhân chứng - mà cụ thể ở đây là Barry Seal.

Bức thư có đoạn viết: "Hồi tháng 10, với tư cách là chủ tịch tiểu ban về ma tuý, trực thuộc ủy ban về tội phạm có tổ chức của tổng thống, tôi đã chủ trì buổi điều trần nhân chứng Barry Seal. Với cương vị của ông (tức Edwin Meese), lẽ ra ông đã phải thông báo cho ủy ban và các quan chức hàng đầu của Mỹ vì Barry Seal sẽ là nhân chứng chính trong vụ kiện ra Tòa án hình sự quốc tế của Chính phủ Mỹ chống lại Jorge Louis Ochoa, kẻ đứng đầu một trong  những tập đoàn buôn lậu ma túy lớn nhất thế giới nhưng tiếc thay, mọi sự đã không như kế hoạch…".

Cao Trí (theo History)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.