Bản đồ số có giúp học sinh không phải đi học xa?

Ứng dụng bản đồ số trong tuyển sinh đầu cấp 

Thông tin do đại diện Sở GDĐT đưa ra cho thấy, năm học tới việc tuyển sinh đầu cấp tại thành phố sẽ sử dụng thông tin "nơi ở hiện tại" trên ứng dụng VNeID làm căn cứ xác định khu vực tuyển sinh. Đồng thời áp dụng công nghệ bản đồ số (GIS) để tính toán khoảng cách từ nơi ở thực tế của học sinh đến các trường học để con em họ không phải vất vả đi học cách xa nơi ở.

Ngoài 170 nghìn học sinh sẽ vào lớp 1, số lượng học sinh hoàn thành chương trình lớp 5 đủ điều kiện tuyển sinh vào lớp 6 trong năm học tới cũng lên đến trên 184 nghìn em. Trong khi hệ thống cơ sở giáo dục công lập tại thành phố hiện có 781 trường Tiểu học (TH) và 464 trường Trung học cơ sở (THCS). Khảo sát của Sở GDĐT ghi nhận, ở TH hệ thống trường học đảm bảo phân bổ đầy đủ tại các phường, xã, đặc khu, mỗi địa phương có tối thiểu 1 trường. Đối với bậc THCS, hiện trên địa bàn còn 2 phường chưa có trường học bậc này là phường Tân Sơn và Phú Thuận dù các phường này vẫn đang có 3 trường TH/phường. Do đó, học sinh chuyển cấp từ lớp 5 lên lớp 6 tại 2 phường trên sẽ được phân bổ đến các trường THCS khác ở các phường, xã lân cận.

Về tỷ lệ chênh lệch giữa trường TH và THCS trong cùng môt địa phương, Sở GDĐT cho rằng, phần lớn các phường, xã có số trường TH nhiều hơn trường THCS. Các địa phương có sự chênh lệch lớn là xã Long Hải với 14 trường Tiểu học nhưng chỉ có 7 trường THCS; phường Bình Hưng Hòa có 9 trường Tiểu học nhưng chỉ có 3 trường THCS. Ngoài ra trên địa bàn còn có 3 địa phương có số lượng trường TH nhiều hơn trường THCS tới 5 trường là xã Tân An Hội, phường Hiệp Bình và phường Thuận Giao. Ngược lại, chỉ có 5 địa phương có số lượng THCS nhiều hơn trường TH. Vì vậy để đảm bảo tuyển sinh đầy đủ, Sở GDĐT cho rằng các địa phương này cần tiếp nhận học sinh từ nhiều phường, xã lân cận. Đồng thời tình trạng không có trường THCS tại một số địa phương hoặc chênh lệch lớn về số lượng trường giữa hai cấp học này cũng có thể dẫn đến mất cân đối cục bộ. Nhất là tại các khu vực có tỷ lệ người dân từ các tỉnh, thành đến sinh sống cao, có sự biến động dân số lớn, tiềm ẩn nguy cơ quá tải với nhiều trường hoặc thiếu học sinh tại một số trường.

Để giải quyết thực trạng trên, Sở GDĐT đã phối hợp với UBND các phường, xã, đặc khu để định hình lại bản đồ giáp ranh sau sáp nhập và tiến hành thống kê chi tiết số lượng trường học, số lượng học sinh tại từng địa phương. Trên cơ sở dữ liệu này, Sở GDĐT sẽ ứng dụng GIS để tính toán khoảng cách di chuyển hợp lý cho học sinh; tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh và giúp các trường có thể tổ chức tuyển sinh hiệu quả để hạn chế tối đa tình trạng chỗ thừa, chỗ thiếu. Sở GDĐT sẽ chủ trì, điều phối chung.

UBND các phường, xã phối hợp chặt chẽ với Sở GDĐT và các địa phương lân cận trong việc phân bổ học sinh, không để xảy ra tình trạng cục bộ địa phương, đảm bảo các trường có đủ học sinh, duy trì các chương trình giáo dục đặc thù. Để đảm bảo quyền học gần nhà cho học sinh bậc TH, THCS, năm học tới sẽ không sử dụng khái niệm "nơi tạm trú" hay "thường trú", các địa phương chỉ sử dụng thông tin "nơi ở hiện tại" trên ứng dụng VNeID làm căn cứ xác định khu vực tuyển sinh. Công an thành phố được giao thiết lập cơ chế cập nhật dữ liệu định kỳ và xử lý khẩn cấp các trường hợp cần thiết trong thời gian tuyển sinh. Ngoài phối hợp chặt chẽ với Ban tuyển sinh đầu cấp ở địa phương trong rà soát, đối chiếu dữ liệu, Công an phường, xã sẽ ưu tiên hỗ trợ xác minh, xử lý kịp thời các trường hợp thông tin tuyển sinh chưa thống nhất với dữ liệu dân cư.   

Tuy nhiên, đại diện Sở GDĐT cho rằng GIS chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ để các cơ quan quản lý có cơ sở tham vấn, chứ không phải là yếu tố quyết định cuối cùng trong việc phân bổ học sinh. Quyết định cuối cùng sẽ phải đảm bảo cân bằng giữa hai yếu tố là bố trí học sinh học gần nơi ở thực tế, phù hợp với điều kiện đi lại và đảm bảo các trường tuyển sinh đủ số lượng học sinh tối thiểu theo chỉ tiêu đã đăng ký để các trường có đủ điều kiện thực hiện tốt công tác tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục.

Phân hạng trường Trung học phổ thông theo nguyện vọng 1, 2 và 3 gần nhau

Năm học tới TP Hồ Chí Minh vẫn cho phép học sinh thi tuyển vào lớp 10 được đăng ký tới 3 nguyện vọng vào các trường Trung học phổ thông (THPT) công lập trong giai đoạn 1. Giai đoạn 2 là đợt tuyển sinh bổ sung với các em không trúng tuyển cả 3 nguyện vọng. Nhưng thông tin do đại diện Sở GDĐT đưa ra cũng đã không ít phụ huynh lo lắng trong năm tới con em sẽ tiếp tục phải đi học xa. Nhất là trước thực trạng hệ thống trường lớp phân bố không đều, quá tải xảy ra ở nhiều trường khối THPT và ngành GDĐT cũng đã nêu rõ trường THPT được phân bổ có thể khác với nguyện vọng học sinh đăng ký ban đầu. Việc này tùy thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh và khả năng tiếp nhận của các trường nhằm đảm bảo quyền lợi học tập và điều kiện tổ chức giáo dục phù hợp.

Với khoảng 170 nghìn học sinh lớp 9, năm học tới Sở GDĐT thành phố tiếp tục dự kiến có ít nhất 70% học sinh tốt nghiệp THCS trên địa bàn sẽ có cơ hội vào học tại các trường THPT công lập. Như vậy, ít nhất sẽ có khoảng 120 nghìn học sinh tốt nghiệp THCS có cơ hội vào học THPT tại các trường công lập. Song với số lượng 170 trường THPT công lập, gồm cả 4 trường chuyên thuộc Sở GDĐT, bình quân mỗi trường THPT công lập sẽ tuyển hơn 700 học sinh đầu cấp. Ngoài chuyện cơ sở vật chất của các trường THPT có đáp ứng đủ để tuyển số học sinh đầu cấp khá lớn trên, vấn đề khiến nhiều phụ huynh lo lắng là việc bố trí nguyện vọng 1, 2 và 3 xa nhau khiến con em họ phải đi học xa. Bà Minh. một phụ huynh ở phường An Hội Tây có con đang học lớp 9 cho biết, nếu không có gì thay đổi, năm nay sẽ tiếp tục cho con đăng ký nguyện vọng 2 ở một trường THPT tại khu vực cuối quận Phú Nhuận cũ. Dù quãng đường đi học của con từ nhà tới trường này là hơn chục km và khá vất vả do kẹt xe thường xuyên trong giờ cao điểm, nhưng bà Minh cho rằng đăng ký xa vậy do đã có con lớn đang theo tại đó từ việc đăng ký nguyện vọng 2 cách đây 2 năm để các con có thể đi học cùng nhau.

Trong số trường THPT công lập hiện có, các phường, xã thuộc địa bàn TP Hồ Chí Minh trước sáp nhập dân số tập trung rất đông, nhưng chỉ có khoảng 115 trường. Trong 2 năm học trước khi sáp nhập, Sở GDĐT chỉ tuyển được 70.000 -71.000 học sinh lớp 9 vào lớp 10 công lập. Do đó năm nay nếu tiếp tục thực hiện việc phân hạng các trường THPT như những năm trước, tình trạng học sinh lớp 10 phải đi học xa trên 10km sẽ tiếp tục xảy ra. Vì vậy nhiều phụ huynh đề nghị trong năm học tới việc phân hạng các trường THPT theo nguyện vọng 1, 2 và 3 để học sinh lớp 9 đăng ký cần thực hiện ngay trên cùng một địa bàn một phường, xã hoặc với địa bàn các phường, xã liền kề. Một phụ huynh phân tích rằng, nếu tính theo ranh giới địa bàn một quận, huyện cũ, thì ở khu vực trung tâm và vùng đông dân nào cũng có tới vài trường THPT nên ngành GDĐT cần xem xét, phân hạng trường theo các nguyện vọng 1, 2 và 3 với cụm trường THPT ngay trong phạm vi địa bàn một quận, huyện cũ. Việc này vừa giảm công sức đi lại của học sinh, của phụ huynh, vừa tránh gây thêm áp lực lên hệ thống đường xá đô thị vào giờ cao điểm.     

Năm học đầu tiên sau khi sáp nhập, TP Hồ Chí Minh đã có tới 2,6 triệu học sinh các bậc học phổ thông, năm học tới số lượng học sinh cũng sẽ tương tự. Trong khi đó, địa giới hành chính một phường, xã sau sáp nhập đã khá rộng, nên làm sao để khi tuyển sinh các lớp đầu cấp trong năm học mới, thì học sinh các bậc TH và THCS phải được học tại trường gần nơi cư trú nhất; học sinh THPT trúng tuyển các nguyện vọng 2 và 3 không phải đi xa tới hơn 10 km để đến trường hàng ngày trong điều kiện ùn tắc giao thông giờ cao điểm. Đây là mong mỏi của nhiều bậc phụ huynh tại thành phố đông dân, đông học sinh nhất nước hiện nay.