Tản văn

Âm thanh lạ

Cách nhà tôi mấy nhà là một khu vườn với cây xoài tán rộng quanh năm xòe bóng mát. Từ cửa sổ tầng hai nhà tôi nhìn sang, khu vườn ngoài cây xoài còn có cây khế, cây nhãn…

Thật đúng là một "vườn trong phố". Sáng sớm tinh mơ, bầy chim họp chợ, phấn chấn rộn ràng lảnh lót hót vang. Tôi dang tay mở ô cửa sổ, nắng mới bừng lên trên mái ngói. Cành lá lấp lánh nắng hồng rung rinh theo làn gió như bắt nhịp thầm thì nhẩm hát theo bầy chim. Tôi ngỡ không gian, khoảnh khắc này là một thiên đường. Giữa thành phố chật ních người, hạnh phúc nào bằng có một khoảng trời riêng đầy tiếng chim rộn rã. Tiếng vàng anh thánh thót, tiếng chim sâu tích tích chuyền cành, tiếng chào mào mũ đỏ véo von. Nghe tiếng hót của bầu bạn, chim cu gáy bị nhốt trong lồng nhà ai rủ rỉ một mình "cúc cù cu, cuc cù cu", rồi trầm ngâm nhỏ nhẹ hạ giọng khàn "cục cù cù, cục cù cù". Chim ri chíu chít từng đàn, quấn quýt bên nhau vần vũ tự tình.

Ngày nối ngày, mỗi sớm mai thức dậy, tôi lắng nghe và tôi cảm nhận, tiếng chim hót cũng như tiếng ca hát của người nghệ sĩ, buồn vui, khoáng đạt, trong trẻo, véo von hay mệt mỏi u hoài tùy theo thời tiết, theo mùa.

Bỗng một đêm yên tĩnh hơn mọi đêm. Bỗng một đêm như bao đêm chim trong vườn không hót, xuất hiện âm thanh lạ giống như tiếng hót của một loài chim. Huých huých huých huých huých. Huých huých huých huých huých. Tiếng kêu dai dẳng não nề, dài lê thê cho tới sáng ngày, mệt mỏi vài lời hòa cùng bầy chim hót ban mai rồi im bặt. Từ đó, đêm nào cũng vậy, cứ thật khuya tiếng hót ấy lại vang lên điệp khúc rành rọt khiến nhiều người khó mà ngủ được.

Chị bán bún đầu phố phàn nàn:

- Chị không nghĩ đó là tiếng chim đâu. Nhà có tiếng chim ấy vừa có đám ma. Hôm làm lễ bốn chín ngày, người con trai làm lễ cúng mẹ bỗng dưng bị cảm chết luôn. Người con trai ấy từng ở trọ nhà chị. Chị không nghĩ đó là tiếng chim. Chị sợ lắm. Nó cứ kêu mãi thế này, không ngủ được, chị đến ốm mất

Nghe vậy, tôi cũng sởn da gà:

- Thế thì đúng là tiếng chim vặn dây cót rồi. Nhà ấy mở để trừ tà.

Chị ăn bún chả nhà kề bên góp chuyện:

- Em dùng vải nilon dán kín tất cả các cửa lại mà tiếng con chim vẫn lọt vào nhà. Từ khi có tiếng chim, ngõ phố nhà mình đêm xuống, đường vắng tanh.

Một ông cụ tủm tỉm cười:

- Đấy là tiếng con chim hoang, con chim lạc. Nó đậu trên cây xoài kia kìa. Làm gì có máy móc nào.

- Con chim làm sao mà hót đều, hót liên tục, hót thâu đêm đến sáng mà không mệt không chết rạc thế ạ.

- Nhà có con chim đến đậu sao họ không đuổi nó đi, nhỉ?

- Bỗng nhiên có chim lạ đến nhà. Sợ khiếp vía, ai dám đuổi.

Đêm ấy, tiếng chim hoang vẫn dội vang phố, nghe mà rùng rợn. Không ngủ được, đầu đau như búa bổ, tôi bực mình trèo lên sân thượng. Sừng sững những lùm cây che phủ những mái nhà làm tôi run sợ. Tô cố lấy can đảm hướng về phía tiếng chim cất giọng: "Nhà ai có cái máy gì phát ra tiếng kêu như tiếng chim hót làm ảnh hưởng sức khỏe của cả khu phố đề nghị tắt đi nhé". Tôi chưa kịp dứt lời, trong lùm cây xoài lớn có tiếng động phành phạch rung chuyển cả lùm cây như thể sự vận chuyển của một con đại bàng. Tôi sợ hãi về lại phòng. Tiếng "huých huých huých huých huých" lại vang lên như thách thức.

Sớm mai thức dậy, người khách ngủ qua đêm trong nhà gương mặt rạng rỡ chào tôi nhưng mắt vẫn say sưa ngắm chim trong vườn qua ô cửa sổ:

- Đẹp quá! Bộ lông óng mượt, cái mỏ dài, đôi mắt rất tinh nhanh.

Tôi kêu lên khe khẽ:

- Con chim hoang, con chim ma, phải đuổi nó đi ngay. Phải đuổi nó đi ngay.

Tôi dang tay kéo một cành khế giật mạnh, con chim bay vút đi khi tôi chưa kịp nhìn.

Người khách phàn nàn:

- Đất lành chim đậu. Ở đây hiếm hoi chứ ở quê nhiều lắm. Sáng sớm chim đậu đầy vườn, chi chít trên dây điện. Con chim đẹp thế lại đuổi nó đi

Nghe cũng có lý. Tôi tần ngần tiêng tiếc, nhơ nhớ con chim hoang. Đêm, tôi thấp thỏm nhìn đồng hồ, mong đến giờ con chim cất tiếng hót. Đáp lại khao khát của tôi là đêm mênh mông yên tĩnh lạ lùng.

Sớm hôm sau, khi vẫn còn ngái ngủ, tôi ngạc nhiên: Trong dàn đồng ca nồng nhiệt đón chào bình minh của bầy chim quen thuộc, nổi bật lên giọng hót của con chim lạ. Nó có giọng hót nồng nhiệt, hứng khởi, kiêu sang. "Huých huých huých huých huých" - Tiếng hót bay bổng, tiếng hót vang xa. "Huých huých huých huých huých" - Tôi chúm miệng hót theo. Tôi sung sướng trèo lên sân thượng, lắng tai nghe xem con chim đậu ở cây nào, đứng chỗ nào trong bầy chim sáng sớm hôm nay. Tôi không nhìn thấy con chim lạ ở đâu. Đáp lại sự cảm mến của tôi, xung quanh tôi, hướng về phía nào cũng tràn đầy âm thanh thánh thót "huých huých huých huých huých".

Nhưng rồi từ đêm đó, tôi không còn nghe thấy tiếng chim. Vắng tiếng chim đêm trở nên buồn tẻ. Đêm bâng khuâng, đêm khó ngủ vô cùng. Hình như con chim quí ấy đã bị bẫy vào lồng. Tôi tần ngần ngẩn ngơ nhớ. Nhớ giọng hót của một con chim lạ

Dạ Thảo

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.