Ông vua tem

Sinh thời, giáo sư Ngô Gia Hy vẫn thường được mọi người biết đến như là nhà niệu học hàng đầu của Việt Nam. Nhưng ít ai biết rằng, trong cuộc sống đời thường, còn có một ông Ngô Gia Hy khác cũng nổi tiếng không kém: “ông vua chơi tem” Ngô Gia Hy.

Theo lời kể của những người thân của giáo sư, từ khi còn ở tuổi hoa niên, ông đã đam mê chơi tem. Ngày ấy, nguồn tem ít, quan hệ chưa có, có được những con tem như ý là cả một việc nhọc nhằn. Nhưng bằng nhiều cách, ông đã vượt qua trở ngại để tạo được một số vốn ban đầu đáng kể.

Trong số những người con của giáo sư, anh Ngô Gia Lương là người có nhiều dịp gần gũi ông nhất trong thú sưu tập này. Anh nhớ như in những ngày lẽo đẽo theo cha đi xin bì thư, mua tem cũ về để cùng ông ngồi tỉ mẩn nhúng từng con tem vào nước cho bong ra khỏi phong bì, rồi dùng chiếc kẹp nhỏ để gắn chúng vào những quyển “album” còn khá thô mộc, đơn sơ mà cha anh tự tạo.

Bộ sưu tập tem đồ sộ của ông có nhiều loại. Nào là tem Cá, tem Hoa, tem Bướm; nào là tem Cây tre; tem Nữ phục; tem Thuyền buồm. Này là bộ tem Quốc kỳ của đầy đủ các nước trên thế giới; này là bộ tem của tất cả những gì có liên quan đến Cách mạng; kia là bộ tem Bàn tay muôn điệu - gồm tất cả những con tem có hình bàn tay, còn kia nữa là những bộ tem về Thể thao, Y học, Văn hóa cổ truyền Việt Nam, Nhân vật Việt Nam, Nhân vật các nước, ngoài ra còn có những tem về chủ đề Tai ương - gồm tất cả những con tem có hình ảnh những trận thiên tai, địch họa nổi tiếng trên thế giới...

Một trong những con tem quý của G.S. Ngô Gia Hy.
Một trong những con tem quý của G.S. Ngô Gia Hy.

Trong bộ sưu tập của ông, chúng tôi thấy có đến những chục album để dành cho các bộ tem y học, y khoa, tem có hình các nhân vật y học, y khoa nổi tiếng... Ngoài ra, những bộ tem khác như tem tranh, tem mô phỏng hình mẫu những bức tranh khỏa thân nổi tiếng như La maja nude (Bức họa maja khỏa thân) của Goya... cũng khá “độc”. Đặc biệt quý hiếm là bộ tem có hình Bảo Đại, bộ tem 4 tấm có hình cây tre mặt ngoài mỗi tấm đều được mạ vàng 24K mang tên Bamboo Of The Marsh Gold do Trung Quốc sản xuất...

Giới chơi tem có cách gọi những con tem tạp lục (varieties) để chỉ những con tem bị in sai do sơ suất hoặc do thay đổi bát chữ ở bản in. Một tạp lục khác là những con tem khác nhau về giấy in. Ngoài ra, những con tem không có rìa răng cưa cũng là một dạng tem quý. Bộ sưu tập của giáo sư Ngô Gia Hy dù không thật nhiều nhưng mỗi loại cũng có hàng chục con tem như vậy.

So với những người chơi tem theo xu thế hiện đại ngày nay, bộ sưu tập của giáo sư  ít nhiều mang dáng dấp của một người chơi tem tài tử. Thế nhưng, tính tài tử đó lại là kết quả của một sự say mê hết mực, một sự nhiệt thành của chủ nhân nó mà ai cũng có thể cảm nhận được khi một lần chiêm ngưỡng bộ sưu tập của ông.

Một điểm rất hay là những bộ tem của ông đều có ưu điểm toàn diện và đều có cách trình bày rất hay. Từng con tem được cắt, dán công phu và trình bày thật sáng sủa, khoa học, dễ cảm nhận mà lại rất có sức lôi cuốn người xem.

Đơn cử như trường hợp bộ tem Di sản thế giới - châu Á. Tập album chỉ dày có 40 trang  với mấy chục con tem nhưng chứa đựng đầy đủ các danh thắng của Việt Nam và các nước...

Hay như bộ tem Cách mạng Pháp năm 1789 chẳng hạn. Chỉ khoảng trăm con tem, nhưng có đầy đủ tất cả những hình ảnh cần thiết nhất từ tình hình diễn biến, đến những nhân vật chủ yếu... về cuộc cách mạng nổi tiếng này.

Cho đến ngày ông mất, trong căn phòng nhỏ bé ông vẫn thường ngồi làm việc đã có đến tổng cộng 180 quyển album đồ sộ chứa hàng chục triệu con tem. Đây đúng là cả một “gia tài nghệ thuật” mà ông đã bỏ công sưu tập trong suốt hơn nửa thế kỷ

Bá Sên

Các tin khác

Đi chênh vênh giữa tin đồn và sự thật

Đi chênh vênh giữa tin đồn và sự thật

Người ngoài nghề thường nghĩ phóng viên mảng nội chính - pháp luật là những người thích nghe chuyện án mạng. Nghĩ thế cũng không sai hẳn. Nhưng, đi lâu mới biết thứ giữ chân họ lâu nhất không phải hung thủ, cũng không phải bản án. Mà là những chi tiết nằm ngoài hồ sơ, những mảnh vụn sự thật vẫn còn ấm hơi người mà không một văn bản tố tụng nào chịu ghi lại.

Giữ giọng nói thật giữa mạch đời sáng tối

Giữ giọng nói thật giữa mạch đời sáng tối

Nhiều năm sau khi không còn xuất hiện đều đặn trên sóng truyền hình, Đại tá Nguyễn Thị Mai Thao - Phó giám đốc Truyền hình Công an nhân dân (ANTV) vẫn gặp những người nhận ra mình chỉ bằng giọng nói.

Những bà mẹ chờ bên dòng sông cũ

Những bà mẹ chờ bên dòng sông cũ

Việc giám định ADN từ mẫu máu thân nhân liệt sĩ đang mở ra hy vọng đưa những phần mộ chưa biết tên trở về đúng với danh tính của mình.

Đứa con trai của vùng đất trầm

Đứa con trai của vùng đất trầm

Võ Đăng Khoa mang quân hàm Trung úy, mới hai mươi mấy tuổi đầu. Nhưng những truyện ngắn và tiểu thuyết của Khoa khiến người ta có cảm giác, anh đã già đi một nửa đời người. Già đủ để biết rằng nỗi buồn không cần phải kêu tên, chỉ cần để nó nằm yên ở đó, lặng lẽ gặm nhấm, lặng lẽ thấm dần như nước mưa lem dần lên vách.

Đoàn Thanh Hà và “ma thuật” với ngói

Đoàn Thanh Hà và “ma thuật” với ngói

Từ đất, đá, tre, gỗ, gạch, ngói, thậm chí chum, vại… kiến trúc sư Đoàn Thanh Hà đã tìm kiếm tiếng nói mới, biểu hiện mới thông qua các thiết kế kiến trúc của mình. Riêng với ngói, vật liệu lợp nhà quen thuộc với hầu hết người dân Việt Nam, nay được sử dụng theo cách không bình thường (làm thành tường, thành màng bao che), gợi lên nhiều ấn tượng khác nhau nhưng gần gũi.

Người gieo “mầm đổi mới” trên ruộng lúa Việt Nam

Người gieo “mầm đổi mới” trên ruộng lúa Việt Nam

Cả một đời gắn bó với cây lúa, nhiệt tâm tạo giống lúa, thương binh, Anh hùng lao động Trần Mạnh Báo vẫn giữ thói quen thăm ruộng đồng và trò chuyện với người nông dân mỗi ngày. Ông gọi đó là cuộc đối thoại với cánh đồng. Người dân thường nhớ hình ảnh ông đội nón, xắn quần, lọ mọ ngoài đồng từ sớm tinh mơ tới lúc chiều muộn.

Người coi kho đặc biệt ở Bộ Tư lệnh Cảnh vệ

Người coi kho đặc biệt ở Bộ Tư lệnh Cảnh vệ

Đó là Đại úy Vũ Đại Nghĩa, cán bộ Phòng Kỹ thuật bảo vệ, Bộ Tư lệnh Cảnh vệ. Công việc của anh quanh năm gắn với những chuyến công tác đột xuất, những ca trực thâu đêm, những lần “ăn ngủ cùng máy móc” trước mỗi sự kiện lớn.

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.