Theo lời ông Nguyễn Đăng Chương, Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn thì trước khi ký quyết định này, phía Cục cũng đã suy nghĩ rất nhiều, Vì nó liên quan đến uy tín và danh dự của một con người. Nhưng, nếu chỉ vì uy tín của một cá nhân mà để xã hội bức xúc khi tạo ra hàng loạt vấn đề liên tiếp, có khả năng ảnh hưởng đến giới trẻ... là điều không nhân nhượng được.
Từ “bà Tưng” đến Angela Phương Trinh
Angela Phương Trinh, cô gái năm nay vừa 18 tuổi này từng là một hiện tượng của làng giải trí Việt, với những vai diễn đầy ấn tượng trong các bộ phim truyền hình dài tập từ khi cô còn rất bé, như: “Bà mẹ nhí”, “Kính vạn hoa”, “Mùi ngò gai”…
Từ khi Angela Phương Trinh tuyên bố cô sẽ chuyển qua ca hát thì cũng là lúc đám đông chứng kiến một Angela Phương Trinh nhiều thay đổi. Angela Phương Trinh bắt đầu nói nhiều hơn về đại gia, trinh tiết, yêu đương, chuyện phẫu thuật thẩm mỹ. Tiếp đến là những bức ảnh khoe nhà, khoe xe… Chính từ đây, Angela Phương Trinh gặp nhiều bẽ bàng.
Hai phát ngôn gây sốc của Angela Phương Trinh bị dư luận phản ứng rất khủng khiếp, chính là: "Có đại gia đòi trả 20 nghìn USD để gặp tôi" và: "Nếu cần sẽ đến bệnh viện kiểm tra trinh tiết để chứng minh"… Song song với những phát ngôn vớ vẩn ấy, Angela Phương Trinh còn vướng vào chuyện khoe xe đi mượn, khoe nhà đi thuê…
Đặc biệt, là lúc cô bị phát hiện nói dối khi đăng lên facebook của cô dòng chữ đại loại "Ăn chay để cầu thi tốt" vào dịp các thí sinh bước vào kỳ thi THPT. Một số trang báo mạng rảnh chuyện (hay có cá nhân rảnh chuyện tố cáo với báo mạng - NNL), lùng sục tìm về trường cũ của Angela Phương Trinh để hỏi thăm, được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô, báo mạng đã chỉ ra được Angela Phương Trinh đã thôi học vào năm lớp 9.
Angela Phương Trinh ban đầu cũng phản ứng lại thông tin trên. Sau, cô xin lỗi vì không chịu được sức ép của đám đông. Cho đến giờ, tôi vẫn bảo lưu quan điểm, nếu chúng ta mắng một ai đó chỉ vì họ học đến lớp 9 thì chúng ta rất hồ đồ. Mặc cho vẫn biết, đa phần trình độ tri thức quyết định diễn biến của hành vi. Nhưng, sự giáo dục của gia đình mới mang yếu tố căn bản để quyết định nên tính cách của cá nhân.
Khi tôi trình bày quan điểm này trong nhận định về Angea Phương Trinh xung quanh chuyện nghỉ học vào năm lớp 9, tôi nhận được nhiều e-mail từ độc giả muốn tranh luận lại bài viết trên. Đa phần những e-mail này đều có nội dung giống nhau là trách vì sao tôi lại có quan điểm bảo vệ một cô gái chỉ mới học đến lớp 9 (?!). Ngay thời điểm đó, tôi đã nhận ra rằng, dư luận không còn khoan dung với Angela Phương Trinh nữa.
Trước Angela Phương Trinh, "bà Tưng" tức cô gái có tên Lê Thị Huyền Anh đã bị cấm biểu diễn trên toàn quốc, văn bản này được phát đi từ kiến nghị ban đầu của Cục Nghệ thuật biểu diễn.
"Bà Tưng" khác Angela Phương Trinh nhiều thứ. "Bà Tưng" rập rình bước vào làng giải trí với hành trang là đoạn clip nhún nhẩy khoe độ rung lắc của vòng một, được cư dân mạng bình phẩm điên đảo. Ngoài cái clip ấy ra, "bà Tưng" còn một ít vật dụng khác là những ghi chú có tính khiêu khích trên facebook cá nhân, các bức ảnh gợi nhắc sự phồn thực. Từ khi được một hãng game để mắt đến, "bà Tưng" còn có những hành vi và phát ngôn kỳ quái hơn.
Ngoài đời thực, "bà Tưng" là con rối trong tay những người muốn trục lợi từ sự đàm tiếu của dư luận dành cho "bà Tưng". Thật ra, "bà Tưng" chưa có sai phạm gì để bị cấm biểu diễn trên toàn quốc. Nhưng, với động thái quyết liệt này, cơ quan quản lý văn hóa phần nào đã thể hiện rõ quan điểm của họ, hy vọng rằng quan điểm này phần nào sẽ ngăn chặn được những cô gái có ý định làm "bà Tưng" tiếp theo. Thế nhưng, điều cần thiết hơn nữa là phải ngăn chặn được những hình ảnh của "bà Tưng" trên game online, trên các sản phẩm thuộc về thế giới ảo.
Sự quyết liệt cần thiết ấy, chỉ nhằm mục đích giúp giới trẻ hiểu rằng "những trò tào lao hoàn toàn không có đất diễn trong đời sống văn hóa hiện nay". Cuối cùng, nếu không kiếm được món lợi nào từ những lần bán danh dự, cá nhân sẽ tự biết cách tiết chế hành vi của chính mình".
“Cây gậy” của nhà quản lý
Có 3 quyết định quan trọng của Cục Nghệ thuật biểu diễn được đưa ra trong thời gian gần đây. Thứ nhất, rút giấy phép cuộc thi "Nữ hoàng biển 2013". Thứ hai, cấm "bà Tưng" diễn trên toàn quốc. Thứ ba, cấm Angela Phương Trinh. Tất nhiên, những phương thức xử lý mới cũng có thể có sự nóng vội, chủ quan nhất định. Nhưng, đó là điều cần thiết để góp phần chấn chỉnh lại các hành vi lệch chuẩn về văn hóa.
Angela Phương Trinh trình diễn trong bar, nên nếu cho rằng những tư thế lẫn trang phục của cô không phù hợp, là điều hết sức gượng ép. Đơn giản, trang phục và tư thế biểu diễn của ca sĩ phải phù hợp với bối cảnh, khán giả mà họ đang phục vụ. Không thể nào ép Angela Phương Trinh mặc áo dài, đội nón lá, tay nâng niu một cành hoa để hát trong bar được. Bởi, tâm lý của khách đi bar, họ tìm sự kích động chứ không phải tìm một ca sĩ có bài hát hay. Đáp ứng được nhu cầu này, ca sĩ sẽ có đất sống ở bar. Như "bà Tưng", "bà Tưng" sẽ biểu diễn gì ở bar? Ngoại trừ việc xuất hiện để tạo nên một cơn hưng phấn người thật việc thật cho đám đông đã chiêm ngưỡng cô rất nhiều trên mạng. Tức là, một dạng giải quyết nhu cầu tò mò và… hết.
Tuy nhiên, khi những hình ảnh về buổi biểu diễn trong bar của Angela Phương Trinh xuất hiện đầy trên các trang mạng (và báo mạng lấy lại) thì đó chính là giọt nước làm tràn ly. Đó chỉ là một yếu tố nhỏ, trong một chuỗi rất dài thị phi của Angela Phương Trinh dẫn đến việc cô bị cấm biểu diễn trên toàn quốc. Và lần này, cơ quan quản lý văn hóa không còn đủ kiên nhẫn với Angela Phương Trinh được nữa. Khác với "bà Tưng", Angela Phương Trinh vẫn sẽ nhanh chóng được cho trình diễn trở lại, nếu như "chấp hành xong các quyết định xử phạt vi phạm hành chính của các cơ quan Thanh tra Văn hóa - Thể thao và Du lịch có thẩm quyền".
Angela Phương Trinh cũng vừa có lá thư rất dài, gửi đến dư luận xung quanh vụ ầm ĩ liên quan đến cô. Cô viết: "Những ngày vừa qua là những ngày thật sự tồi tệ, không chỉ đối với em, mà còn đối với cả gia đình và người thân của em. Mọi chuyện tệ đến mức em đã khóc rất nhiều. Có rất đông các anh chị nhà báo, phóng viên và bạn bè đã liên lạc với em sau sự cố bị cấm diễn, nhưng càng nhiều người gọi, càng nhiều người động viên, em lại càng cảm thấy bản thân mình thật bất lực hơn bao giờ hết. Trong suốt một khoảng thời gian dài, em biết em đã làm rất rất nhiều người thất vọng, em biết trong lòng của không ít người, "bà mẹ nhí" ngày xưa gần như đã chết, em cũng biết người ta còn coi em như "thảm họa của showbiz Việt", đặt cho em cái tên "nữ hoàng thị phi" hay có những bậc phụ huynh đã không ngần ngại đánh giá em là đứa con gái hư hỏng.
Nếu em nói em đã rất buồn, rất khổ tâm và vô cùng sợ hãi đến mức gần như bị trầm cảm, em không biết liệu có bao nhiêu người còn tin mình. Đã rất nhiều đêm em thức trắng mà suy nghĩ, rằng tại sao mình luôn vướng phải tất cả những điều không hay trong showbiz nhỏ bé này, tại sao bất kỳ nhất cử nhất động nào của em cũng đều được đưa lên mặt báo, tại sao gia đình của em lại phải chịu đựng những tai tiếng của chính em... Em cứ nghĩ mãi, rồi em cũng tìm được câu trả lời mà em tự cho rằng là thích hợp nhất với bản thân mình, đó là vì mình đã thay đổi quá nhiều…
Em bây giờ, không dám nói lời xin lỗi với mọi người, càng không dám nói lời xin lỗi với gia đình, bạn bè và những khán giả đã luôn yêu quý em, sau ngần ấy sóng gió mà em đã gây ra. Em chỉ mong rằng, những hành động để sửa sai của mình sẽ dần lấy lại tình cảm mà mọi người đã dành cho em, từng chút một. Dù có thể sẽ chẳng còn ai tin, nhưng những gì em nói, tất cả đều xuất phát từ sự hối lỗi chân thành".
Lạm bàn
Có rất nhiều bài báo xuất hiện song song cùng với công văn của Cục Nghệ thuật biểu diễn, gọi Angela Phương Trinh là "gái hư" hay "bi kịch tài năng nhí"… Tôi thấy, điều này không chính xác.
Quan sát làng giải trí Việt nhiều năm, mới thấy hết sự thiếu khách quan của một số người làm truyền thông, đặc biệt là giới làm báo mạng. Họ yêu ai, ghét ai, họ muốn dìm ai, muốn nâng ai... họ đều làm bằng được. Họ lợi dụng rất tốt sự lan tỏa của mạng Internet, và một bộ phận những người đọc nhanh. Đọc là tin ngay, không cần suy xét lại để thực hiện điều họ muốn.
Cậu em của tôi vốn am tường hậu trường làng giải trí kể cho tôi nghe chuyện này, thật 100%. Có phóng viên của một tờ báo mạng tại Hà Nội, gọi điện thoại cho một bầu show xin cặp vé máy bay khứ hồi Hà Nội - TP HCM để vào TP HCM tham dự chương trình do bầu show này tổ chức. Đầu tiên, bầu show hứa sẽ cho. Sau, chắc lắm việc nên quên. Ngay lập tức, sau khi chương trình của bầu show khép lại, phóng viên có bài “đập” chương trình của bầu show tơi tả. "Anh thấy không? Nếu mà ông kia đừng quên cho phóng viên một cặp vé máy bay để vào xem chương trình, thì đã không bị báo mạng đập", cậu em tôi bảo vậy.
Một trường hợp khác, phóng viên báo mạng làm truyền thông cho ca sĩ, đang yên đang lành thì ca sĩ muốn đổi người làm truyền thông vì thấy hiệu quả không như mong muốn. Rất nhanh chóng, phóng viên tìm cách tạo ra một scandal khiến ca sĩ phải mướt mồ hôi để dập tắt… Còn rất nhiều chuyện để minh chứng cho việc "vì sao giới nghệ sĩ vừa sợ vừa cần báo mạng" đến như vậy.
Scandal trong bar của Angela Phương Trinh, không phải là một scandal cố ý. Nó nằm ngoài dự liệu của cô ấy… Tôi không bênh vực Angela Phương Trinh (như tôi đã nói, quyết định của Cục Nghệ thuật biểu diễn là cần thiết), nhưng chúng ta phải sòng phẳng khi suy xét về bất cứ cá nhân nào. Và tôi cho rằng, trong trường hợp này, đám đông đã không sòng phẳng với Angela Phương Trinh. Nhưng thôi, những gì thuộc về quan điểm cá nhân thì không nên tranh cãi nhiều. Với lại, biết đâu đây sẽ là một cơ hội tốt để Angela Phương Trinh nghiệm lại những gì đã xảy ra với cô, và từ đó có một hướng phù hợp hơn trong hoạt động giải trí.
Đã có những động thái quyết liệt từ cơ quan quản lý văn hóa đối với những hành vi phản cảm, kệch cỡm của một bộ phận nghệ sĩ, khi họ nhận được phản ánh thông tin từ giới truyền thông. Thì đã đến lúc, phía các cơ quan quản lý truyền thông cũng phải mạnh tay hơn với một số trang báo mạng chỉ phản ánh về văn hóa theo kiểu scandal của nghệ sĩ, dấu vết dao kéo, vòng một bất thần căng tròn...
Văn hóa chỉ thật sự tốt khi có sự phối hợp giữa xử lý và tuyên truyền. Sẽ rất khó để hy vọng, nếu đường hướng truyên truyền ngày càng lệch lạc còn người xử lý cứ căn cứ vào sự phản ánh lệch lạc đó để ra văn bản xử lý
