Một điệp viên Mỹ thân Liên Xô liên quan đến trận Trân Châu Cảng

Sự kiện trân châu cảng diễn ra ngày 7/12/1941 thật ra còn trầm trọng hơn những gì mà phần đông người Mỹ hình dung. Vụ người Nhật Bản tấn công Trân châu cảng là kết quả của kế hoạch mang tên "Chiến dịch Tuyết" được thực thi bởi một người Mỹ - nhân vật có ảnh hưởng nhất trong chính quyền Tổng thống Franklin Roosevelt, đồng thời lại là một điệp viên có cảm tình với Liên Xô.

Trong suốt thập niên 30 thế kỷ trước, đế quốc Nhật Bản phải đối mặt với nhiều biến động chính trị vô cùng nguy hiểm. Ví dụ, hai vụ mưu sát Nhật hoàng Hirohito - lần thứ nhất do một người cộng sản Nhật Bản có cha là thành viên Quốc hội, và lần thứ hai do một công dân Triều Tiên yêu nước thực hiện - dẫn đến hàng loạt những vụ ám sát nhằm vào giới chủ ngân hàng và thành viên Quốc hội Nhật.

Sau khi Thủ tướng Tsuyoshi Inukai bị sát hại vào năm 1932 do việc ông không có biện pháp hiệu quả đối phó với cuộc đại suy thoái cũng như kiềm chế ảnh hưởng của nước ngoài đến Nhật Bản, 110.000 người dân Nhật đã kiến nghị xin ân xá cho những kẻ ám sát ông.

4 năm sau, trong một âm mưu đảo chính, một nhóm sĩ quan trẻ đã bủa vây Thủ tướng Kesisuke Okada trong nhà tắm của ông nhưng giết lầm một người em vợ trông giống ông. Vụ việc này suýt làm tan rã nội các Chính phủ Nhật Bản lúc đó. Trước hàng loạt những sự kiện rối bời, Nhật hoàng lo sợ mình sẽ bị ám sát nếu như không chống đỡ nổi các mối đe dọa từ Mỹ và Nga đối với những lợi ích kinh tế và quân sự của Nhật Bản trên thế giới.

Trong khi đó, người Nga cũng biết họ sẽ vô cùng vất vả khi phải đối phó cùng lúc cuộc tấn công xâm lược của Đức từ phía tây và mối đe dọa của Nhật Bản ở phía đông. Trong tình thế này, một cuộc đụng độ giữa Mỹ và Nhật Bản sẽ mở lối cho Liên Xô tập trung toàn lực đối phó với quân Đức. Tình báo Xôviết lúc này có một "tay trong rất ảnh hưởng" ở Washington. Đó là Harry Dexter White, một quan chức cấp cao trong Bộ Tài chính Mỹ.

Harry Dester White giải trình trước Quốc hội năm 1948.
Harry Dester White giải trình trước Quốc hội năm 1948.

Harry White sinh ra và lớn lên trong một gia đình lao động ở thành phố Boston nước Mỹ và từng là sĩ quan quân đội nhưng không tham gia Thế chiến I. White lấy được bằng Tiến sĩ kinh tế học Đại học Havard.

Khi vào làm việc cho Bộ Tài chính của chính quyền Tổng thống Franklin Delano Roosevelt (thường gọi tắt là FDR), White bắt đầu có cảm tình với những người cộng sản và vào năm 1936 (nhờ sự giúp đỡ của một người Mỹ khác làm điệp viên cho Liên Xô là Whiitaker Chambers), ông bắt đầu chuyển giao thông tin về đời sống chính trị và kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc cho NKVD (tiền thân của KGB).

Do sợ bị bại lộ thân phận điệp viên ngầm cho nên có một thời gian White tạm ngưng liên lạc với NKVD. Nhưng đến tháng 5/1941, khi hiệp ước không tấn công xâm lược ký kết giữa Hitler và Stalin không được phía Đức Quốc xã thực hiện, điệp viên Vitalii Pavlov của NKVD cố gắng thuyết phục White thực thi sứ mạng giúp Liên Xô không phải đối phó cùng lúc hai mặt trận ở phía đông và phía tây.

Từ vị trí cực kỳ thuận lợi trong Bộ Tài chính Mỹ, White có được mối quan hệ thân thiết với các nhân vật chủ chốt trong chính quyền FDR. Ví dụ, White biết rõ Stanley Hornbeck - chuyên gia về châu Á của Bộ Ngoại giao Mỹ - thù ghét Nhật Bản và tin rằng người châu Á vốn nhút nhát, dễ bị lừa gạt. Đồng thời, White cũng tác động đến Henry Morgenthal - Bộ trưởng Tài chính có quyền lực nhất trong nội các do là bạn thân của Tổng thống Roosevelt.

Đồng thời tác động đến Morgenthal và Hornbeck, White làm thay đổi được chính sách của Mỹ đối với Nhật Bản. Thay vì thỏa hiệp với chủ nghĩa phát xít, Mỹ buộc Nhật Bản phải rút quân đội ngay lập tức khỏi Trung Quốc, trung lập hóa Mãn Châu và bán 3/4 số vũ khí lục quân và hải quân cho Mỹ.

Bìa Cuốn sách "Chiến dịch Tuyết" của John Koster.
Bìa Cuốn sách "Chiến dịch Tuyết" của John Koster.

Nhận thức được sự sỉ nhục và mối đe dọa từ phía Mỹ, chính quyền Nhật Bản quyết định khai chiến với người Mỹ. Kế hoạch của người Nhật là tấn công bất ngờ nhằm vào hạm đội Mỹ ở Trân Châu cảng và Philippines.

Sau khi Thế chiến II kết thúc, Harry White vẫn tiếp tục tác động đến chính sách của Mỹ theo hướng có lợi cho Liên Xô cho đến khi thân phận ông bị bại lộ do sự phản bội của hai điệp viên là Whiitaker Chambers và Elizabeth Bentley. Harry White qua đời năm 1948, 3 ngày sau khi ông có cuộc giải trình trước Ủy ban về các hoạt động chống Mỹ của Hạ viện.

Cái chết của Harry White được cho là tự sát. Năm 1950, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) coi Harry White là một kẻ phản bội nước Mỹ. Vai trò của Harry White trong "Chiến dịch Tuyết" của Liên Xô và Trân Châu cảng chỉ được hé lộ sau khi Vitalii Pavlov - điệp viên tuyển mộ White và sau Thế chiến II là trung tướng tiếp tục làm việc cho KGB - cho xuất bản cuốn hồi ký vào năm 1996, trong đó White được mô tả là "người cứu Liên Xô".

Mới đây, tác giả John Koster tiếp tục xuất bản cuốn sách về Trân Châu cảng: "Chiến dịch Tuyết: Làm sao mà một điệp viên Xôviết trong nhà Trắng của FDR gây ra trận Trân Châu cảng". John Koster cũng là một cựu binh của Chiến tranh thế giới thứ hai và hiện đang sống ở New Jersey

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.