Ai chịu trách nhiệm khi hàng trăm hécta đất tái định canh dự án bauxite bị lấn chiếm trái phép?

153 ha đất tái định canh dự án bauxite “biến mất” (Bài 1)

Toàn bộ 153 ha đất khu tái định canh của Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng tại thị trấn Lộc Thắng và xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm (Lâm Đồng) đã bị người dân lấn chiếm trái phép. Việc giải tỏa công trình, hoa màu trên đất bị lấn chiếm đang gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ mất ANTT. Trong khi đó, giữa Ban Quản lý Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng và UBND huyện Bảo Lâm vẫn chưa thống nhất được quan điểm xử lý đối với diện tích đất tái định canh bị lấn chiếm. Sự việc đã kéo dài hơn 10 năm qua và câu chuyện vẫn đang là “bài toán nóng”...

Trong khi Khu tái định canh Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng đã được đầu tư hơn 10 tỷ đồng để người dân lấn chiếm hết thì tại huyện Bảo Lâm (Lâm Đồng) lại đang thiếu đất tái định canh, định cư cho các hộ trong diện bị thu hồi đất để phục vụ khai thác quặng bauxite, chế biến alumin…

Theo hồ sơ, năm 2006, để phục vụ Dự án Tổ hợp bauxite – nhôm Lâm Đồng, UBND tỉnh Lâm Đồng đã giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh thực hiện khu tái định canh tại thị trấn Lộc Thắng và một phần xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm. Khu đất có tổng diện tích hơn 182ha, trong đó đất có rừng hơn 107ha, đất không có rừng trên 43ha và đất người dân đang sản xuất nông nghiệp khoảng 28ha. Mục tiêu của dự án là khai hoang và đầu tư cơ sở hạ tầng nông nghiệp để hình thành khu sản xuất với cơ cấu phù hợp, phục vụ tái định canh cho các hộ bị ảnh hưởng do giải phóng mặt bằng dự án khai thác bauxite nhôm giai đoạn 1.

153 ha đất tái định canh dự án bauxite “biến mất” (Bài 1) -0
Khu tái định canh thuộc Dự án Tổ hợp bauxite nhôm Lâm Đồng. 

Tháng 9/2007, khu tái định canh trên được UBND tỉnh Lâm Đồng giao cho Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam TKV chủ động thực hiện các thủ tục, thuận tiện hơn trong việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Ban Quản lý Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng được Tập đoàn Công nghiệp Than -Khoáng sản Việt Nam TKV giao nhận bàn giao đất từ Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng là 153,66ha; 28,34ha còn lại hiện trạng đất đang do người dân quản lý, sản xuất nông nghiệp, chưa được cấp có thẩm quyền đền bù, thu hồi, giải phóng mặt bằng nên trên thực tế người dân vẫn canh tác, sản xuất bình thường. Sau khi nhận bàn giao, Ban Quản lý Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng đã chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân liên quan để giải phóng mặt bằng, triển khai đầu tư cơ sở hạ tầng và hoàn thiện với tổng trị giá hơn 10 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cũng từ năm 2007, khi mặt bằng của khu tái định canh dần hình thành, đường sá đi lại thuận tiện, hành vi lấn chiếm đất tái định canh bắt đầu xảy ra. Thời điểm này, trên địa bàn xuất hiện nhiều nhóm người kéo tới “xí phần”, giăng dây, đóng cọc, lấn chiếm đất của khu tái định canh. Ban Quản lý Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng cũng đã nhiều lần phối hợp với lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương, giải tỏa các loại hoa màu trồng trái phép trên diện tích đất lấn chiếm do đơn vị quản lý. Thấy việc lấn chiếm ngày càng phức tạp trong khi Ban Quản lý Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng không đủ người để trông coi, cơ quan này buộc phải ký hợp đồng với một đơn vị tại xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm để bảo vệ khu tái định canh. Dù vậy, việc lấn chiếm đất vẫn diễn ra và ngày càng phức tạp nên trên thực tế hợp đồng này không thanh lý được. Đến năm 2014, toàn bộ diện tích đất tại khu tái định canh của Dự án Tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng tại thị trấn Lộc Thắng và một phần xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm đã bị nhiều người kéo tới lấn chiếm hết.

153 ha đất tái định canh dự án bauxite “biến mất” (Bài 1) -0
Khu tái định canh đã đầu tư xong cơ sở hạ tầng lại bị người dân lấn chiếm.

Đầu tháng 5/2024, có mặt tại khu tái định canh thuộc Dự án Tổ hợp bauxite – nhôm Lâm Đồng, PV Báo CAND không thể nhận ra dấu hiệu nào của một dự án tái định canh. Toàn bộ khu đất rộng 153,66ha (chưa tính 28,34ha chưa thu hồi, bồi thường) đã bị người dân lấn chiếm hết, trồng phủ kín các loại hoa màu, trong đó chủ yếu là cây cà phê, chè, đã cho thu hoạch từ cách đây nhiều năm. Khu tái định canh bị người dân lấn chiếm xuất hiện ngày càng nhiều những công trình kiên cố, trong đó có nhà ở, nhà chòi phục vụ sản xuất nông nghiệp, kho bãi tập kết, buôn bán vật liệu xây dựng… Những người đang sinh sống, canh tác nông nghiệp ở đây từ chối trả lời các câu hỏi của phóng viên. Tuy nhiên, theo tìm hiểu chúng tôi được biết, ngoài người dân sinh sống địa phương lấn chiếm, còn có không ít người từ các tỉnh khác đến nhận chuyển nhượng đất trái phép.

Theo kiểm kê hiện trạng sử dụng đất của UBND thị trấn Lộc Thắng, huyện Bảo Lâm vào tháng 8/2017 có khoảng 130 hộ dân đã lấn chiếm 152,79ha đất tái định canh. Như vậy, gần như 100% diện tích đất của khu tái định canh đã bị người dân lấn chiếm. Cơ quan Công an cũng đã phát hiện nhiều trường hợp sang nhượng trái phép đất lấn chiếm ở khu tái định canh và đã tham mưu cho UBND huyện Bảo Lâm ra cảnh báo về tình trạng trên, đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng siết chặt công tác quản lý, ngăn chặn tình trạng sang nhượng đất lấn chiếm tại khu tái định canh, đảm bảo ANTT tại khu vực này.

Ông Nguyễn Đình Trí, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Tổ hợp bauxite – nhôm Lâm Đồng cho biết, khi đầu tư xong các công trình hạ tầng, đơn vị đã mời UBND huyện Bảo Lâm đến bàn giao khu tái định canh để cơ quan chức năng quản lý, bố trí đất canh tác cho các hộ dân có đủ điều kiện. Tuy nhiên, công tác bàn giao không thực hiện được do UBND huyện Bảo Lâm đề nghị Ban Quản lý dự án Tổ hợp - nhôm Lâm Đồng phải bàn giao “mặt bằng sạch” trong khi thời điểm này khu tái định canh đã bị người dân lấn chiếm, trồng hoa màu.

Cũng theo ông Nguyễn Đình Trí, khi phát hiện các hộ dân lấn chiếm, cùng với việc phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương giải tỏa cây trồng, công trình trên đất, đơn vị cũng đã báo cáo sự việc tới UBND thị trấn Lộc Thắng và UBND huyện Bảo Lâm. Từ năm 2007 đến nay, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo UBND huyện Bảo Lâm “giải tỏa vô điều kiện” các trường hợp lấn chiếm đất khu tái định canh, đồng thời tiếp nhận và quản lý phần diện tích đã giải tỏa để bố trí tái định canh cho các hộ đủ điều kiện.

Dù vậy, các chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng liên quan tới dự án tái định canh này đều không thực hiện được. Phần diện tích đất đã được giải tỏa vào những năm trước đây cũng đã bị người dân tái lấn chiếm và trồng hoa màu.

(còn nữa)

Khắc Lịch

Các tin khác

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.