Xoay quanh các “vấn đề kỹ thuật” cần phải bàn cho một kỳ thi Quốc gia, chạm tới vấn đề công tác đăng ký dự thi của thí sinh, ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng cục khảo thí và kiểm định chất lượng Bộ GD-ĐT cho hay, vào tháng 3/2015, các em học sinh sẽ làm thủ tục đăng ký thi. Trong đó các em phải xác định được mục đích tham dự kỳ thi này là gì, các em phải ghi rõ: dùng kết quả xét tốt nghiệp THPT để xét vào ĐH; vừa sử dụng kết quả để xét tốt nghiệp THPT vừa để xét tuyển ĐH, CĐ; hay chỉ sử dụng kết quả này để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Và như vậy, sẽ phân thí sinh thành 3 nhóm như trên.
Về môn thi, sẽ sử dụng 8 môn thi trong kỳ thi Quốc gia, trong đó để xét tốt nghiệp THPT và ĐH, CĐ thì mỗi thí sinh phải dự thi ít nhất là 4 môn. Trong 4 môn này nếu môn nào phù hợp với ngành và khối thi của các trường ĐH, CĐ thì khi đó nó sẽ đóng thêm vai trò thứ 2.
Môn ngoại ngữ là môn bắt buộc tuy nhiên do điều kiện dạy học ở mỗi vùng khác nhau cho nên theo ông Trinh sẽ có điều chỉnh. Về đề thi, đề thi căn bản là theo định dạng của đề thi các kỳ thi ĐH- CĐ và thi tốt nghiệp THPT 2014. Nó sẽ có các câu từ dễ đến khó, độ nhận thức tăng dần. Trong đó sẽ có các câu hỏi từ mức độ cơ bản phù hợp hầu hết với thí sinh. Không có thay đổi nhiều so với năm 2014.
Về việc tổ chức thi, ông Trinh cho hay, tổ chức kỳ thi dưới sự chủ trì của các trường ĐH. Trước đây cũng đã tổ chức các cụm thi (4 cụm: Hải Phòng, Vinh, Cần Thơ, TPHCM). Chỉ khác bây giờ trên cơ sở ấy chúng ta mở rộng các cụm thi ra một cách phù hợp.Phù hợp với các trường ĐH có đủ nguồn lực, phù hợp với địa phương ấy, phù hợp về mặt vị trí địa lý tạo điều kiện thuận lợi nhất cho HS. Và dưới sự chủ trì của các trường ĐH, sự phối hợp chung tay của các Sở giáo dục và đào tạo, đặc biệt trong việc lựa chọn đội ngũ giáo viên THPT cùng với các trường ĐH để tổ chức kỳ thi này. Đặc biệt là ở khâu coi và chấm thi.
Về xét tuyển kết quả thi, thứ nhất là xét tuyển THPT. Việc xét tuyển THPT sẽ diễn ra trước khi xét tuyển ĐH, CĐ. Kết quả THPT là điều kiện cần để xét tuyển ĐH, CĐ.
Về tuyển sinh ĐH, CĐ đối với các trường sử dụng kết quả kỳ thì này để tuyển sinh đến ngày 15/10 phải công bố kế hoạch tuyển sinh, sử dụng kết quả như thế nào để các em nắm được thông tin. Trong đó, đặc biệt các trường phải xác định được sử dụng tổ hợp các môn nào (khối thi) để xét tuyển ngành của mình, trên nguyên tắc các khối thi truyền thống vẫn giữ để đảm bảo sự ổn định.
Cũng theo ông Trinh, sau khi có kết quả tốt nghiệp, phần mềm do Bộ xây dựng, cung cấp sẽ hỗ trợ việc thông tin bao quát nhất, các mức điểm khác nhau, để các em chọn trường nộp hồ sơ. Thí sinh sẽ đăng ký các nguyện vọng xét tuyển, việc xét tuyển sẽ được thực hiện trong ít nhất là 2-3 đợt. Được biết, đối với các trường ĐH muốn tự chủ tuyển sinh thì phải làm đề án. Đến nay đã có ít nhất 40 trường ĐH, CĐ làm đề án tuyển sinh riêng…
Tại Hội nghị, sau khi nghe ý kiến của Cục trưởng cục khảo thí Kiểm định chất lượng Bộ GD-ĐT, đa số các đại biểu các trường ĐH, sở đều tán thành phương án tổ chức một kỳ thi quốc gia chung của Bộ, tuy nhiên còn khá nhiều ý kiến tỏ ra lo lắng. Nhất là về tỉ lệ hồ sơ ảo. Đại diện trường ĐH- Quốc gia TPHCM nói: Việc các trường ĐH đứng ra tổ chức thi đã làm 10 năm nay nên sẽ có khả năng thực hiện được.Nhưng lo tỉ lệ hồ sơ ảo năm nay sẽ tăng cao khi chúng ta cho phép thí sinh nộp hồ sơ vào tất cả các trường ĐH. Khi đó một em sẽ có khả năng trúng đến 4-5 trường. Bộ có giải pháp hay phần mềm gì để hạn chế tình trạng này?.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng - Phó hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM phân tích: Thật ra thì kỳ thi chung 2015 cũng giống như kỳ thi mọi năm, chỉ có điều là tổ chức lại thành 2 trong 1. Do đó cái khó ở đây sẽ là tỷ lệ ảo sẽ tăng cao ở mỗi trường. Do đó để hạn chế tình trạng này, Bộ nên phân chia các trường ĐH thành trường top 1 ( trên 17 điểm); trường top 2 (15-17 điểm) và trường top 3 là các trường chỉ lấy ngang điểm sàn. Việc tuyển sinh cứ để trường top trên tuyển trước, “lọt sàng xuống nia”, nếu rớt trường trên các em sẽ vào trường top dưới như vậy hạn chế được tỷ lệ thí sinh ảo. Vì “nếu Bộ cho thí sinh đăng ký thoải mái thì chúng tôi không thể nào kiểm soát được khả năng thí sinh vào học hay không.”.
Theo ông Dương Thế Phương, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Bình Dương: kỳ thi 2 trong 1 cho đến giờ này tất cả các Sở phải chấp hành, mặc dù trong tình trạng không thoải mái, vì còn nhiều băn khoăn. Năm trước chúng ta đổi mới thi khác, năm nay chúng ta lại tiếp tục đổi mới và sang năm Bộ trưởng cũng cho rằng chưa chắc đã ổn định với những phương án đã đưa ra. Vậy thì chúng ta xoay vòng vòng nhiều phương thức nhưng cuối cùng chúng ta chưa biết phải chọn phương thức nào để phù hợp.”.
Cũng theo ông Phương, băn khoăn thứ nhất là bây giờ các trường ĐH tổ chức thi 2 trong 1 nhưng Sở giáo dục lại là đơn vị ký cấp Bằng. “Tôi lấy cơ sở nào để cấp bằng tốt nghiệp khi tôi không đứng ra tổ chức kỳ thi đó? Trước đây thi theo cụm Đại học, thì chúng ta có hai đợt thi, nay tập trung 3 thành 1, nhiều địa bàn không thể đáp ứng cơ sở phục vụ kỳ thi. Đặc biệt tổ chức thi như phương án Bộ đưa ra, tỷ lệ ảo vào các trường ĐH sẽ rất cao. Khó khống chế được nguyện vọng của học sinh nộp vào các trường.
Cũng theo PGS-TS Mai Hồng Quỳ, Hiệu trưởng ĐH Luật TP HCM, việc tự chủ tuyển sinh của các trường ĐH không hề bị ảnh hưởng từ kỳ thi chung vì các trường vẫn có quyền đưa ra đề án tuyển sinh riêng của mình. Việc để các trường ĐH đứng ra chủ trì kỳ thi là một hướng đi đúng đắn để có thể các trường sẽ an tâm hơn về chất lượng từ kỳ thi chung.
Nhưng về chất lượng chấm thì bà Quỳ cho rằng vẫn nên để giáo viên phổ thông chấm bài thi vì chính họ là người nắm vững nhất các kiến thức phổ thông còn giảng viên đại học chủ yếu là nắm chuyên ngành. Một vấn đề mà trường ĐH Luật TPHCM cũng như rất nhiều trường khác lo lắng đó là hồ sơ ảo.
Những năm trước chúng tôi chỉ có khoảng 70-75% học sinh đậu nhập học. Do vậy đối với kỳ thi năm nay tôi cho rằng các đơn vị cấp phiếu đăng ký đại học chỉ nên cấp tối đa 3 phiếu đăng ký, chứ nếu cấp cho các em quá nhiều thì sẽ rất khó cho các trường
