Theo thống kê của Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk, trong năm 2024, toàn tỉnh có khoảng 9.100 xe ô tô đăng ký mới nhưng đến năm 2025, con số này tăng lên khoảng 12.000 xe. Sự gia tăng nhanh chóng của số lượng phương tiện cơ giới đã thúc đẩy các hoạt động kinh doanh dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng ô tô phát triển mạnh trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế và tạo công ăn việc làm, hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng ô tô cũng phát sinh một lượng lớn chất thải nguy hại. Nếu không được quản lý, thu gom và xử lý đúng quy định, các loại chất thải này có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng đối với môi trường đất, nước, không khí và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Thông thường, trong quá trình sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện, các garage ô tô thường phát sinh nhiều loại chất thải nguy hại như dầu nhớt thải chứa kim loại nặng, giẻ lau dính dầu mỡ, dung môi hóa chất, ắc quy chì, nước thải nhiễm dầu, lốp xe cũ, bóng đèn huỳnh quang và các phụ tùng hư hỏng có chứa chì, crom, niken…
Đây đều là những chất có độc tính cao, khó phân hủy trong tự nhiên và có khả năng tích tụ lâu dài trong môi trường. Trong số đó, dầu nhớt thải là loại chất thải nguy hại phổ biến nhất tại các cơ sở sửa chữa ô tô. Sau quá trình sử dụng, dầu nhớt thường chứa nhiều tạp chất độc hại, cặn cháy và kim loại nặng phát sinh từ hoạt động của động cơ.
Theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, dầu thải từ hoạt động bảo dưỡng phương tiện cơ giới thuộc danh mục chất thải nguy hại và phải được thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý riêng biệt. Nếu dầu nhớt thải bị xả trực tiếp ra môi trường hoặc thấm xuống đất, chỉ một lượng nhỏ cũng có thể gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm trên diện rộng.
Ngoài ra, dầu mỡ và hóa chất tồn lưu còn ảnh hưởng lâu dài đến hệ sinh thái, làm suy giảm chất lượng đất canh tác và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người thông qua nguồn nước sinh hoạt và thực phẩm.
Bên cạnh dầu nhớt thải, các loại chất thải như ắc quy chì, phụ tùng kim loại, dung môi hóa chất và nước thải nhiễm dầu mỡ cũng là nguồn gây ô nhiễm nguy hiểm... Chính vì vậy, pháp luật hiện hành quy định các cơ sở phát sinh chất thải nguy hại phải thực hiện đầy đủ việc phân loại, thu gom, lưu giữ trong thiết bị chuyên dụng và chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo đúng quy định. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều garage ô tô nhỏ lẻ vẫn chưa chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường.
Theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk, qua kiểm tra các garage ô tô trên địa bàn, lực lượng đã ghi nhận một số vi phạm phổ biến như: không phân loại chất thải nguy hại, lưu giữ dầu nhớt, giẻ lau và hóa chất ngay tại khu vực sửa chữa; để chất thải tiếp xúc trực tiếp với nền đất; xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường hoặc hệ thống thoát nước công cộng; không có hồ sơ, sổ sách theo dõi việc lưu giữ và chuyển giao chất thải nguy hại. Những hành vi này làm gia tăng nguy cơ phát tán dầu mỡ, hóa chất và kim loại nặng ra môi trường xung quanh, gây ảnh hưởng đến khu dân cư và hệ thống thoát nước đô thị.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đã kiểm tra và lập biên bản vi phạm hành chính đối với 8 tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng và xăm lốp ô tô về hành vi không thu gom, lưu trữ chất thải nguy hại theo đúng quy định tại điểm c, khoản 2 Điều 29 Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/7/2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Hồ sơ các vụ việc đã được chuyển đến UBND các phường, xã để xử lý theo thẩm quyền, với tổng số tiền đề nghị xử phạt là 211.000.000 đồng.
Để hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường, các cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng ô tô cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, thực hiện đầy đủ việc phân loại, thu gom, lưu giữ và chuyển giao chất thải nguy hại cho đơn vị có chức năng xử lý. Đồng thời, cần khuyến khích áp dụng các giải pháp tái chế, tái sinh dầu thải, tái sử dụng phụ tùng cũ, thu hồi lốp xe và bình ắc quy nhằm giảm lượng chất thải phát sinh ra môi trường.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn kỹ thuật về bảo vệ môi trường cho các cơ sở kinh doanh dịch vụ sửa chữa ô tô; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
