Ngày 29/6, Công ty Thái Minh (phường 25, quận Bình Thạnh) đăng ký mở tờ khai hải quan điện tử số 5564/NKD để thực hiện thông quan cho lô hàng da bò muối chưa thuộc, với trọng lượng 24 tấn (675 tấm), trị giá 57.375 USD. Đây là loại hàng nhập được miển thuế VAT theo thông tư 129/2008/TT-BTC.
Lô hàng này được nhập về trên container PONU0192280, số seal là ML-MZ0728538, được vận chuyển từ cảng Maputo, Mozambique cập cảng ICD Phước Long, quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh. Đơn vị nhập khẩu là công ty Thái Minh. Do đây là mặt hàng được chế biến từ động vật nên cần có xác nhận kiểm dịch của cơ quan chức năng. Vì vậy, công ty Thái Minh có trình số đăng ký kiểm dịch của lô hàng là số 4243PL, ngày 27/6 (không ghi năm) trên tài liệu xác nhận của cơ quan kiểm dịch có chữ ký của bác sĩ thú y, trực thuộc cơ quan thú y vùng VI, trạm kiểm dịch động vật Cảng - Bưu điện TP. Hồ Chí Minh.
Sau đó, Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực IV quyết định kiểm tra toàn bộ lô hàng thuộc tờ khai trên.
Theo quy định thì tờ khai điệnt ử trên đến ngày 14/7/2012 là hết hiệu lực làm thủ tục, nhưng Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực IV liên tiếp nhận được 2 văn bản số 59/CV và 60/CV (ngày 24 và 25 /7/2012) của Công ty Thái Minh đề nghị hủy tờ khai điện tử số 5564/NKD với lý do “khách hàng bán cho đối tác khác” và đề nghị từ chối nhận lô hàng trên. Cùng thời điểm này, Chi Cục Hải quan Cảng Sài Gòn Khu vực IV đã phối hợp với Công an phường 25, quận Bình Thạnh nhiều lần mời đại diện Công ty Thái Minh đến làm việc và thực hiện kiểm tra hàng hóa nhưng đại diện công ty không đến làm việc.
Vì vậy, ngày 30/7, Chi Cục Hải quan Cảng Sài Gòn Khu vực IV quyết định khám xét hàng hóa trong container thì mới phát bên trong là 158 chiếc ngà voi, trọng lượng 2.475kg (ước tính ban đầu khoảng 4.950.000 USD).
Mặt hàng ngà voi thuộc mặt hàng nhập khẩu có điều kiện thuộc phụ lục I và II của danh mục các loài động vật hoang dã thuộc quản lý của công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (gọi tắt công ước Cites). Việc buôn bán mặt hàng ngà voi qua biên giới phải tuân thủ Nghị định 82/2006/NĐ-CP của Chính phủ. Chi Cục Hải quan Cảng Sài Gòn Khu vực IV đã lập biên bản vi phạm đối với Công ty Minh Thái về hành vi nhập khẩu hàng hóa không khai báo hải quan và hành vi nhập khẩu hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu.
Qua xác minh của cơ quan CSĐT thì toàn bộ các giấy tờ liên quan đến lô hàng nhập khẩu trên đều là giả mạo. Theo khai nhận của Trần Văn Thái và Lê Văn Tú thì thực tế Công ty Minh Thái không có bất kỳ quan hệ nào với đối tác nước ngoài để mua hàng. Toàn bộ hợp đồng ngoại thương giả để hợp thức hóa cho việc thông quan lô hàng trên là do Lê Văn Tú thực hiện dựa trên các bộ hồ sơ cũ mà công ty Thái Minh làm dịch vụ nhập khẩu cho chủ hàng tại Việt Nam ký kết với các đối tác tại nước ngoài. Đồng thời, Tú cũng làm giả các tài liệu khác để từ chối nhận hàng khi biết hành vi buôn lậu bị bại lộ và biết cơ quan Hải quan sẽ thực hiện kiểm tra toàn bộ lô hàng.
Còn Trần Văn Thái là người trực tiếp ký tên, đóng dấu pháp nhân của Công ty Thái Minh trên các tài liệu giả. Hai đối tượng này không chỉ nhập lậu lô hàng mà trước đó, tháng 1/2012, với thủ đoạn trên như trên, Tú và Thái cũng đã làm thủ tục thông quan cho lô hàng nhập lậu từ nước ngoài về (cũng khai báo là mặt hàng da bò muối chưa thuộc) nhưng không bị phát hiện. Cả hai lô hàng này là của đối tượng tên Hà Mạnh Giáp (39 tuổi, Nghệ An), hiện đã bỏ trốn