Thông tin từ Cục Hải quan cho biết, thời gian qua, cơ quan này nhận được phản ánh của một số hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan báo chí liên quan đến yêu cầu khai báo thành phần hóa chất khi làm thủ tục nhập khẩu. Trên cơ sở đó, Cục Hải quan đã có thông tin chính thức nhằm làm rõ và thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện.
Cục Hải quan cho biết, hiện không có văn bản nào bắt buộc phải khai báo chi tiết 100% thành phần hóa chất trong mọi trường hợp.
Theo Cục Hải quan, thủ tục hải quan đối với mặt hàng hóa chất xuất nhập khẩu hiện được thực hiện đồng bộ trên cơ sở pháp luật về hải quan và pháp luật về hóa chất. Khung pháp lý này quy định cụ thể tại Luật Hải quan 2014, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP, cùng với Luật Hóa chất 2025 và các Nghị định hướng dẫn liên quan là Nghị định số 24/2026/NĐ-CP, Nghị định số 26/2026/NĐ-CP.
Kể từ khi các văn bản mới này có hiệu lực thi hành, cơ quan Hải quan không ban hành thêm bất kỳ văn bản hướng dẫn riêng biệt nào làm phát sinh thủ tục. Toàn bộ hoạt động kiểm tra, giám sát chuyên ngành đều được vận hành xuyên suốt theo nguyên tắc quản lý rủi ro nhằm tạo thuận lợi tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.
Về nghĩa vụ khai báo và cung cấp chứng từ, người khai hải quan thực hiện theo quy định chung và không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ hải quan chuẩn hóa. Tuy nhiên, căn cứ chỉ tiêu thông tin tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC, doanh nghiệp có trách nhiệm mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng và tính chất lý hóa trên tờ khai để làm cơ sở xác định mã số thuế cũng như áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành.
Đối với các tờ khai thuộc luồng Vàng và luồng Đỏ, khi kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế mà thông tin không chính xác, đầy đủ hoặc không phù hợp, công chức hải quan có quyền yêu cầu người khai cung cấp bổ sung tài liệu kỹ thuật theo quy định tại Luật Hải quan.
Biện pháp yêu cầu làm rõ thành phần và hàm lượng được áp dụng cho các trường hợp hồ sơ không thể hiện rõ cấu tạo, không đủ cơ sở đối chiếu với danh mục hóa chất cấm, hóa chất có điều kiện hoặc cần kiểm soát đặc biệt.
Do đặc thù hóa chất là mặt hàng chuyên môn sâu, việc xác định rõ nồng độ là bắt buộc để cơ quan Hải quan có căn cứ áp dụng các ngưỡng miễn trừ cấp Giấy phép hoặc Giấy chứng nhận theo quy định chuyên ngành, ví dụ như các ngưỡng giới hạn hàm lượng dưới 0,1%, 1% hoặc 5%.
Trong trường hợp các tài liệu bổ sung từ doanh nghiệp vẫn chưa đủ cơ sở pháp lý để định danh chính xác bản chất hàng hóa, cơ quan Hải quan mới thực hiện các bước phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định để có căn cứ ra quyết định thông quan.
Để hạn chế chậm trễ, cơ quan Hải quan đề nghị các hiệp hội phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích các doanh nghiệp chủ động khai báo đầy đủ các chỉ tiêu kỹ thuật ngay từ đầu.
Đối với lo ngại của các doanh nghiệp về nguy cơ rò rỉ bí mật thương mại, cơ quan quản lý căn cứ trực tiếp vào Luật Hóa chất 2025 để làm rõ phạm vi bảo mật thông tin.
Theo đó, các dữ liệu định danh cơ bản nằm trên Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS) bao gồm số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp chất cũng như mức độ nguy hại của phụ gia hay tạp chất đều là những thông tin công khai, hoàn toàn không thuộc phạm vi được bảo mật.
Việc cơ quan Hải quan yêu cầu cung cấp các thông tin định danh này nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước là đúng thẩm quyền, không vi phạm các nguyên tắc bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất.
Thực tế ghi nhận, các lô hàng có sự hợp tác cung cấp thông tin rõ ràng từ phía doanh nghiệp đều được giải quyết thông quan nhanh chóng.
Đồng thời, nhằm thống nhất quy trình thực hiện thực tế, Cục Hải quan đã chủ động tổng hợp các vướng mắc phát sinh để kiến nghị Cục Hóa chất thuộc Bộ Công Thương sớm có ý kiến phản hồi chính thức, làm cơ sở hướng dẫn đồng nhất cho các đơn vị cửa khẩu trong thời gian tới.
Cục Hải quan đề nghị các hiệp hội, doanh nghiệp tăng cường phối hợp, nâng cao trách nhiệm trong khai báo đầy đủ thông tin hàng hóa, góp phần vừa đảm bảo thông quan thuận lợi, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với mặt hàng hóa chất, lĩnh vực có tính đặc thù và yêu cầu quản lý chặt chẽ.
