Xóm thương hồ và khát vọng lên bờ

Chiều về trong sóng gió rào rạt, quang cảnh dưới chân cầu Dần Xây, nơi có xóm thương hồ với hơn 30 chiếc ghe nhàu rách neo đậu ven dòng sông Lòng Tàu, buồn đến lạ.

Ngồi trong khoang chiếc ghe ọp ẹp, vá víu, bà Hồ Thị Bảnh, 64 tuổi, hướng ánh mắt mờ đục về phía cầu Dần Xây, nơi có nhiều vị khách du lịch đang chỉ trỏ, ngắm cảnh, trĩu giọng: "Đời ông bà già tôi, đời tôi rồi đến lượt sắp con cháu vì cảnh nghèo cảnh khổ mà lưu lạc trên sông nước. Cứ với cái đà chạy ăn từng bữa như vầy, chẳng biết đến bao giờ mới được lên bờ!".

Cầu Dần Xây thuộc địa phận ấp Long Thạnh (xã Long Hòa, huyện Cần Giờ). Do nằm trên tuyến đường Rừng Sác, vắt ngang con sông Lòng Tàu thơ mộng, hai bên là cánh rừng đước trải ngút tầm mắt, gió lúc nào cũng thổi lồng lộng nên trên hành trình đến Cần Giờ, du khách khi đi cũng như lúc về thường dừng lại ngắm cảnh.

Từ trên cầu phóng mắt về phía trước, nơi con sông uốn lượn đi qua những cánh rừng xanh bất tận, hân hoan hít thở không khí trong lành và lưu lại những khoảnh khắc tự nhiên, có mấy ai biết ẩn sau cái khung cảnh thanh bình, tươi đẹp kia có một xóm thương hồ sống lệ thuộc vào con nước, ngày lại ngày quay quắt với bữa đói bữa no, nhiều thế hệ trong họ bao năm qua khắc khoải với ước mơ lên bờ và tự biết điều đó khó trở thành hiện thực?!

Toàn cảnh xóm thương hồ.
Toàn cảnh xóm thương hồ.

Theo lối mòn bên hông cầu Dần Xây, chúng tôi men theo triền đá đi ven con đường ven mép sông nhiều đoạn sạt lở đến tận bìa rừng, lần đến xóm thương hồ. "Cô chú là du khách lần đầu tiên đến thăm bà con ở đây đấy" - ông Nguyễn Văn Tắng, 61 tuổi, bày tỏ.

"Tùy mùa mà xóm thương hồ dưới chân cầu Dần Xây dao động từ 25-40 nóc nhà chú à" - ông Tắng nói: "Gọi là nhà vì bên cạnh chức năng là phương tiện mưu sinh, những chiếc ghe cũng là nơi cư trú của dân thương hồ. Bởi sống bám vào con nước, sống giữa rừng, sống gần như tách biệt với thế giới bên ngoài nên ở đây bà con hổng biết đến ánh điện gì đâu. Không có điện thì nói chi đến chuyện xem tivi, nghe nhạc".

Như hộ bà Trần Thị Bảnh, "mái nhà" mà gia đình 3 thế hệ của gia đình ông Tắng với 6 nhân khẩu cũng ọp ẹp, bần hàn, chẳng có gì đáng giá ngoài nồi xoong lỏng chỏng, những bộ quần áo cũ mèm cùng vài món đồ vật dụng gia đình chẳng có gì đáng giá trên 500.000 đồng.

Neo "nhà" ở cạnh bên, anh Chín Đực, 34 tuổi, cùng vợ và 3 đứa con, thở dài cho biết xóm thương hồ nơi đây ai cũng nghèo rớt mồng tơi, đều lấy đêm làm ngày, làm việc quần quật bao năm qua nhưng "khổ vẫn hoàn khổ". Ông Tắng hắng giọng, nói: "Đêm tù mù là lúc cả thảy hoặc cho ghe theo con nước buông lưới thả câu hoặc rời ghe lầm lũi tiến vào rừng moi cua soi ốc, hoặc bắt ba khía đến khi trời hửng sáng".

Cư dân xóm thương hồ ven sông Lòng Tàu phần lớn là người ở các tỉnh miền Tây vì thời cuộc, vì kế sinh nhai mà sống cảnh đời bập bềnh trên sông nước qua nhiều thế hệ. Theo những con nước, rồi họ gặp nhau sống quần tụ thành xóm để san sẻ, cưu mang nhau lúc đói khó, bệnh đau. Do nguồn hải sản ngày càng khan hiếm nên miếng cơm manh áo hàng ngày với họ là gánh nặng.

Và khi ngày lại ngày phải vật vã với cảnh sống tiền đong gạo đếm thì việc cho con trẻ đi học để biết được "cái chữ phòng thân" với họ là chuyện xa vời. Nhìn mấy đứa nhỏ đến tuổi đến trường đến lớp nhưng chẳng biết gì ngoài việc bám chặt tuổi thơ trên ghe thuyền đãi gạo nấu cơm, lớn lên một chút thì theo mẹ cha soi cua thả lưới, ông Tắng trĩu giọng: "Cơ hội thoát nghèo của người nghèo thường cậy con cái, ráng làm ráng sức lo cho con ăn học thành tài để mai này tụi nhỏ được khá tấm thân hơn mẹ cha mà mình cũng được cậy nhờ. Nhưng ở xóm thương hồ này, trẻ con 14-15 tuổi hổng có một chữ lận lưng thì… bao giờ có được cơ hội lên bờ, thoát cảnh sống này đây mai đó trên sông nước".

Trên cây cầu Dần Xây, sau khi ngoạn cảnh, chụp ảnh, nhiều du khách lên xe lao đi. Họ nào biết phía xa xa, nơi có những cảnh đời thương hồ đang ngồi bó gối trên mạn thuyền, ánh mắt trĩu nặng nhiều ưu tư, lòng khát khao đến cháy bỏng cái ước mơ được như họ, được một ngày có cái cảm giác đứng trên cầu và lên xe đi về phía thành phố, nơi có những ánh đèn rực sáng chứ không tù mù như ở xóm nghèo ven con sông Lòng Tàu!

Trao đổi với PV Báo CAND ông Đặng Văn Việt, trưởng ấp Long Thành cho biết, xóm thương hồ tập trung phần lớn dân ở các huyện Cần Đước, Cần Giuộc (tỉnh Long An). Họ vì miếng cơm mà theo con nước, sống cảnh xa nhà lắm nhọc nhằn. Có những người vì gia cảnh khó ngặt mà bám sông, bám con nước trên 20 năm. Tuy nghèo khó nhưng họ sống lương thiện, đoàn kết và yêu thương nhau. Dẫu là dân ở địa phương khác nhưng cư dân ở xóm thương hồ cũng được lãnh đạo xã Long Hòa và ban nhân dân ấp quan tam, hỗ trợ trên nhiều mặt.

T.D.

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.