Sờ đến là thấy sai phạm
Tính từ thời điểm (1/7/2011) Bộ Giao thông Vận tải yêu cầu bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình đối với xe khách, container… đến nay đã gần 2 năm. Trong thời gian qua, các công ty sản xuất thiết bị hành trình mọc ra như nấm. Đến nay, theo thống kê của Bộ Giao thông Vận tải, có khoảng 52 công ty sản xuất có giấy chứng nhận hợp chuẩn. Nắm bắt được nhu cầu lắp đặt của chủ xe, các đơn vị sản xuất bắt đầu tranh giành tìm kiếm thị trường, khiến “chợ” thiết bị hộp đen trở nên sôi động, trong đó không ít đơn vị còn giảm giá thành sản phẩm, mà không quan tâm đến chất lượng…
Quyết định “thanh lọc” các công ty cung cấp thiết bị giám sát hành trình yếu kém, Thanh tra Bộ Giao thông Vận tải đã vào cuộc. Ngay trong tháng 4, qua kiểm tra nhà cung cấp và doanh nghiệp vận tải lắp đặt thiết bị, ông Thạch Như Sỹ, Phó Chánh thanh tra Bộ Giao thông Vận tải nhìn nhận, nhiều thiết bị hộp đen “lỗi” cổng kết nối, hiển thị tín hiệu; thiết bị không có mục hướng dẫn nên lái xe không nắm được cách sử dụng và truy xuất thông tin…
Cụ thể hơn, qua đợt đầu thanh tra 15 đơn vị cung cấp thiết bị, kết quả cho thấy có thể chia các doanh nghiệp này thành 4 nhóm. Nhóm 1 cung cấp ra thị trường số lượng lớn thiết bị, tổ chức sản xuất bài bản hiện chỉ có Công ty Bình Anh và Công nghệ số Việt Nam. Nhóm 2 là các Công ty EPOSI và Công ty VCOMSAT có một số sai phạm nên Bộ Giao thông Vận tải gia hạn cho 3 tháng khắc phục, nếu kiểm tra lại không đạt thì có thể phạt thu hồi giấy chứng nhận hợp chuẩn. Nhóm thứ 3 còn một số vấn đề nên thanh tra Bộ đang tiếp tục kiểm tra, thu thập thêm dữ liệu để đưa ra hướng xử lý. Nhóm này gồm các Công ty Skysoft, TVS, GTI, ELCOM. Trong đó Bộ đã phát hiện nhiều sai phạm của Công ty Skysoft, riêng GTI và ELCOM Bộ đang chờ thu thập dữ liệu hiện trường, rồi mới chính thức kết luận. Nhóm cuối có nhiều sai phạm lớn, Bộ Giao thông Vận tải đã thu hồi giấy chứng nhận hợp chuẩn. Nhóm này tính đến ngày 6/5/2013 gồm ba công ty là: Tân Á Châu, Sao Việt, Vạn Xuân.
Không dừng lại ở đây, kết quả thanh tra sơ bộ cũng cho thấy, thiết bị của một số đơn vị cung cấp không đăng ký theo mẫu của Bộ Giao thông Vận tải và tự cấp giấy chứng nhận hợp quy để doanh nghiệp vận tải lắp đặt yên tâm về sản phẩm đạt chuẩn và sử dụng giấy chứng nhận để xin cấp giấy phép vận tải. Thậm chí, có nhà sản xuất nhập khẩu thiết bị đã tự ý “chế” để “đội lốt” thiết bị được sản xuất lắp ráp trong nước.
Không ít doanh nghiệp lắp hộp đen để “đẹp mác”
Nếu đơn vị cung cấp có sai phạm, thì về phía doanh nghiệp, ông Dương Hồng Thanh, Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải TP Hồ Chí Minh cũng thừa nhận, sau gần 2 năm triển khai lắp đặt, thiết bị hộp đen đã bộc lộ nhiều hạn chế, nhiều doanh nghiệp lắp đặt đối phó là chủ yếu. Đặc biệt, nhiều chủ xe chỉ lắp để xe “trót lọt” qua đăng kiểm, kiểm định khi đến chu kỳ.
Lý giải thực trạng trên, ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cho rằng, doanh nghiệp vận tải chủ động bắt tay nhà cung cấp để lắp thiết bị đối phó, “cắt xén” linh phụ kiện đồng thời thị trường hộp đen đang “nhiễu” với nhiều sản phẩm mới cung cấp chưa kiểm chứng được chất lượng. Ông Liên đưa ra dẫn chứng, một số đơn vị vận tải tại Vĩnh Yên khi lắp hộp đen đã bị cắt xén các chi tiết về quản lý như: cảnh báo vượt tốc độ, thiếu cổng cắm USB để quản lý thông tin về lái xe... Thậm chí lái xe cũng không biết được tính năng cảnh báo, khi vượt quá tốc độ, hộp đen phát cảnh báo thì lái xe lại yêu cầu đơn vị lắp đặt cắt tiếng kêu vì gây điếc tai, khó chịu.
Tháo gỡ những khó khăn và đưa ra những giải pháp đảm bảo chất lượng hộp đen, ông Thạch Như Sỹ, Phó Chánh thanh tra Bộ GTVT nhấn mạnh, từ nay đến cuối năm, Bộ sẽ tiến hành thanh tra hoạt động vận tải khách, bến xe khắp 7 tỉnh, thành, cũng như các đơn vị cung cấp thiết bị giám sát hành trình (còn gọi là hộp đen). Sau đợt kiểm tra này, thanh tra Bộ sẽ kiến nghị lên Bộ Giao thông Vận tải công khai các nhà cung cấp uy tín để các doanh nghiệp vận tải biết, đồng thời phân loại nhà các đơn vị sản xuất hộp đen.
Trước đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam cũng đã đề nghị Bộ Giao thông Vận tải chỉ đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam khi xét xe theo chu kỳ cần kiểm định các tính năng kỹ thuật của hộp đen theo tiêu chuẩn quy định. Tổng cục Đường bộ cũng sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về quản lý vận tải, cập nhật thường xuyên các thông số cơ bản từ hộp đen, để phục vụ kiểm soát và chấn chỉnh các vi phạm về trật tự an toàn giao thông.
| Theo ông Thạch Như Sỹ, Phó Chánh thanh tra Bộ Giao thông Vận tải, tính đến ngày 6/5/2013, Bộ này đã chính thức thu hồi giấy chứng nhận hợp quy của ba đơn vị: Vạn Xuân, Sao Việt và Tân Á Châu do sản phẩm của các đơn vị này không đáp ứng được các tiêu chí theo quy định. “Sau đợt kiểm tra này, những nhà cung cấp và đơn vị thử nghiệm yếu kém, nhiều vi phạm nghiêm trọng sẽ bị đình chỉ, thậm chí đề nghị rút giấy phép, đồng thời nhà cung cấp phải sửa chữa những thiết bị đã lắp đặt vào phương tiện,” ông Sỹ khẳng định. |