Nghiện hút, lây lan chóng mặt
Trong một hội nghị bàn về phòng chống tệ nạn xã hội do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội tổ chức năm 2002, Quảng Bình là tỉnh duy nhất được biểu dương, khen ngợi là tỉnh trắng về ma tuý. Những khái niệm như heroin, chích, hút, hàng trắng... hoàn toàn xa lạ với người dân vùng cát. Sau hội nghị của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, nhiều đoàn công tác của các tỉnh, thành trong cả nước đều chọn Quảng Bình là điểm đến để học tập, đúc kết kinh nghiệm về phòng, chống ma tuý.
Nhưng chỉ 5 năm sau, khi các đối tượng buôn bán ma túy cộm cán tìm mọi cách thiết lập đường dây để vận chuyển ma túy từ khu vực “tam giác vàng” về Thà Khẹc – Khăm Muộn (Lào) rồi đi vào Việt Nam bằng đường 12A qua cửa khẩu quốc tế Cha Lo để trung chuyển ra các nước thì tệ nạn ma tuý ở Quảng Bình gia tăng. Đặc biệt, tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Quảng Bình, lực lượng phòng chống ma tuý đã bắt giữ 2 vụ vận chuyển ma tuý với 199 bánh heroin; tiếp đó bắt 800 ngàn viên ma túy tổng hợp với khối lượng 54kg.
Cũng chỉ trong vòng vài năm, số lượng đối tượng liên quan đến ma tuý và số đối tượng mắc nghiện ở Quảng Bình tăng nhanh. Theo số liệu của Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an Quảng Bình, hiện trên địa bàn đã có gần 1.443 đối tượng liên quan đến ma tuý, trong đó có hơn 754 đối tượng mắc nghiện; 111 xã, phường của 7 huyện, thành phố trong tổng số 159 xã, phường có đối tượng nghiện hút.
Trung tâm cai nghiện xây dựng hàng chục tỷ đồng, nhưng kém hiệu quả.
Đại tá Nguyễn Viết Xuân, Trưởng phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an Quảng Bình cho biết: "Số đối tượng sử dụng ma tuý ngày càng tăng, càng nặng, sử dụng với liều lượng cao, lôi kéo thêm nhiều đối tượng khác cùng tham gia sử dụng, từ đó nhiều đối tượng tham gia bán lẻ ma tuý để kiếm tiền, thoả mãn cơn nghiện. Thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma tuý ngày một tinh vi, rất manh động, sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng khi làm nhiệm vụ".
Sở dĩ ma tuý ở Quảng Bình sớm trở thành điểm nóng, bởi, các cấp, ngành chưa thực sự quan tâm đến công tác phòng chống ma tuý, trái lại chỉ nặng về hội nghị, văn bản, số liệu ký kết trên giấy tờ. Thậm chí cộng đồng còn tìm cách lánh xa các đối tượng nghiện.
Trung tâm cai nghiện bỏ không
Năm 2007, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Bình thống nhất chủ trương đầu tư 35 tỷ đồng xây dựng trung tâm cai nghiện để giúp con em lỡ mắc nghiện quay lại hoà nhập cộng đồng. Đây là một chủ trương nhân văn được nhân dân vùng cát hết sức ủng hộ.
TT cai nghiện được xây dựng ở thành phố Đồng Hới với hệ thống nhà hành chính, nhà ăn cán bộ, nhà thăm nuôi, nhà ở đối tượng cho gái mại dâm, nhà cắt cơn nghiện, trạm xá... với hệ thống quy trình cai nghiện khép kín đồng bộ. Song sau hơn 2 năm đi vào hoạt động, một nghịch lý rất đáng buồn đang xảy ra nơi đây. Với quy mô có thể cắt cơn, cai nghiện cho hàng trăm đối tượng, thì ở TT cai nghiện Quảng Bình mỗi tháng chỉ có vài đối tượng nghiện đến cai nghiện tự nguyện. Thậm chí có tháng, hàng chục cán bộ, nhân viên của trung tâm này chỉ ngồi chơi xơi nước, rồi nhận lương vì chẳng có ai đến.
Thiếu việc để làm nên cán bộ, nhân viên TT đã cho rào lại trong TT để chăn nuôi heo, trâu bò kiếm thêm thu nhập. Do cai nghiện tự nguyện, nên nhiều đối tượng nghiện đến trung tâm vài ba ngày rồi bỏ đi. Được biết từ khi hoàn thành trung tâm cai nghiện đến nay, tỉnh Quảng Bình đã tổ chức hàng chục cuộc họp có đầy đủ các ban, ngành liên quan tham gia để bàn cách thức cho trung tâm cai nghiện hoạt động, nhưng không hiệu quả.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, để trung tâm cai nghiện hoạt động có hiệu quả, không bỏ phí hàng chục tỷ đồng tỉnh đã bỏ ra thì chỉ bằng cách: Buộc các đối tượng nghiện hút cai nghiện bắt buộc. Nhưng hiện nay ngành Y tế của Quảng Bình chưa thực hiện các thủ tục bắt buộc như làm xét nghiệm thử máu, thử nước tiểu và các chỉ số hoá học khác để xác định người nghiện. Vì các ngành liên quan ở Quảng Bình không có sự phối hợp với nhau nên người dân vùng cát đành nhìn trung tâm cai nghiện hoạt động không hiệu quả
