Quậy như khỉ bụi đời
Nằm cách trung tâm thành phố Nha Trang 15km, bến tàu Hòn Lao đón khách trong tiết trời se lạnh với ánh mặt trời rực rỡ khoe sắc nắng vàng trên biển nước xanh màu ngọc bích, được điểm tô bằng những con sóng vỗ bờ tung bọt trắng xóa và khung cảnh núi non trùng điệp. Để đến được đảo khỉ, con tàu rẽ sóng trong khoảng thời gian 15 phút với giá vé khứ hồi 50.000 đồng.
Trên đường ra đảo, người lái tàu tên Minh vui vẻ nói nhiều chuyện về khỉ: "Đám con cháu Lão Tôn quậy sát số, dê dữ thần! Gặp mấy cô mặc váy xinh xinh là chúng sán tới chọc ghẹo, đứa câu cổ, đứa bá vai nhe răng làm duyên".Anh Minh dặn mọi người để không phải lâm cảnh kêu trời thì phải thủ chặt bóp ví, điện thoại bởi lũ khỉ rất táy máy. "Ai sơ hở gì là chúng móc túi ngay. Có nhiều du khách khóc ròng vì cái alô bị đám khỉ tuyển vào rừng rậm, có đứa bắt chước người trèo lên cây cao bày đặt kề tai. Gặp cảnh ấy, muốn lấy lại chỉ việc gọi cho số điện thoại ấy. Bất ngờ trước tiếng chuông reo vang, con khỉ sẽ làm rơi chiếc điện thoại. Khi ấy khổ chủ sẽ nhận được con dế cưng nhưng nát tan tành. Dù gì lấy lại chiếc sim với những số lưu của bè bạn, đối tác là đã may. Chứ nhiều người mất cả sim lẫn máy".
Tàu cập bến, khách háo hức kéo đến khu vực tập trung bầy khỉ hoang dã để xem chúng diễn trò khỉ. Qua những chòi lá thơ mộng nằm sát biển và khu vườn cây cối xanh um, khi đặt chân vào rừng dừa, khách đã được đám hậu duệ Tôn Ngộ Không nghênh tiếp bằng những màn tiếp cận bạo dĩ, con lẽo đẽo theo sau chờ tặng quà, con nghênh ngang xáp tới giật thức ăn trên tay khách, lại có con tỉnh bơ tiếp áp sát mấy chị em, tay sờ soạng lần vào túi áo, túi quần xem có thu hoạch chiến lợi phẩm gì không.
Theo mách nước của anh hướng dẫn viên có cái tên rất nam tính Nguyễn Hùng Dũng, khách ghé đến quầy bán thức ăn cho khỉ mua đậu phộng, bắp rang để trên đặng dụ chúng bu đông để chụp hình. Nhiều khách tỏ ra thích thú khi nghe anh hướng dẫn viên giới thiệu: "Đám khỉ sống ở khu vực vườn dừa là khỉ bụi đời. Vì vi phạm luật bầy đàn như cả gan ve vãn đám cung tần mỹ nữ của khỉ chúa, gặp khỉ chúa không chào hỏi, tranh ăn cùng sếp… mà chúng bị lãnh chúa đánh tơi bời rồi trục xuất ra khỏi bầy". Chỉ vào rừng dừa um tùm, anh hướng dẫn viên lưu ý khách: "Rừng dừa trên đảo có cả ngàn cây nhưng không cây nào có trái. Đơn giản bởi lũ khỉ bụi đời không đủ tính kiên nhẫn chờ đợi. Hễ dừa trổ hoa là chúng xử sạch".
Trong đám khỉ bụi đời, ngoài những con khỉ đực với gương mặt bặm trợn còn có bóng hình của những chị em. Những anh chị trên đảo bật mí nguyên nhân dẫn đến việc đám bóng hồng này sống bụi là do nhan sắc của chúng bị tàn phai không vừa mắt lãnh chúa, hoặc do cả gan tằng tịu, "ăn nem" với anh chàng nào đó.
Điều thú vị là trong khi đám khỉ bụi đời thuộc tuýp mày râu chĩa tầm ngắm xin xỏ với các bà các cô thì đám khỉ chị em dồn sự chú ý đến các ông anh. Khi xin không được hoặc không đủ kiên nhẫn chờ đợi, đám “lựu đạn” này sẵn sàng trổ mòi cướp giật. Thấy khách xớ rớ cầm bọc cây trái trên tay, chúng nhanh như điện lao tới giật rồi thoăn thoắt trèo lên cây, liên tục bốc cắn nhét đầy bầu diều nằm hai bên cổ trông như hai cục bướu.
"Nhìn bầu diều của chúng, nhiều du khách cứ nghĩ chúng bị bướu cổ do thiếu muối i-ốt. Nhưng đó thực ra là bộ phận để chúng chứa thức ăn. Khi hết khách ghé thăm, chúng sẽ tìm chỗ kín đáo móc từng miếng ra nhấm nháp". Giải thích đến đây, anh Hùng, người gắn bó với đàn khỉ gần chục năm qua cho biết, không ít lần anh chứng kiến cảnh đám khỉ choảng nhau loạn xạ, con thắng trận đè chặt rồi dùng tay móc chiến lợi phẩm trong chiếc diều của bại binh cho vào miệng rồi ém bào bầu diều trong sự kêu la ỏm tỏi của con khỉ bị cướp cạn.
Đường ra đảo Hòn Lao (còn gọi đảo Thạch Hầu).
Giáp mặt với chúa tể bầy đàn
Qua nơi cư ngụ của đám khỉ bụi đời là khu rừng lá bụi tập trung nhiều cây cơm nguội và những loài cây dây leo uốn éo như những con mãng xà vào mùa tình ái. Ở nơi được xem là giang sơn của đảo khỉ nên khỉ nhiều vô cùng. Đây là giống khỉ mặt đỏ thuộc loài quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt
"Khỉ chúa đấy" - anh hướng dẫn viên tên Tùng thuộc Công ty Lữ hành Lửa Việt, mật mí với khách: "Chiếc đuôi ấy là biểu trưng của sức mạnh và quyền lực. Mỗi bầy khỉ thường có từ 50 đến 100 con do một con khỉ chúa cai quản với địa bàn được đánh dấu bằng nước tiểu. Khi ngửi thấy mùi lạ trong vùng đất của mình, con khỉ chúa sẽ lập tức mở chiến dịch truy tìm và dùng sức mạnh chiến đấu trục xuất kẻ bạo gan. Nói chung vùng đất do khỉ chúa cai quản là nơi bất khả xâm phạm".
- Nếu khỉ chúa bại trận thì sao? - một du khách thắc mắc!
- Thì cái đuôi của nó sẽ tự động cụp xuống. Lúc này kẻ chiến thắng lãnh chúa sẽ lên ngôi với cái đuôi uốn cong hình dấu hỏi. Về phía bại binh, không chịu nổi nỗi nhục, nó sẽ tự động tách rời bầy đàn, tự cụp đuôi rồi lủi vào rừng sâu sống đơn độc đến lúc chết. Cũng có con gia nhập đám khỉ bụi đời, chấp nhận cảnh chịu ngang hàng với đám khỉ dở hơi.
Trong thế giới loài khỉ, chuyện thắng làm vua, thua làm khỉ bụi đời rất rõ nét. Khi lên ngôi, con khỉ chiến thắng tất nhiên sẽ thừa hưởng giang sơn của kẻ chiến bại, đặc biệt là dàn mỹ nữ xinh như mộng. "Thông thường bầy khỉ có trên 40% là con cái. Ở ngôi vua, con khỉ đầu đàn có trách nhiệm bảo vệ, chăm lo cho đám chị em này, kể cả những đứa con của đời "vua" trước. Chiếc vương miện của nó sẽ không còn nữa khi bị con khỉ nào đó ở bầy khác hoặc trong bầy làm cuộc cách mạng, công khai thách đấu và hạ bệ được lãnh chúa".
- Còn có lý do nào khiến khỉ chúa mất ngai?
Thắc mắc này của ông Bình, du khách đến từ TP HCM đã mang đến cho những vị khách trong đoàn thông tin thú vị. "Làm vua sướng thì có sướng nhưng cũng khổ trăm bề. Với dàn em út đông lúc nhúc, con khỉ chúa phải phục vụ, phải thỏa mãn nhu cầu của cả đám chị em. Nếu không đủ sức đáp ứng, nó sẽ bị đám kiều nữ trong bầy đàn tẩy chay, từ đó dẫn đến mất chức. Trong thế giới loài khỉ, sức mạnh khuynh nước nghiêng thành của đám mỹ nhân cũng ác liệt không kém" - anh hướng dẫn viên tên Tùng tiếp tục lý giải bằng giọng điệu dí dỏm.
Cảm nhận sự yêu thương của con người nên đám khỉ rất bạo dạn.
Tình mẫu tử trong thế giới khỉ
Phải phục hơn 2 giờ đồng hồ chúng tôi mới lia được vài tấm hình về những con khỉ chúa. Đơn giản bởi những ông vua không ngai này luôn giấu mình trên tán cây cao um tùm, thi thoảng để chứng tỏ uy lực nó mới xuất hiện đe nẹt một vài con khỉ đực trong bầy đàn rồi lại rút lên cây, ở nơi du khách, đối phương và đám khỉ trong đàn khó nhìn thấy nó nhưng nó lại nhìn bao quát được tất cả. "Ngó đàn khỉ đi đứng, chạy nhảy, leo trèo hỗn loạn nhưng thực chất rất trật tự, theo sự điều khiển của khỉ đầu đàn". Anh Hùng minh chứng điều mình nói bằng điển hình cụ thể: "Khi khách cho khỉ ăn, những con nhỏ sẽ không dám hỗn mà sẽ để cho những con khỉ lớn hơn lai rai. Đến khi đám tiền bối dùng rồi thì mới đến lượt đám lâu la lục chốt".
Trong thế giới khỉ ở đảo Hòn Lao, chúng tôi còn tai nghe mắt thấy nhiều chuyện ly kỳ liên quan đến khỉ. Như chuyện khỉ thái giám nói về một con khỉ chúa trong quá trình giao đấu với địch thủ bị tổn thương "cơ quan đầu não", khiến nó có súng nhưng không lên đạn, để rồi bị đám chị em tẩy chay phải lủi thủi sống ở bìa rừng. Hay chuyện một đám khỉ bụi đời thi thoảng kéo bầy kéo đám xâm nhập lãnh thổ của một mỹ hầu vương nào đó trổ mòi ve vãn cánh chị em của vị thủ lãnh này. Trước tình cảnh nguy nan ấy, biết sức mình khó mà địch nổi, con khỉ chúa đã chơi trò liên minh với chủ soái của bầy đàn khác. Sợ sẽ có ngày ngôi vương vị của mình cũng lâm nguy nên vị chủ soái nọ cùng gật đầu, cùng ra tay dẹp loạn…
Nhưng ấn tượng hơn thảy là hình ảnh và câu chuyện về những con khỉ cái cõng con trên lưng. "Khỉ mang thai, sinh con như người, cũng một năm sinh một con và cho con bú bằng sữa mẹ. Khi được hạ sinh, khỉ con sẽ bám chặt bụng mẹ.Với những khỉ con được cõng trên lưng, nó không phải con ruột mà là con nuôi. Mẹ nó trước đó vì tằng tịu với khỉ bụi đời hay con khỉ nào đó trong bầy đàn bị lãnh chúa bắt gặp nên hoặc bị trục xuất ra khỏi đàn, hoặc bị sát hại nên khỉ con mồ côi. Trước tình cảnh bi thương đó, những con khỉ cái trong bầy đàn chia sẻ bằng cách thay phiên nhau cõng khỉ con trên lưng và chăm bón đến khi nó trưởng thành".
Chiều dần tàn, nhìn thấy mực nước hạ thấp phô bày những doi đá nên lũ khỉ túa xuống các ghềnh gộp bắt ốc, cua cải thiện bữa ăn. Hình ảnh kỳ thú ấy đã kích thích nhiều du khách thi nhau bấm máy hình. Lắm du khách lặng người xúc động trước hình ảnh một con khỉ mẹ sau khi cật lực moi đá bắt ốc không chỉ mớm cho đứa con đang ôm chặt bụng mà còn chia sẻ "khẩu phần" cho chú khỉ con bạc mệnh mất mẹ đang được một con khỉ cái trong bầy cõng trên lưng.
Giọng đầy phấn khích, anh Nguyễn Trần Hải Minh, tiểu thương chợ An Đông (TP HCM) sau chia sẻ: "Đây là cái Tết thú vị và đầy ý nghĩa của tôi", đã bày tỏ: "Hình ảnh con khỉ mất mẹ được hai con khỉ cái cưu mang, một cõng trên lưng, một bón thức ăn thể hiện sự gắn kết, yêu thương trong thế giới động vật. Loài dã thú còn biết tương thân tương ái huống chi con người, giống động vật bậc cao có ý thức và tư duy".
Một du khách khác tỏ bày: "Nếu ai cũng hành xử cao thượng như hai con khỉ cái kia thì xã hội sẽ không có những đứa trẻ bụi đời sống lang bạt nơi đầu đường xó chợ". Riêng tôi chỉ mong mọi người ai cũng sống đẹp, sống cao thượng, độ lượng để mùa xuân yêu thương sẽ không là khái niệm xa xỉ với những cảnh đời bất hạnh
