Phá vỡ hệ sinh thái
Theo tài liệu mà chúng tôi thu thập được, khu vực xây dựng Nhà máy Thủy điện Ea K’tour nằm trên các tiểu khu 1196, 1200 và 1214 thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của VQG Chư Jang Sin. Nhà máy do Công ty TNHH Hoàng Nguyên (TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) làm chủ đầu tư với công suất thiết kế 5MW. Theo thiết kế ban đầu, công trình Thủy điện Ea K’tour có công suất thiết kế là 9,3MW, để xây dựng nhà máy, công trình này sẽ phải chuyển đổi tới gần 70ha rừng đặc dụng. Do tác động tới rừng tự nhiên quá lớn, sau đó Công ty TNHH Hoàng Nguyên đã xin điều chỉnh xuống còn 5MW.
Theo ông Lộc Xuân Nghĩa, Phó Giám đốc VQG Chư Jang Sin thì việc xin điều chỉnh công suất thiết kế xuống thấp hơn, diện tích rừng bị ảnh hưởng ít hơn nhưng đây chỉ là cách “đối phó” để xin tăng dần thường thấy của dự án thủy điện có chuyển đổi rừng. “Dù diện tích rừng ảnh hưởng không nhiều (khoảng 6ha), nhưng việc xây dựng một công trình thủy điện trong vùng bảo vệ nghiêm ngặt của VQG là không thể chấp nhận được”, ông Nghĩa bức xúc cho biết.
Ông Nghĩa cho biết thêm, rừng đặc dụng VQG Chư Jang Sin có tổng diện tích hơn 50.000ha, rừng có các loài thực vật có tên trong Sách Đỏ Việt Nam hoặc đặc hữu của vườn như pơ mu, kim giao, hồng tùng, thông năm lá... và các loài động vật, bò sát quý hiếm như gấu, beo lửa, chà vá chân đen, thằn lằn Cyrtodactylus ziegleri... Ngoài ra, trong các lần điền dã ở Chư Yang Sin, các nhà khoa học Nga còn phát hiện 8 loài chưa xác định được tên, có khả năng đây là các đối tượng mới cho khoa học. Theo ông Nghĩa, việc Thủy điện Ea K'tuor dùng ống dẫn nước sẽ làm khoảng 4-5km suối Đắk Tour (nơi xây dựng nhà máy) khô kiệt, khiến các loài cây đặc trưng, các loài thủy sinh đặc hữu của vườn biến mất.
Nếu Thủy điện Ea K’tour được xây dựng, hệ sinh thái đa dạng sinh học của VQG Chư Jang Sin sẽ bị phá vỡ.
Xóa sổ di tích lịch sử
Việc xây dựng Nhà máy Thủy điện Ea K’tuor không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, mà còn “đè” lên di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia là hang đá Đắk Tur, thuộc Khu căn cứ cách mạng H9 (buôn Đắk Tur, xã Cư Pui, huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk). Theo đó, khu vực dự kiến xây đập thủy điện chỉ cách hang đá Đắk Tur chưa đầy 1km, đường ống áp lực dẫn nước chạy qua cửa hang và khu vực đặt nhà máy chồng lên hội trường Tỉnh ủy Đắk Lắk trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Ông Huỳnh Văn Cần, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk cho biết: “Từ năm 1966 đến 1975, căn cứ H9 là trung tâm đầu não, nơi ở và làm việc của Tỉnh ủy Đắk Lắk. Những năm cuối của thập niên 1970, địch càn quét ngày đêm, nhưng được sự bao bọc của đồng bào bản địa nên nơi đây đã diễn ra thành công nhiều cuộc họp quan trọng và 3 kỳ đại hội Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk”.
Được biết, hiện Sở VH-TT&DL tỉnh Đắk Lắk đang quy hoạch để tái tạo tổng thể khu di tích này để phục vụ du lịch và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Dự án hiệu quả thấp, ảnh hưởng môi trường cần phải loại bỏ
Tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 9/2013 vừa qua, ông Trần Hiếu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, tỉnh Đắk Lắk đã có công văn gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ NN&PTNT và chủ đầu tư về việc không thống nhất cho Công ty TNHH Hoàng Nguyên triển khai xây dựng Nhà máy Thủy điện Ea K’tour trong VQG Chư Jang Sin.
“Theo kết quả kiểm tra hiện trạng và báo cáo của các sở, ngành mới đây cho thấy, việc xây dựng Nhà máy Thủy điện Ea K’tuor không chỉ làm ảnh hưởng đến sự đa dạng sinh học của VQG Chư Jang Sin, mà còn làm nguy cơ xóa sổ khu di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia là hang đá Đắk Tur”, ông Hiếu khẳng định.
Liên quan đến việc đầu tư xây dựng các dự án thủy điện tràn lan hiện nay tại Tây Nguyên, trong cuộc họp sơ kết 6 tháng đầu năm 2013 của Ban Chỉ đạo Tây Nguyên diễn ra tại Lâm Đồng mới đây, Đại tướng Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Trưởng ban Chỉ đạo Tây Nguyên nêu rõ: “Hiện nay, công tác quản lý tài nghuyên, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường ở Tây Nguyên đã để xảy ra nhiều vụ việc phức tạp. Tình hình đầu tư các công trình thủy điện tràn lan đã để xảy ra nhiều vấn đề bức xúc, gây lo lắng trong quần chúng nhân dân. Vì vậy, các công trình thủy điện mang lại hiệu quả thấp, ảnh hưởng nhiều đến diện tích đất rừng, đất nông lâm nghiệp, nhất là ảnh hưởng đến đời sống của người dân thì cần sớm loại bỏ”.
| Trao đổi với phóng viên về vấn đề trên, ông Phùng Thế Vinh, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Tây Nguyên cho biết: “Vừa qua, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đã nhận được đơn thư phản ánh của người dân bức xúc về việc cho triển khai dự án thủy điện trong VQG Chư Jang Sin. Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đã phối hợp cùng Vụ Kinh tế Trung ương thành lập đoàn kiểm tra để tìm hiểu thực tế về dự án này. Nếu dự án gây ảnh hưởng đến môi trường, gây bức xúc trong nhân dân thì kiên quyết phản đối và loại bỏ”. |