Viện Vật lý địa cầu (Viện Khoa học - Công nghệ Việt Nam) đang xây dựng mô hình sơ tán dân cho khu vực có nguy cơ sóng thần, áp dụng thử nghiệm tại TP Nha Trang (Khánh Hòa). Xung quanh vấn đề này, PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lý địa cầu):
PV: Việt
PGS.TS Nguyễn Hồng Phương: Nguy cơ sóng thần ở Việt Nam không cao, song không được chủ quan, vì vùng bờ biển dọc miền Trung có khả năng phải chịu sự tác động chủ yếu từ các nguồn sóng thần nằm trong khu vực biển Đông.
Có tới 9 nguồn có nguy cơ tác động sóng thần trực tiếp tới Việt Nam: vùng biển Đài Loan, máng biển Manila (Philippines), biển Sulu, biển Selebes, biển Banda Nam, biển Banda Bắc, Bắc biển Đông, biển Tây Bắc Borneo - Palawan và vùng kinh tuyến 109 độ. Hiện vẫn chưa có số liệu về thiệt hại do sóng thần gây ra cho Việt Nam nhưng trong lịch sử, dọc các bãi biển miền Trung, đã từng có các đám tang tập thể do sóng biển gây ra.
PV: Động đất trên biển ở cấp độ nào thì có khả năng phát sinh sóng thần?
PGS.TS Nguyễn Hồng Phương: Thông thường, động đất trên biển từ 6,5-7 độ richter thì có khả năng phát sinh sóng thần. Đối với Việt
PV: Người dân vốn rất hoang mang với các thông báo về động đất, sóng thần. Trong điều kiện nào thì được phép phát cảnh báo? Việt
PGS.TS Nguyễn Hồng Phương: Theo nguyên tắc, nếu động đất có cấp độ trên 3,5 độ richter thì phải phát cảnh báo. Nếu động đất trên biển có khả năng gây sóng thần cũng phải phát cảnh báo. Hiện Việt
Các trạm sẽ có nhiệm vụ thu thập số liệu, tự động phát hiện động đất. Khi có dấu hiệu của động đất, các thông báo sẽ được phát ra sau 3-5 phút. Ở Việt
PV: Theo tính toán khoa học, Quảng Ngãi là địa phương được dự báo nếu sóng thần tấn công sẽ có độ cao sóng lớn nhất. Vậy tại sao Viện Vật lý địa cầu lại quyết định xây dựng mô hình sơ tán dân cho Nha Trang chứ không phải Quảng Ngãi?
PGS.TS Nguyễn Hồng Phương: Viện Vật lý địa cầu đã xây dựng 25 kịch bản ứng phó với sóng thần. Mỗi địa phương sẽ xây dựng từng kịch bản riêng. Theo kịch bản, nếu động đất 8,8 độ richter trên biển Đông, gây ra sóng thần, thì độ cao sóng ở Sơn Tịnh (Quảng Ngãi) lên mức cao nhất, từ 7,36 - 8m, trong khi Nha Trang là 4m, Trường Sa là 5m.
Nha Trang là thành phố du lịch, tập trung đông dân cư, nếu sóng thần tấn công sẽ thiệt hại rất lớn. Vì thế, Viện Vật lý địa cầu quyết định xây dựng mô hình sơ tán dân thử nghiệm tại Nha Trang. Mô hình này có thể áp dụng tại các địa phương khác dọc bờ biển miền Trung, trên cơ sở thực tế của mỗi địa phương.
| Dấu hiệu nhận biết sóng thần PGS. TS Nguyễn Hồng Phương cho biết: Khi sóng thần tấn công vào bờ biển nào đó, dấu hiệu đầu tiên là nước biển đột ngột rút xuống. Nếu không hiểu biết, người dân có thể lao ra bắt cá, nhặt ốc mà không biết rằng chỉ nửa phút sau sóng thần sẽ ập tới rất nhanh, không chạy kịp. Nếu không ở gần ngay bờ biển, không quan sát được dấu hiệu này thì khi nghe thấy âm thanh gầm rú, đất rung động, người dân ngay lập tức phải sơ tán. |