Vụ oan khiên của cụ ông 80 tuổi mang 2 án tử hình đã được lật mở như thế nào?

Báo CANDonline có bài viết “Hành trình kêu oan 46 năm của ông cụ 80 tuổi mang hai bản án tử hình” viết về việc ông Trần Văn Thêm bị hai cấp tòa xử tử hình về tội giết Thêm liên tục kêu oan. Đầu năm 1976, ông được ra khỏi trại giam. Cơ quan tố tụng thời kỳ đó cũng làm rõ, hung thủ thực sự của vụ án là Phùng Thanh Nhàn và hắn đã bị bắt, xét xử.

Trong những cuộc gặp gỡ với ông Trần Văn Thêm, tôi liên tục lặp lại câu hỏi, “trong 40 năm qua, ông nhiều lần gửi đơn kêu oan không?” và lần nào cũng nhận được câu trả lời “có”. Tuy nhiên, ông nhớ nhất giai đoạn từ năm 1997 đến nay. Còn người cháu họ Trần Văn Được thì khẳng định, “sau khi có Nghị quyết 388 năm 2003 về bồi thường oan sai, ông cháu tôi như vớ được cọc. Thế mà nhiều lúc cũng nản lắm…”.

Ông Cù Tiện (giữa), nguyên Phó ban Chỉ huy Cảnh sát, Công an tỉnh Vĩnh Phú (cũ) xác nhận hung thủ vụ án đêm 23-7-1970 là Phùng Thanh Nhàn.
Ông Cù Tiện (giữa), nguyên Phó ban Chỉ huy Cảnh sát, Công an tỉnh Vĩnh Phú (cũ) xác nhận hung thủ vụ án đêm 23-7-1970 là Phùng Thanh Nhàn.

Trở lại cuộc sống của ông Thêm sau khi được trở về quê vào ngày 29 Tết năm 1975 để thấy, việc ông trở về là niềm vui lớn với gia đình. Vợ ông một nách 5 đứa con trứng gà, trứng vịt chỉ lo cái ăn thôi cũng đủ lao lực. Ông về, cố gắng san sẻ gánh nặng gia đình. Rồi họ có thêm đứa con thứ sáu (cũng là con út và đặt tên là Sáu). 

Nhưng khoảng 3 năm sau, vợ ông qua đời. Thế là ông Thêm lại gánh trách nhiệm vừa làm cha, vừa làm mẹ nuôi 6 đứa con, cực nhọc vô cùng. Sống cảnh gà trống nuôi con rất cơ cực nhưng cứ có điều kiện là ông viết đơn kêu oan. Thế nhưng, sự việc chẳng đi tới đâu khiến có lúc ông buông xuôi. 

Cho đến năm 1997, có người mách khi gửi đơn đi đâu, cơ quan nào tiếp nhận và phản hồi thì ông phải giữ lại thì lúc đó, ông mới lưu trữ lại những văn bản, giấy tờ. Vậy nhưng, kể cả những năm sau này khi gửi đơn đến các cơ quan Nhà nước, ông cũng không có giấy tờ nào chứng minh mình bị oan sai. 

Ông Thêm và người cháu họ Trần Văn Được đọc thông tin về vụ việc trên các báo
Ông Thêm và người cháu họ Trần Văn Được đọc thông tin về vụ việc trên các báo

Rồi ông được người ta mách đi đến chỗ nọ, chỗ kia xin hồ sơ, tài liệu hay kiến nghị giải quyết. Thế nhưng, phản hồi lại cho ông là những câu trả lời như: không có hồ sơ, không có cơ sở giải quyết…

“Nói có sách, mách có chứng”, đại diện của ông Thêm cung cấp cho chúng tôi công văn trả lời ông Thêm ngày 2-10-2006 của TAND tỉnh Phú Thọ có nội dung: Không còn quản lý hồ sơ vụ án này. Công văn ngày 7-3-2014 của VKSND TC thì: Không tìm thấy tài liệu liên quan đến vụ án của ông như ông trình bày trong đơn. Do đó, không có căn cứ để xác định ông đã bị xét xử oan. 

Trước đó, ngày 7-3-2005, ông Thêm cũng nhận được công văn trả lời của Tòa phúc thẩm - TAND TC tại Hà Nội: Đơn khiếu nại của ông đề nghị được bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra theo Nghị quyết 388 ngày 17-3-2003 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội không có căn cứ.

Ông Thêm đi khiếu nại việc mình bị oan sai nhưng trong tay không giấy tờ có giá trị pháp lý và kết quả xác minh, trả lời của cơ quan có thẩm quyền như vừa nêu ở trên thì lấy gì để được minh oan đây? 

Ông Trần Văn Thêm đọc bài viết về mình trên Báo CAND.
Ông Trần Văn Thêm đọc bài viết về mình trên Báo CAND.

Anh Trần Văn Được, cháu họ ông Thêm cho phóng viên biết, “tiếng xấu về ông tôi âm ỉ trong làng ngoài xóm mấy chục năm qua. Việc oan khuất của ông tôi, cả họ đều biết. Bản thân ông và một số chú, bác trong họ cũng nhiều năm đi kêu cầu nhưng cũng chẳng đâu vào đâu. Cách đây 3 năm, gia đình có một vụ tranh chấp nên tôi đến Công ty Luật Hòa Lợi thuê bảo vệ quyền lợi và có nói cho họ nghe vụ việc của ông Thêm. May mắn là anh luật sư Vũ Lợi, chú Nguyễn Văn Hòa quan tâm và nhận trợ giúp pháp lý miễn phí”.

Căn cứ vào kết quả cơ quan có thẩm quyền trả lời ông Thêm từ trước và tiếp tục “mò”, Công ty Luật Hòa Lợi đã gửi công văn đến Công an tỉnh Bắc Ninh đề nghị cung cấp hồ sơ. Tại sao vụ án giết người ngày 23-7-1970 diễn ra tại Tam Dương, Vĩnh Phú (cũ), lại đến tỉnh Bắc Ninh để tìm hồ sơ? 

Lý giải điều này, ông Nguyễn Văn Hòa, đại diện ủy quyền của ông Thêm cho biết: Chúng tôi suy diễn, tỉnh Vĩnh Phú sau này đã tách thành Vĩnh Phúc và Phú Thọ, biết đâu hồ sơ người ta sẽ chuyển về nơi đăng ký hộ khẩu thường trú của bị án. Rất may, suy diễn này đã đúng khi Công an tỉnh Bắc Ninh đã có văn bản phúc đáp là đang lưu giữ bản án sơ thẩm số 40 ngày 19-9-1973 của TAND tỉnh Vĩnh Phú và số 153 ngày 26-6-1974 của Tòa phúc thẩm, TANDTC tại Hà Nội. 

Luật sư Vũ Lợi chia sẻ, phúc đáp này của Công an tỉnh Bắc Ninh đã mở ra một hướng đi vô cùng quan trọng. Công an tỉnh Bắc Ninh sau đó cho phía luật sư sao chụp văn bản này theo đúng quy định của pháp luật. Như vậy, câu trả lời về việc ông Thêm từng bị xét xử, từng bị kết án tử hình đã có. 

Từ việc khẳng định ông Thêm “có tội” đã mở ra hướng gỡ tội cho ông. Còn ông Thêm thì chia sẻ rằng, “tôi không có giấy ra tù, nên hai bản án này vô cùng quan trọng bởi nó chứng minh tôi từng bị kết tội. Tôi không gây tội, mà bị kết tội thì đó mới là căn cứ để tôi kêu oan”.

Nghe ông Thêm cùng hai người cháu là Trần Văn Năm và Trần Văn Được cùng đại diện Công ty Luật Hòa Lợi kể về “hành trình phá án” mới thấy sự tận tâm, tận lực và khả năng suy diễn logic của họ. 

Sau 40 năm ra khỏi trại giam ông Trần Văn Thêm vẫn đi đòi công lý cho mình.
Sau 40 năm ra khỏi trại giam ông Trần Văn Thêm vẫn đi đòi công lý cho mình.

Bởi, sau khi cầm trong tay hai bản án kết tội ông Thêm tử hình, họ đã đi tìm những nhân chứng là cán bộ Công an có chức vụ đã tham gia phá vụ án đêm 23-7-1970 lều cắt tóc Cầu Diện, xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phú và bắt hung thủ Phùng Thanh Nhàn – kẻ gây thương tích cho ông Thêm và giết em họ ông là Nguyễn Khắc Văn. 

Đó là ông Cù Tiện, nguyên Phó trưởng Ban Chỉ huy Cảnh sát  tỉnh  Vĩnh Phú, nay đã nghỉ hưu tại Khu 3, xã Vĩnh Chấn, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ; ông Hoàng Xuân Diệu, nguyên Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra, Công an huyện Tam Dương, hiện nghỉ hưu, sinh sống tại xã Hướng Đạo, huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc. Bộ hồ sơ minh oan cho ông Thêm đã được làm dày thêm nhờ văn bản xác nhận của hai người làm chứng này.

Đáng ngạc nhiên hơn nữa là những người đi minh oan cho ông Thêm còn có văn bản xác nhận của bà Phùng Thị Sứng, 75 tuổi, ở thôn Phần Thạch, xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc - chị gái hung thủ Phùng Thanh Nhàn. 

Văn bản này có đoạn: "Phùng Thanh Nhàn, em trai tôi là người cướp tài sản, đánh bị thương ông Nguyễn Khắc Văn và ông Trần Văn Thêm ở lều cắt tóc Cầu Diện, xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương đêm 23-7-1970. Em tôi đã bị cơ quan điều tra Công an tỉnh Vĩnh Phú bắt giữ và TAND tỉnh Vĩnh Phú xét xử".

Chưa dừng lại ở đây, họ còn đến gặp bà Tạ Thị Tâm, vị chủ tọa trong phiên tòa sơ thẩm, xét xử ông Thêm năm 1973. Ông Trần Văn Năm, cháu ông Thêm kể: Trên đường tìm đến nhà bà Tâm, tôi bị CSGT tuýt còi và xử phạt lỗi bảo hiểm hết hạn. Trong cái rủi, có cái may, tôi hỏi nhà bà Tâm thì anh Công an này biết và chỉ đến tận nơi. Gặp lại ông Thêm, bà ấy ngạc nhiên lắm. Và đến chiều thì bà ấy cho chú cháu tôi cái giấy xác nhận, trong đó có nội dung đã xét xử ông Trần Văn Thêm.

Như vậy, việc chứng minh ông Thêm bị kết tội, bị xét xử đã xong; việc khẳng định, hung thủ gây ra cái chết cho ông Nguyễn Khắc Văn, em họ ông Thêm đêm 23-7-1970 cũng đã rõ. Đây là những chứng lý vô cùng quan trọng để chứng minh ông Thêm không gây ra cái chết của người em họ vào mùa trám năm 1970, khi cả hai lên Tam Dương mua buôn trám. 

Và việc ngày 29 Tết năm 1975, ông được trở về gia đình sau khi bị giam giữ gần 6 năm phải có lý do. Vấn đề là, tại sao sau 40 năm ra khỏi trại giam, ông Thêm vẫn tiếp tục kêu oan? Hy vọng câu trả lời sẽ có trong thời gian sớm nhất.

Cao Hồng

Các tin khác

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Sau khi hoàn thiện xây dựng, tuyến đường Chợ Mai – Tân Mỹ (TP Huế) có vốn đầu tư 195 tỷ đồng cho phép lưu thông hơn 1 năm qua. Tuy nhiên, dù chưa bàn giao cho đơn vị quản lý nhưng mặt đường tuyến đường này đã bị hằn lún, buộc nhà thầu phải chắn đường xử lý.

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Sau những chuyến đi thực tế trên sông, những gì phóng viên ghi nhận cho thấy kích điện không còn đơn thuần là câu chuyện về một phương thức đánh bắt cá. Phía sau những mẻ cá là nguồn lợi thủy sản bị tác động, những hiểm nguy đối với con người, sinh kế của cộng đồng ven sông và một hành vi đã bị pháp luật nghiêm cấm.

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.