Vụ án góp phần xóa sổ nạn cướp biển ở Đại Tây Dương

Bọn hải tặc đầu sỏ luôn là những “khuôn mặt đen” khét tiếng nhất, cũng như bị người đời căm ghét nhất ở bất cứ giai đoạn lịch sử nào. Một phiên tòa đại quy mô đã được mở ra cách đây gần 3 thế kỷ, đánh dấu sự cương quyết bài trừ “nghề”… ăn cướp ngang ngược giữa đại dương.

Đầu tháng 4-1722, tại tiền đồn Cape Coast Castle của quân Anh trông ra vịnh Ghana ở Tây Phi, 269 tên hải tặc từng tung hoành ngang dọc khắp Đại Tây Dương đã được áp giải về đây, trong khuôn khổ một phiên tòa đồ sộ sắp được mở, với các thành viên Hội đồng xử án đều thuộc giới Tư pháp Hải quân Hoàng gia Anh, được lịch sử ghi nhận như  là “Vụ án cướp biển lẫy lừng nhất của mọi thời”.

Tranh vẽ trong thế kỷ XVIII mô tả tàu cướp biển đang tấn công một tàu buôn Anh.
Tranh vẽ trong thế kỷ XVIII mô tả tàu cướp biển đang tấn công một tàu buôn Anh.

Từ các chồng hồ sơ biên bản xét xử dày cộm, công luận mới biết được ít nhiều về cơ cấu tổ chức hoạt động hải tặc, cũng như thứ “kỷ luật sắt” bên trong khiến chúng có thể ngang nhiên tồn tại… Nhất là với nhóm cướp đang “nổi đình nổi đám” khắp cả dải Tây Phi, do tên Bartholomew Roberts (1682-1722) người xứ Wales cầm đầu. Đây cũng là phiên tòa đánh dấu sự kiện lần đầu tiên trong lịch sử tư pháp quốc tế, giới thẩm phán đã đi sâu tìm hiểu đời tư của từng bị can một, phân tích nguyên nhân cấu thành tội phạm - cả khách quan lẫn chủ quan - nhằm đưa ra các mức án thích hợp.

Cuối cùng 54 can phạm lĩnh án tử hình, trong đó 52 tên bị treo cổ, 75 tên khác bị tuyên phạt các mức án khác nhau, số còn lại được khoan hồng tha bổng. “Bản án nói chung là vẫn còn nương tay, nếu như để cho giới quan tòa Tây Ban Nha xét xử, ắt hết thảy đám tù nhân dính líu ít nhiều tới tội cướp biển này sẽ đều bị treo cổ tức thì”, như nhận định của một chuyên gia pháp lý quốc tế am hiểu đương thời.

Băng hải tặc do B. Roberts cầm đầu là một trong những toán cướp biển nổi danh nhất thời ấy. Chỉ trong 2 năm từ 1721-1722, chúng đã tiến hành cướp bóc 400 con tàu thuộc các quốc tịch Tây Ban Nha, Hà Lan, Bồ Đào Nha và Anh tại những vùng nước thuộc Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương. Năm 1719, Roberts làm việc trong vai sĩ quan hạng 3 trên con tàu buôn Princess treo cờ Anh, cũng trong năm ấy tàu Princess bị toán hải tặc xứ Wales của tướng cướp David tấn công, bắt buộc  Roberts và tất cả thủy thủ đoàn phải trở thành… cướp biển. Đây là một trong những cách “cổ điển” thu nạp thành viên của các băng nhóm hải tặc thuở ấy. Giữa giới thủy thủ tàu buôn hay tàu chiến bị cướp biển bắt làm tù binh, chỉ có 2 khả năng lựa chọn: hoặc bị treo cổ; hoặc tự nguyện làm… hải tặc.

Thông thường các nạn nhân đều chọn cách thứ hai để có cơ may tồn tại. Vả lại, công việc trước đấy của họ vốn đã nặng nhọc căng thẳng, nhất là giới phục vụ trên tàu chiến. Nhiều người tự nhủ rằng, chỉ có tham gia vào đội ngũ cướp biển mới làm giàu nhanh được, để rồi sau một thời gian có đủ tiền tậu một khu đất nào đấy tại quần đảo Antilles hay vùng Caribbean, hưởng cuộc sống “về chiều” trong vai điền chủ sở hữu nhiều nô lệ. Bọn hải tặc đầu đảng thích tuyển mộ “tân binh” thành thạo các nghề như thợ mộc, khâu buồm, thợ rèn… và nhất là thầy thuốc.

Tranh minh họa tướng cướp khét tiếng B. Roberts với cây kiếm không rời tay.
Tranh minh họa tướng cướp khét tiếng B. Roberts với cây kiếm không rời tay.

Các thành viên mới làm lễ tuyên thệ gia nhập và “sống chết với nghề”, cũng như tự đặt tên mới cho mình với những danh xưng gốc Anh luôn được ưu tiên cho… dễ gọi. Điều này cũng có cái lợi, rằng sau khi hoàn lương, họ vẫn dễ dàng sử dụng lại cái tên “cúng cơm” thuở trước và bình tâm “hòa đồng” vào xã hội.

Với cái án tử hình dành cho B. Roberts tuy tên này đã tử trận trên biển trước khi phiên tòa được mở, cùng đám đồng phạm thuộc hạ đông đảo của hắn đã đánh dấu sự cáo chung của dạng cướp biển “cổ hủ”. Song song đó người Anh cũng xúc tiến các phương cách hữu hiệu tân tiến mới trong việc bài trừ hải tặc.

Theo lệnh từ Bộ Hải quân Hoàng gia, những con tàu tuần duyên tốc độ cao đã được thiết kế và cho hạ thủy, cùng lượng vũ khí hùng hậu trang bị trên boong có từ 80-100 khẩu thần công. Đồng thời lần đầu tiên trong lịch sử, người ta đã áp dụng quy chế “khoán thưởng” cho lực lượng chuyên nhiệm phòng chống cướp biển. Thủy thủ đoàn sẽ được nhận 1/3 tổng trị giá số hàng hóa tịch thu được trên tàu cướp, cũng như khoản tiền thưởng riêng cho mỗi đầu hải tặc bị bắt sống. Một thủy thủ thuộc đội tàu Tuần duyên Đặc nhiệm Hoàng gia được nhận mức lương là 1.200 đồng sterlings vàng mỗi năm. Để so sánh vật giá thời ấy, thì một trang trại rộng 50 mẫu Anh ở ngoại ô London, bao gồm cả nhà ở cùng vườn cây ăn quả trị giá chừng 300 đồng sterling vàng.

Như đã nói ở trên, chốn dung thân ưa thích của những tên cướp biển giàu có sau khi giải nghệ là các vùng đất thuộc quần đảo Antilles hay Caribbean. Tại đấy chúng thiết lập hệ thống làng xã, pháo đài, bến cảng, cũng như xưởng đóng tàu để sửa chữa phương tiện cho giới “đồng nghiệp” đang còn hoạt động, kéo theo các nghề khác phát đạt, nhất là trong lĩnh vực sản xuất rượu và chế biến nông phẩm. Rồi lại thuê tàu buôn treo cờ Tây Ban Nha hoặc Anh chở sản phẩm đi bán khắp nơi. Một thành ngữ cổ đã được tái khẳng định: “Chỉ có chiến tranh, buôn bán hay… hải tặc mới giàu to được”.

Thường cuộc đời của một tên cướp biển rất ngắn ngủi, hiếm kẻ thọ được tới 50 tuổi. Những cuộc giao chiến đẫm máu, những pha trốn chạy gian nan vì bị truy đuổi ráo riết… Rồi thì đói khát, bệnh tật và nhất là lối sống rượu chè trác táng đã nhanh chóng hủy hoại đời chúng.

Nguyên nhân căn bản cho sự suy vong của “nghề” hải tặc trên Đại Tây Dương là sự thay đổi lớn lao ở châu Âu vào giữa thế kỷ XVIII. Những cường quốc biển một thuở như Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Hà Lan, Nga… không còn giữ phong độ giàu có “cố hữu” mãi nữa, phần lớn bởi các nguồn dự trữ kim loại quý như vàng và bạc tại những miền đất mới chinh phục cũng đã vơi đi nhiều. Xem ra việc chuyên chở giao lưu thương mại thuần túy lại có lời và “chắc ăn” hơn là những chuyến hàng đầy vàng bạc ăn cướp được rồi để bị hải tặc… hỏi thăm.

Trong nửa cuối thế kỷ XVIII và cả thế kỷ XIX kế tiếp, hầu như  không có toán cướp “cộm cán” nào xuất hiện trên vùng biển này nữa. Nhưng bước sang thế kỷ XX, đột nhiên cái nghề “mới mà cũ” ấy lại nổi lên  tác oai tác quái ở Viễn Đông, Tây Phi… Để tới đầu thế kỷ XXI này cướp biển đang là một vấn nạn đối với các vùng nước kề Ấn Độ Dương, nhất là trong khu vực Vịnh Aden, đòi hỏi các quốc gia hữu quan cần phải cùng nhau hợp lực nhằm tiêu diệt tận gốc nạn hải tặc bạo tàn.

Kim Dung (theo L’Histoire)

Các tin khác

Đường dây dẫn dụ kiếm tiền online trên ứng dụng thương mại điện tử

Đường dây dẫn dụ kiếm tiền online trên ứng dụng thương mại điện tử

Sau gần 5 tháng kiên trì lần theo dấu vết trên không gian mạng, thu thập chứng cứ, giữa tháng 2/2026, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Đồng Nai phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an, Công an TP Hồ Chí Minh và tỉnh Tây Ninh đã triệt phá thành công đường dây lừa đảo trên không gian mạng với quy mô lớn do Nguyễn Thị Vân, sinh năm 1996 tại tỉnh Đồng Nai cầm đầu.

16 giờ truy bắt 2 tên cướp tiệm vàng đêm Giao thừa

16 giờ truy bắt 2 tên cướp tiệm vàng đêm Giao thừa

Khi những cành mai trước hiên nhà vừa kịp bung nở, mùi nhang trầm bắt đầu len nhẹ trong gió lạnh cao nguyên, mọi nhà chuẩn bị đón thời khắc giao thừa Tết Bính Ngọ 2026 thì tại Trung tâm chỉ huy của Công an tỉnh Lâm Đồng, bầu không khí lại căng như dây đàn.

Bắt “ông trùm” chuyên mua bán trái phép súng đạn

Bắt “ông trùm” chuyên mua bán trái phép súng đạn

Sau thời gian áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ tiến hành theo dõi, đầu tháng 2/2026, cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Nguyễn Thanh Hiếu, sinh năm 1988, ngụ phường An Lạc, TP Hồ Chí Minh về hành vi tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.

Vạch trần kẻ tà dâm mạo danh "Phật sống"

Vạch trần kẻ tà dâm mạo danh "Phật sống"

Từ một thầy dạy khí công, Vương Hưng Phu đã dựng lên vỏ bọc “Phật sống” để thao túng niềm tin của hàng nghìn tín đồ. Dưới vỏ bọc tu hành khổ hạnh, hắn đã thu lợi gần 200 triệu NDT, thậm chí, lạm dụng tình dục hàng trăm nữ đệ tử.

Xóa sổ nhiều tụ điểm ma túy ở Đồng Nai

Xóa sổ nhiều tụ điểm ma túy ở Đồng Nai

Nằm trong vùng trọng điểm kinh tế phía Nam với nhiều khu công nghiệp, chế xuất thu hút hàng triệu người từ khắp nơi trên cả nước đến lưu trú dài hạn để làm công nhân và lao động tự do nên Đồng Nai thường được các đối tượng tội phạm chọn làm nơi tiêu thụ và trung chuyển ma túy từ khu vực biên giới Tây Nam, các tỉnh phía Bắc, miền Trung vào TP Hồ Chí Minh tiêu thụ.

Khi niềm tin bị “đóng hộp”: Từ đồ hộp Hạ Long đến chuỗi sụp đổ thương hiệu

Khi niềm tin bị “đóng hộp”: Từ đồ hộp Hạ Long đến chuỗi sụp đổ thương hiệu

Trong nhiều năm, Đồ hộp Hạ Long được mặc định là một thương hiệu “an toàn”, tồn tại lặng lẽ nhưng bền bỉ trong hệ thống phân phối chính thống. Niềm tin ấy chỉ thực sự sụp đổ khi hơn 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị phát hiện và vụ án bị khởi tố, phơi bày vùng tối kéo dài phía sau uy tín lâu năm.

“Vùng xám” trong quản lý các trung tâm trợ giúp xã hội

“Vùng xám” trong quản lý các trung tâm trợ giúp xã hội

Vụ việc một học sinh 17 tuổi tử vong chỉ sau 2 ngày nhập học tại Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh đã khiến dư luận bàng hoàng, đau xót những ngày qua; đồng thời, là hồi chuông cảnh báo nghiêm khắc về những lỗ hổng trong quản lý các trung tâm mang danh giáo dục kĩ năng sống, cai nghiện tự phát, hỗ trợ tâm lý..., đang tồn tại và hoạt động một cách mập mờ, thiếu kiểm soát tại nhiều địa phương.

Kẻ trộm đục tường ngân hàng, phá 3.000 két sắt

Kẻ trộm đục tường ngân hàng, phá 3.000 két sắt

Một nhóm trộm đã lợi dụng dịp Giáng sinh vắng người để đột nhập vào ngân hàng Sparkasse ở thành phố Gelsenkirchen, miền Tây Đức, khoan một lỗ lớn xuyên bức tường bê tông dày của kho tiền, sau đó phá hơn 3.000 két sắt cỡ nhỏ bên trong để lấy đi số lượng tiền mặt, vàng và đồ trang sức có tổng trị giá hơn 30 triệu USD.

Đắk Lắk: Triệt phá đường dây ma túy lớn

Đắk Lắk: Triệt phá đường dây ma túy lớn

Lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp cùng các lực lượng Công an địa phương triệt phá thành công Chuyên án mang bí số 122xx, đánh sập đường dây ma túy cực kỳ tinh vi và nguy hiểm, hoạt động xuyên quốc gia với số lượng ma túy thu giữ lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn.

Luận giải chiến kê, đá gà qua mạng

Luận giải chiến kê, đá gà qua mạng

Đá gà trực tuyến mang lại cảm giác an toàn, không cần bến bãi, người canh chừng, chỉ việc ngồi máy lạnh, nhấp chuột là ăn tiền. Loại hình trò chơi này đã manh nha từ nhiều năm nay và phát triển một cách kín đáo, luồn lách qua nhiều vỏ bọc trá hình khác nhau. Thời điểm cuối năm, luận giải chiến kê lại sôi nổi cho những cuộc sát phạt đá gà trong các sới bạc online.

Khi “cá mập” rớt khỏi bể kính

Khi “cá mập” rớt khỏi bể kính

Ánh đèn trường quay, trong nhiều năm, đã làm được một việc mà không ít hệ thống kiểm định phải ghen tị: biến danh xưng “shark” thành một chiếc áo choàng quyền lực. Ở đó, uy tín được sản xuất nhanh hơn báo cáo tài chính, hình ảnh lan tỏa mạnh hơn kiểm toán độc lập, và cảm xúc được ưu tiên hơn chuẩn mực pháp lý. Khi hào quang được mặc định như một dạng bảo chứng đạo đức, niềm tin xã hội bắt đầu trôi theo ánh đèn nhiều hơn là theo con số.

Bóc trần màn kịch của kẻ sát hại chị ruột ở Tây Ninh

Bóc trần màn kịch của kẻ sát hại chị ruột ở Tây Ninh

Với âm mưu chiếm đoạt toàn bộ gia sản của cha mẹ mà không chia cho những người khác là chị và em ruột, Nguyễn Tấn Thành (Cu nhỏ), sinh năm 1979, ngụ ấp Thuận Tây, xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh dựng lên màn kịch sang Campuchia kinh doanh rồi gửi tiền về nhờ mẹ mua đất, xây nhà.

Hai thập kỷ truy lùng “thợ săn xác sống”

Hai thập kỷ truy lùng “thợ săn xác sống”

Bryan Patrick Miller đã sát hại dã man hai cô gái hồi đầu thập niên 1990 và ung dung ngoài vòng pháp luật suốt hàng chục năm. Phả hệ di truyền và DNA là chìa khóa xác định hắn là kẻ giết người.

Vén màn bí ẩn “hệ sinh thái Mailisa”

Vén màn bí ẩn “hệ sinh thái Mailisa”

Dư luận đang sôi động bởi sự nổi tiếng của vợ chồng đại gia ngành thẩm mỹ sở hữu biệt phủ 4.000 m2 ở TP Hồ Chí Minh cùng dàn siêu xe trăm tỉ và loạt cơ sở thẩm mỹ viện sang chảnh trải dài trên nhiều tỉnh, thành của cả nước. Càng “nổi tiếng” hơn và được dư luận chú ý đặc biệt sau khi cục nghiệp vụ Bộ Công an phối hợp với Công an các địa phương đồng loạt kiểm tra các cơ sở thẩm mỹ viện thuộc “hệ sinh thái Mailisa”...

Tài xế taxi gài ma túy vu khống đồng nghiệp

Tài xế taxi gài ma túy vu khống đồng nghiệp

Từ một mâu thuẫn nhỏ, một âm mưu gài bẫy tinh vi đã khiến một tài xế xe công nghệ vô tội suýt rơi vào vòng lao lý, khi “bỗng dưng” bị phát hiện trên xe ô tô của mình có ma túy. Vụ việc xảy ra mới đây tại TP Hồ Chí Minh là lời cảnh tỉnh về sự xảo quyệt của tội phạm hiện nay, khi các đối tượng có thể giả danh lực lượng chức năng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Đây cũng là bài học để những người hành nghề vận chuyển, đặc biệt là tài xế công nghệ, cần luôn cảnh giác và chủ động để bảo vệ bản thân…

Diễn viên Trương Ngọc Ánh, từ màn ảnh đến nhà tạm giam

Diễn viên Trương Ngọc Ánh, từ màn ảnh đến nhà tạm giam

Thông tin diễn viên Trương Ngọc Ánh bị khởi tố, bắt tạm giam về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt hàng ngàn lượng vàng, đã khiến dư luận đặc biệt chú ý. Bởi trước đó, nữ diễn viên này được biết đến là một trong những mỹ nhân nổi tiếng, hoạt động đa lĩnh vực trong làng giải trí. Điều khó tin là ngay trước khi bị bắt, Trương Ngọc Ánh vẫn cập nhật trang cá nhân thường xuyên, khoe những hình ảnh sang chảnh, hào nhoáng và cả những hoạt động thiện nguyện ở nhiều nơi…

Vạch trần mô hình lừa đảo RaccoonO365

Vạch trần mô hình lừa đảo RaccoonO365

Microsoft vừa phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật để triệt phá một mạng lưới lừa đảo trực tuyến chuyên cung cấp “dịch vụ thuê bao”, đánh cắp ít nhất 5.000 tài khoản Microsoft và vận hành hàng trăm tên miền giả mạo.

Bác sĩ rởm và chiêu trò bán “niềm tin” cho người bệnh

Bác sĩ rởm và chiêu trò bán “niềm tin” cho người bệnh

Từ các buổi “khám bệnh miễn phí” ở vùng núi đến những cuộc gọi tư vấn “bác sĩ online”, hàng loạt đường dây giả danh y, bác sĩ đã bị Công an nhiều tỉnh triệt phá. Các đối tượng khoác áo blouse trắng, dựng vỏ bọc “chăm sóc sức khỏe cộng đồng” để bán thực phẩm chức năng kém chất lượng, chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng của hàng vạn người dân nhẹ dạ, cả tin.

Cú sập niềm tin mang tên “Cá mập”

Cú sập niềm tin mang tên “Cá mập”

Những ngày qua, vụ  Shark Bình bị bắt đã khiến dư luận chấn động, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mặt tối của hiện tượng các Shark. Khi ánh hào quang truyền hình, mạng xã hội và những bài nói đạo lý dạy làm giàu trở thành bình phong cho chiêu trò đánh bóng tên tuổi, trục lợi và lừa đảo, người dân cần tỉnh táo hơn bao giờ hết.