Phóng viên: Xin Thứ trưởng cho biết ý nghĩa chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk từ ngày 24 đến 26/10?
Thứ trưởng Ngô Lê Văn: Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Donald Tusk là dấu mốc quan trọng trong chặng đường 76 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Trở lại Việt Nam sau 16 năm, Thủ tướng Donald Tusk cùng Lãnh đạo Việt Nam đã quyết định nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược, mở ra giai đoạn hợp tác mới trên nền tảng hữu nghị truyền thống và tin cậy chính trị được nhiều thế hệ vun đắp.
Ý nghĩa của chuyến thăm được thể hiện trên bốn phương diện:
Thứ nhất, nâng tầm quan hệ giữa hai nước bạn bè truyền thống, tạo khuôn khổ hợp tác có tầm nhìn dài hạn. Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược nhân chuyến thăm thể hiện sự coi trọng và quyết tâm của hai nước trong việc làm sâu sắc hơn tin cậy chính trị, gắn kết lợi ích và mở rộng hợp tác. Việt Nam coi Ba Lan là đối tác ưu tiên hàng đầu tại Trung Đông Âu; Ba Lan khẳng định Việt Nam là đối tác hàng đầu tại Đông Nam Á và một trong những đối tác quan trọng nhất tại châu Á.
Thứ hai, mở rộng không gian phát triển cho cả hai nước. Những thế mạnh của Ba Lan về công nghiệp, khoa học, công nghệ, giáo dục và kinh tế biển phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam. Kết hợp các thế mạnh này với thị trường, năng lực sản xuất và vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực sẽ tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp hai nước, đồng thời tăng cường kết nối giữa ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Thứ ba, tạo động lực để đưa tình hữu nghị thành những kết quả hợp tác thiết thực. Để triển khai Tuyên bố chung về thiết lập Đối tác chiến lược, hai bên thông qua Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030, xác định các ưu tiên để triển khai khuôn khổ mới. Đây cũng là bước cụ thể hóa đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam, trong đó luôn coi trọng các đối tác và bạn bè truyền thống.
Thứ tư, củng cố mạng lưới đối tác của Việt Nam tại châu Âu, tạo thêm động lực cho quan hệ Việt Nam-EU. Chuyến thăm diễn ra ngay sau chuyến thăm Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong bối cảnh Việt Nam và EU đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược với Ba Lan tiếp nối đà phát triển tích cực đó, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ của Việt Nam với các đối tác chủ chốt tại châu Âu, đồng thời tạo thêm nền tảng để thúc đẩy hợp tác Việt Nam-EU ngày càng thực chất, hiệu quả.
Điều chúng ta kỳ vọng là tầm vóc mới của quan hệ sẽ được thể hiện bằng chất lượng hợp tác cao hơn, những dự án chung hiệu quả hơn và lợi ích cụ thể hơn cho người dân, doanh nghiệp hai nước.
Phóng viên: Xin Thứ trưởng cho biết những kết quả nổi bật đạt được trong chuyến thăm? Hai bên sẽ làm gì để triển khai các kết quả này?
Thứ trưởng Ngô Lê Văn: Bên cạnh kết quả rất quan trọng và nổi bật là thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Ba Lan và thông qua Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030, hai bên đã đạt sự thống nhất cao về những mục tiêu và hướng hợp tác để đưa quan hệ phát triển thực chất hơn.
Một là, củng cố tin cậy chính trị và cơ chế phối hợp. Qua các cuộc trao đổi với Lãnh đạo cấp cao Việt Nam, hai bên khẳng định quyết tâm duy trì tiếp xúc thường xuyên trên tất cả các cấp, các kênh, nhất là cấp cao; nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác, trong đó có việc nối lại cơ chế họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế và duy trì Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao. Hợp tác nghị viện sẽ góp phần hoàn thiện môi trường pháp lý và giám sát việc thực hiện các thỏa thuận.
Hai là, xác định mục tiêu cụ thể cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Hai bên nhất trí phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 6 tỷ USD vào năm 2030, theo hướng cân bằng, bền vững và cùng có lợi; tận dụng hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), giảm rào cản và tạo thuận lợi cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau. Hai nước khuyến khích các dự án đầu tư tiêu biểu trong những lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ như công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin, dược phẩm, năng lượng và logistics, qua đó phát huy vai trò cửa ngõ của mỗi nước vào thị trường ASEAN và EU.
Ba là, mở rộng hợp tác phục vụ trực tiếp các ưu tiên phát triển và bảo đảm an ninh. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, gắn đào tạo với nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và nhu cầu sản xuất. Các định hướng về kinh tế biển, năng lượng sạch và công nghệ cao mở ra dư địa hợp tác dài hạn. Hợp tác quốc phòng, an ninh tiếp tục được thúc đẩy phù hợp với nhu cầu và khả năng của mỗi bên, chú trọng đào tạo, công nghiệp quốc phòng, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia và tội phạm công nghệ cao.
Bốn là, tăng cường gắn kết giữa nhân dân hai nước. Hai Thủ tướng chứng kiến trao hai văn kiện hợp tác trong lĩnh vực giáo dục đại học và du lịch. Hai bên hoan nghênh việc Hãng hàng không LOT mở lại đường bay thẳng, tạo thêm điều kiện phát triển du lịch, kinh doanh và giao lưu nhân dân; đồng thời nhất trí tiếp tục tạo thuận lợi cho công dân hai nước cư trú, làm việc và học tập, phát huy vai trò cầu nối của cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan.
Năm là, tăng cường phối hợp về các vấn đề khu vực và quốc tế. Hai bên khẳng định vai trò trung tâm của Liên hợp quốc, đề cao luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, ổn định, an ninh, hợp tác và phát triển ở mỗi khu vực và trên thế giới, bảo đảm an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, phù hợp luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982. Hai nước cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác trong các khuôn khổ Việt Nam-EU, Ba Lan-ASEAN và ASEAN-EU.
Để triển khai các kết quả này, trọng tâm trước hết là cụ thể hóa Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 thành các nhiệm vụ, chương trình và dự án, xác định rõ cơ quan đầu mối, nguồn lực, thời hạn và các kết quả cần đạt được. Hai bên cần sớm vận hành hiệu quả các cơ chế hợp tác, lựa chọn những dự án ưu tiên có tính khả thi và sức lan tỏa; đồng thời thường xuyên rà soát tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp.
Thước đo thành công của khuôn khổ Đối tác chiến lược là những cam kết được thực hiện, những dự án được triển khai và những lợi ích người dân, doanh nghiệp thật sự được hưởng. Với nền tảng hữu nghị bền chặt và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, chúng ta có cơ sở tin tưởng quan hệ Việt Nam-Ba Lan sẽ có bước phát triển mới, tương xứng với tiềm năng và tầm vóc quan hệ.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
