Tử vong từ 4 tới 15%
Theo các chuyên gia Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, SXH Dengue (thường gọi Đăng-gơ) do virus lây truyền từ muỗi và vẫn đang là thách thức rất lớn cho cộng đồng với khoảng 2,5 tỉ người trên thế giới ở nhiều quốc gia khác nhau đang phải sống trong vùng lưu hành bệnh. Tỉ lệ tử vong của bệnh được xác định là 2,5%. Nhưng SXH thể thận do virus Hantavirus (HTN) đã từng gây bệnh ở khu vực châu Á và châu Âu, có tỉ lệ tử vong rất cao: từ 4 tới 15%. Cơ chế lây lan sang người từ những giọt chất thải của loài gặm nhấm mang virus phát tán trong không khí.
Bệnh nhân đầu tiên mắc tại TP HCM là một điều dưỡng nữ (25 tuổi, ngụ tại quận 12), làm việc tại Bệnh viện (BV) Nhân dân 115 TP HCM bỗng nhiên khởi phát sốt cao đột ngột 3 ngày liền đã nhập Viện 115 và được chẩn đoán sốt nhiễm siêu vi có suy giảm chức năng thận. Sau khi điều trị tại đây không đỡ tiếp tục được chuyển qua BV Bệnh Nhiệt Đới và được xét nghiệm huyết thanh tại Viện Pasteur, sau đó chuyển mẫu sang phòng thí nghiệm thuộc Đại học
Các triệu chứng ồ ạt khiến lúc đầu còn được chẩn đoán nghi ngờ viêm gan siêu vi, SXH Dengue và nhiễm trùng đường niệu. Sau 3 ngày điều trị liên tục, bệnh nhân tiếp tục có triệu chứng tiểu ít dần, ngày thứ 4, bắt đầu khó thở, hơi thở ngắn. Ngày thứ 6 xuất hiện triệu chứng đái tháo, thân nhiệt giảm… Nhưng tiểu máu đã giảm dần và ngưng hẳn vào ngày thứ 10 điều trị… Sau 29 ngày điều trị tích cực bệnh nhân mới ổn định xuất viện.
Trường hợp thứ 2 là nam bệnh nhân (36 tuổi), ngụ tỉnh Vĩnh Long, làm nghề thợ hồ và tạm trú tại quận 2. Bệnh nhân khởi bệnh đột ngột vào ngày 9/5/2009, sốt 3 ngày liên tục nhập Viện Đa khoa quận 2. Khi nhập viện tiếp tục có triệu chứng ói mửa, đau thượng vị, tiểu ít, có các nốt đỏ (còn gọi là tử ban điểm) xuất hiện ở tay và ở chân. Chẩn đoán đầu tiên là SXH Dengue, và chuyển sang BV Bệnh Nhiệt Đới. Bệnh nhân có những yếu tố điển hình của suy thận cấp. Những triệu chứng này đã gợi ý cho các BS nghĩ tới chứng bệnh nhiễm virus HTN và cũng đã được lấy mẫu nước tiểu để nuôi cấy tìm kháng thể nghi ngờ. Cũng như bệnh nhân nữ ngụ quận 12, sau nhiều ngày khởi phát bệnh, bệnh nhân tiếp tục có tình trạng suy thận cấp đa niệu… Sau 42 ngày điều trị bệnh nhân này mới thoát hiểm.
Khó chẩn đoán, dễ nhầm lẫn sang bệnh truyền nhiễm khác
Theo TS Vũ Thị Quế Hương, Khoa Vi sinh Miễn dịch Viện Pasteur TP HCM thì trên đây là những trường hợp đầu tiên SXH thể thận được phát hiện và công bố tại TP HCM. Diễn biến lâm sàng của các bệnh nhân khá phức tạp, biểu hiện cùng một lúc nhiều hội chứng khác nhau, có tổn thương đa cơ quan nhưng lại không rõ rệt gây khó khăn cho công tác chẩn đoán. Căn bệnh thường trải qua 5 giai đoạn: sốt, giảm huyết áp, xuất huyết, suy thận, và cuối cùng là đi tiểu ồ ạt (đa niệu). Tuy nhiên hiện việc tìm bệnh tại phòng thí nghiệm bằng các phương pháp RT-PCR và phân lập virus rất ít được sử dụng vì yêu cầu đảm bảo phải là phòng an toàn sinh học cấp III nhưng cái quan trọng hơn là khả năng tìm ra kháng thể (dương tính) lại quá thấp. Mà thường tìm ra kết quả âm tính. Dễ nhầm sang các bệnh truyền nhiễm khác. Các mẫu xét nghiệm của các bệnh nhân trên đều phải gửi qua Phòng thí nghiệm Đại học
Nguyên nhân do thời gian nhiễm virus HTN rất ngắn, sau khi nhiễm bệnh do sự chuyển hóa trong cơ thể khiến hàm lượng virut giảm rất nhanh ngay trong thời gian ủ bệnh và hầu như rất khó phát hiện trong thời gian khởi phát bệnh. (Cả 2 bệnh nhân trên vào ngày thứ 7 và ngày thứ 10 sau khi phát bệnh kết quả huyết thanh vẫn cho ra âm tính).
Theo TS Hương, virus Hantavirus mà vật chủ trung gian truyền bệnh chủ yếu các chất thải bài tiết của loài chuột cống, được xác định có mật độ rất cao tại TP Hồ Chí Minh hiện nay. Điều tra dịch tễ cũng cho hay, cả 2 bệnh nhân trên đều có tiếp xúc với chuột hoặc chất thải của chuột và cho thấy rõ đã có sự lưu hành của virus HTN trong môi trường và trên động vật thuộc quận 12 và quận 2, trong khi người dân lại chưa nhận được thông tin về sự lưu hành của căn bệnh. Theo đó việc chẩn đoán bệnh cũng như công tác dự phòng SXH tại TP cần chú ý để dự báo cũng như khuyến cáo người dân kịp thời và phù hợp.
| Sở Y tế TP HCM cũng cho biết, mới đầu mùa mưa nhưng tại các BV Nhi và BV Bệnh Nhiệt Đới ghi nhận hiện có khoảng 65 ca mắc SXH/tuần. Các quận có nhiều ca mắc nhất: quận 5, 6, 8, 12, Bình Thạnh và Tân Bình. Trong tháng 5/2010, TP đã có 1 ca tử vong do SXH. |